6.3 Samenleven
6.3 Samenleven
Leerdoelen:
Je kunt uitleggen wat een biologisch evenwicht is.
Je kunt uitleggen hoe soorten afhankelijk zijn van elkaar voor voedsel, een schuilplaats en voortplanting.
Je kunt de begrippen commensalisme, mutualisme en parasitisme toepassen binnen een context (stuk tekst).
Hoe komt stikstof (element: N) in planten terecht?
Bladeren van planten nemen stikstofgas uit de lucht op.
Bladeren van planten nemen stikstofzouten op.
Wortels van planten nemen stikstofgas uit de lucht op.
Wortels van planten nemen stikstofzouten op.
Neem de tekst en het schema over in je schrift
Relaties bínnen een populatie (zelfde soort)
Concurrentie: competitie om partner, plek voedsel
Samenwerken/ afspraken maken:
jagen (leeuwen)
verdedigen (vissen)
mieren (taakverdeling kolonie).
Stokstaartje houdt de wacht
Relaties binnen populatie
Rangorde: Eén dier is de baas.
Territorium: Gebied waar één dier leeft, of een groep dieren van dezelfde soort. Andere soortgenoten mogen er niet in.
Paarvorming: Mannetje en een vrouwtje werken samen om zich voort te planten.
Relaties binnen populatie(zelfde soort)
Rangorde
Territorium
Paarvorming
Bij sommige soorten vindt elk jaar opnieuw paarvorming plaats maar bij knobbelzwanen blijven man en vrouw hun hele leven bij elkaar.
Relaties tussen verschillende soorten
Voorbeeld in dit filmpje...
Neem dit schema over in je schrift
MUTUALISME
Relatie waarbij beide soorten voordeel hebben ( win win)
COMMENSALISME
Relatie waarbij één soort voordeel heeft en de andere soort geen voordeel, maar ook geen nadeel
PARASITISME
Parasiet - Gastheer
Teek
Zombieschimmel
Warkruid (geen bladgroen)
Er zijn duidelijke verschillen tussen parasitisme en predatie.
Predatie is het vangen, doden en opeten door een organisme, meestal een dier, van een ander dier, het prooidier.
De larve van de nachtvlinder heeft een groot aantal bacteriën in zijn verteringskanaal. Deze bacteriën spelen een belangrijke rol bij de vertering van het voedsel van de larven. Met welke biologische term wordt de relatie tussen de larve en de bacteriën aangeduid?
In de vacht van vossen leven vlooien die bloed uit de huid opzuigen. Verder komen in de vacht van vossen ook bacteriën voor die van dode huidcellen leven. Hoe noemen we de symbiose tussen de vlooien en de vos?
Commensalisme
Mutualisme
Parasitisme
Voedselrelatie (predatie)
In de vacht van vossen leven vlooien die bloed uit de huid opzuigen. Verder komen in de vacht van vossen ook bacteriën voor die van dode huidcellen leven. Hoe noemen we de symbiose tussen de bacteriën en de vos?
Commensalisme
Mutualisme
Parasitisme
Voedselrelatie (predatie)
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Geen symbiose, maar predatie
Video-opdracht
Neem wat hieronder staat over in je schrift of in word. Vul tijdens de video de juiste vorm in. Kies uit: Predator-prooi, mutualisme, commensalisme, parasitisme, concurrentie
Sardine - zeeleeuw
Sardine - tonijn
Tonijn - zeeleeuw
Vogel - tonijn
Sardine - vogel
Haai - zeeleeuw
Haai - dolfijn
Walvis - Sardine
Video-opdracht
Neem wat hieronder staat over in je schrift of in word. Vul tijdens de video de juiste vorm in. Kies uit: Predator-prooi, mutualisme, commensalisme, parasitisme, concurrentie
Sardine - zeeleeuw
Sardine - tonijn
Tonijn - zeeleeuw
Vogel - tonijn
Sardine - vogel
Haai - zeeleeuw
Haai - dolfijn
Walvis - Sardine
Video-opdracht
Neem wat hieronder staat over in je schrift of in word. Vul tijdens de video de juiste vorm in. Kies uit: Predator-prooi, Mutualisme, Concurrentie, Commensalisme, Parasitisme
Sardine - zeeleeuw --> Predator-prooi
Sardine - tonijn --> Predator-prooi
Tonijn - zeeleeuw --> Mutualisme
Vogel - tonijn --> Commensalisme
Sardine - vogel --> Predator-prooi
Haai - zeeleeuw--> Commensalisme
Haai - dolfijn --> Concurrentie
Walvis - Sardine --> Predator-prooi
https://quizlet.com/nl/1187000389/bio-thema-6-ecologie-basisstof-123-flash-cards/?i=4sgylm&x=1qqt