samenvatting Thema 13 Transport

Thema 13 Transport

13.1 t/m 13.7

1 / 50
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolmavoLeerjaar 4

In deze les zitten 50 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 13 Transport

13.1 t/m 13.7

13.1 Bloed

Je kunt de bestanddelen van bloed noemen met hun kenmerken en functies.


Onderdelen bloed

BLOEDPLASMA


BLOEDPLAATJES



WITTE BLOEDCELLEN



RODE BLOEDCELLEN





onderdelen bloed


Bloedplaatjes


 Fibrinogeen wordt omgezet in fibrine. Fibrine vormt een netwerk van draden op de wond. Tussen deze draden blijven bloedcellen hangen.  Daardoor stopt het bloeden.

• Als de fibrinedraden met de bloedcellen indrogen, ontstaat een korstje. 

Stamcellen worden gemaakt in het rode beenmerg (pijpbeenderen--> kop en plat)
Stamcellen worden gespecialiseerde cellen

Witte bloedcellen

Verschillende typen:

• witte bloedcellen die dode celresten opruimen

• witte bloedcellen die ziekteverwekkers bestrijden door antistoffen te vormen

• witte bloedcellen die bacteriën bestrijden

3 typen bloedvaten


- Gaan naar de                                                              - gaan van de 

organen toe                                                                   organen weg.

13.2 Bloedvaten

 - Je kunt de drie typen bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies.

- Je kunt in het bloedvatenstelsel van de mens slagaders en aders benoemen en je kunt de samenstelling van het bloed daarin aangeven.

dubbele bloedsomloop

Aan de slag!

- LZ  13.2 en bekijk de filmpjes

MK 13.2 opdr.  1 t/m 3, 5 t/m 8

13.3 Het hart

 -  Je kunt de delen van het hart en de aansluitende bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies.

- Je kunt beschrijven hoe een hartslag verloopt.

Leer de onderdelen van het hart



De harttspier...

  • krijgt glucose en zuurstof via de kransslagaders

  • geeft Koolstofdioxide af aan de kransaders


  • de kransslagaders komen van de aorta

  • de kransaders gaan naar de bovenste holle ader

13.4 Hart- en vaatziekten

Je kunt de gevolgen van hart- en vaatziekten noemen en aangeven hoe je de kans op harten vaatziekten kunt verkleinen.

Slagaderverkalking

Slagaderverkalking


Vettige stoffen plakken aan de wand --> ontstaan slagaderverkalking.

Cholesterol is de vettige stof die het meest zorgt voor slagaderverkalking.

De wanden van de slagaders worden minder elastisch.

Oorzaken hart- en vaatziekten

Erfelijke aanleg

Ongezonde leefstijl

Overgewicht

Roken

Weinig beweging

Stress

13.5 Weefselvloeistof en lymfe

LYMFEVATENSTELSEL

Bestaat uit lymfevaten en lymfeknopen.


Functie: 

- Afvoeren van afvalstoffen uit de organen.

- Afweer tegen ziekteverwekkers. 


LYMFEKNOPEN /  LYMFEKLIEREN

Zuiveren de lymfe van o.a. ziekteverwekkers. 

Wat doen je lymfeknopen

  • Lymfevaten voeren lymfe naar de lymfeklieren / lymfeknopen.


  • Hier wordt het lymfe gecontroleerd op de aanwezigheid van ziekteverwekkers.


  • Dit wordt gedaan door de witte bloedcellen. 

Aan de slag!

- LZ  13.5

- Bekijk de filmpjes van 13.5

- MK 13.5 opdr. 1 - 4 -5



13.6 Afweer

 - Je kunt beschrijven hoe antistoffen bescherming bieden tegen infecties en op welke manieren immuniteit kan ontstaan.

- Je kunt omschrijven hoe stoffen een allergische reactie kunnen veroorzaken.






3.5 Afweer


Afweer

• Het laagje talg op de huid.

• Het slijmvlies in de wand van de luchtwegen.

• Maagsap bevat zoutzuur, waardoor bacteriën worden gedood.

• Witte bloedcellen sluiten de ziekteverwekkers in .






3.5 Afweer


Antigenen en antistoffen


Antigeen = gemeen

-> lichaamsvreemd en is van de ziekteverwekker

Antistof = tof

-> lichaamseigen en is van een witte bloedcel

Een antistof is specifiek voor de ziekteverwekker/ antigeen.


Aan de slag!

- LZ 13.5 en 13.6

- MK 13.5 opdr. 1 - 4 - 5

-MK 13.6 opdr. 1 - 4 - 5 - 7 - 8


13.7 Bloedgroepen

Transplantatie en bloedtransfusies


- Je kunt de problemen beschrijven die het afweersysteem veroorzaakt bij transplantaties en auto-immuunziekten.

- Je kunt de rol van bloedfactoren bij bloedtransfusies en de rol van de resusfactor bij zwangerschap beschrijven.



Bloedtransfusie

Bij een bloedtransfusie krijgt iemand bloed van een donor. Het beste is donorbloed van dezelfde bloedgroep. 

 In het bloed van de ontvanger mogen géén antistoffen aanwezig zijn tegen de bloedfactoren van de donor. 



Aan de slag!

- LZ 13.7

- plak de schema's in je schrift en vul in.

- MK 13.7 opdr. 1- 2- 3- 5 - 6

- oefenen op bioplek.org met bloedtransfusies 


Leren voor SE5C T13 en 14

  • Gebruik de leerbladen

  • Maak de test jezelfs

  • Maak de diagnostische toets

  • Kijk de aantekeningen goed door.

  • SE  boekje 3 en leerbladen ophalen