IV medicatie
IV medicatie
Terugblik
Tot nu toe hebben we aandacht besteed aan:
- introductie/oriënteren infusie
- Soorten infuuspompen
- Grote/complexe infusen (CVC, PICC, PAC)
Planning
Vandaag: IV medicatie + Infuuspompen
Volgende week: Bloedonderzoek en venapunctie
Wat betekend parenteraal?
Parenteraal is de toedieningsvorm van geneesmiddelen of voeding anders dan via het maag-darmstelsel (anders dan enteraal). Geneesmiddelen zijn naar toedieningsvorm te onderscheiden. Parenterale toedieningsvormen zijn bijvoorbeeld: dermaal (bijvoorbeeld een fentanylpleister of een subcutane injectie).
Intraveneuze medicatie...
hoort hier dus ook bij!
High risk medicatie
De WHO definieert high-risk (high-alert) medicatie als 'medicatie dat een hoog risico met zich meebrengt door significante schade aan te brengen bij de patiënt als het onjuist gebruikt wordt'. Hier hoort ook parenterale medicatie bij, zoals intraveneuze infusen en subcutane of intramusculaire injecties.
Alle IV medicatie behandel je dus als high risk medicatie!
Soorten IV medicatie/middelen
Antibiotica, sedativa , cytostatica, pijnstilling, bloedvatverwijder, contrastvloeistof,
totale parenterale voeding (TPV).
Wie kan er nog meer bedenken?
Voordelen IV medicatie
- Medicatie toedienen zonder belasting van het spijsverteringskanaal.
- Directe opname in het bloed.
- Geen absorptieverlies zoals je ziet bij orale medicatie.
Uitscheiding of eliminatie door nieren en lever. ‘Klaringsorganen’
Daarom uitkijken bij medicatie die hier invloed op heeft en op de werking van deze organen!
Klaarmaken van IV medicatie
Controleren van het voorgeschreven geneesmiddel:
Handboek Parenteralia, de geldende richtlijnen, protocollen, voorschriften en werkinstructies van het ziekenhuis/instelling (Bij onduidelijkheden altijd contact zoeken met een apotheker).
Maken en invullen van het toedienetiket:
datum en tijd dat het geneesmiddel is klaargemaakt, naam van het geneesmiddel conform de medicatieopdracht, sterkte van het klaargemaakte geneesmiddel, naam en hoeveelheid van het verdunningsmiddel (indien van toepassing), houdbaarheid, plaats voor twee parafen.
Berekenen van de benodigde hoeveelheden
Hoeveel ampullen heb je nodig en welke soort? Soms uitrekenen op basis van kg.
Klaarmaken van IV medicatie
Desinfecteren van handen en werkblad, en toepassen van hygiënemaatregelen
Handen desinfecteren met handalcohol, werkblad schoon maken, op te ruime en te desinfecteren, schone werkkleding en disposable handschoenen te dragen.
Verzamelen en klaarleggen van de benodigde materialen.
Klaarmaken van het geneesmiddel
Hierbij werk je volgens de stappen van het protocol.
Paraferen van het toedienetiket
Controleren door tweede persoon
Paraferen van het toedienetiket door tweede persoon
Aandachtspunten bij bereiding
Let extra goed op...
- Als de berekening complex is
- Als het gaat om medicatie waarvan het effect groot is
(bv. kalium, insuline, gentamycine, azitromycine)
- Als je een vreemde, 'verdachte' uitkomst krijgt
- Als je zelf twijfelt om wat voor reden dan ook
bij het toedieningsgereed maken van álle iv-medicatie
HANDSCHOENEN DRAGEN!
Protocollen
- Doel van het medicijn.
- Dosering en toedieningsinstructies: Juiste dosering, frequentie en timing.
- Contra-indicaties en waarschuwingen: risico's of interacties.
- Bijwerkingen en monitoring: tekenen, symptomen en aanbevelingen.
- Duur van de behandeling.
- Interacties met andere medicijnen.
- Speciale instructies: bijzondere situaties, zoals doseringsaanpassingen bij patiënten met nier- of leverproblemen, zwangerschap of borstvoeding, etc.
Wat zijn de risico’s bij het klaarmaken
Diverse studies tonen aan dat fouten bij het klaarmaken frequent voorkomen (Taxis, 2004; Roelofsen, 2007). Veel voorkomende fouten zijn:
• een verkeerd geneesmiddel gereedmaken;
• een verkeerde dosis gereedmaken;
• rekenfouten;
• oplosfouten;
• onvoldoende hygiënische voorzorgsmaatregelen bij het klaarmaken;
• geen controle door een tweede persoon van
gereed gemaakte geneesmiddelen.
Sounds alike / look alike
IV medicatie toedienen
Controleren van het voorgeschreven geneesmiddel.
Voorbereiden van de toediening.
Hoe snel, wat voor manier, verenigbaar, welke materialen?
Verzamelen en klaarleggen van de benodigde materialen en controleren van het toedienetiket.
Juiste middel, tweede controle uitgevoerd met bereiding?
IV medicatie toedienen
Identificeren van de patiënt Dit kan elektronisch door het scannen van het identiteitsbandje van de patiënt en het medicament. Anders controleren van geboortenaam, geboortedatum en patiëntnummer.
Desinfecteren van handen en toepassen van hygiënemaatregelen
Aansluiten
Evalueren: Let op extravasatie, andere te verwachten reacties.
Manieren van toedienen
Let op bij IV medicatie toedienen
Ga bij het toedienen van intraveneuze medicatie altijd na of het medicament
wel of niet gecombineerd mag worden met de infuusvloeistof die op dat moment aanhangt. (bekijk de protocollen in de instelling) Bij twijfel overleg met de apotheek.
Mag het medicament niet gecombineerd worden met de infuusvloeistof die aanhangt, spoel het systeem dan eerst door met een vloeistof waarmee het wél gecombineerd mag worden. Dat kan bv. fysiologisch zout zijn.
Maak wanneer nodig een plan/schema wanneer er heel veel middelen gegeven worden.
Controleer eerst of het infuus nog goed zit, vóór je intraveneus medicatie toedient. Sommige medicatie kan grote schade aanrichten als het infuus subcutaan loopt (cytostatica!).
Opdracht voor de volgende keer
Zoek een protocol op voor IV medicatie op je BPV.
Zijn er nog vragen?
Tips/Tops?
Module duidelijk?