Scheiding van de machten (Trias Politica)

Scheiding van machten

Trias Politica

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolmavoLeerjaar 4

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Scheiding van machten

Trias Politica

Deze slide heeft geen instructies

Planning

  • 5 minuten start

  • Terugblik Grondwet

  • Uitleg: Trias Politica

  • Aan de slag

  • Afsluiting

Een grondwet is een set regels en principes die het fundament vormen van een land. Het beschrijft hoe de regering werkt, wat de rechten en plichten van burgers zijn, en de basisprincipes van rechtvaardigheid en gelijkheid binnen de samenleving. 


Vereenvoudigde uitleg: Het is als een soort 'handleiding' die de regels en grenzen bepaalt voor hoe een land wordt bestuurd en hoe mensen met elkaar omgaan.

5 minuten start

Lezen hoofdstuk 5.3



Klaar? zet de volgende begrippen alvast in je begrippenlijst:

Wetgevende macht - uitvoerende macht - rechterlijke macht

  • legaliteitsbeginsel


5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Democratie 

Dictatuur 

Geen grondwet

Censuur

Burgers mogen stemmen

Vrijheid van meningsuiting

Macht bij één persoon of een kleine groep

Gelijkheid

Deze slide heeft geen instructies

Dictatuur

In een dictatuur heeft één persoon of een kleine groep veel macht.












Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de grondwet?

A

Een verzameling regels van de gemeente

B

Een wet met alleen verkeersregels

C

Een wet die alleen voor politici geldt

D

De belangrijkste wet van Nederland

Deze slide heeft geen instructies

Door wie werd de grondwet in 1848 gewijzigd?

A

Koning Willem I

B

Koning Willem II

C

Staten generaal

D

Thorbecke

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn grondrechten?

A

Regels die alleen op school gelden

B

Afspraken die alleen politici maken

C

Belangrijke rechten en vrijheden van burgers

D

Regels die alleen tijdens verkiezingen gelden

Deze slide heeft geen instructies

Noem een grondrecht

Deze slide heeft geen instructies

In de grondwet staat hoe de macht in ons land verdeeld is

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Ik kan de drie machten van de trias politica benoemen. (onthouden)


Ik kan uitleggen welke taak iedere macht heeft. (begrijpen)


Ik kan in een situatie herkennen welke van de drie machten wordt bedoeld. (toepassen)


Ik kan uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en waarom dit belangrijk is. (begrijpen)



Deze slide heeft geen instructies

Scheiding van machten

Trias Politica

Om te voorkomen dat de overheid haar macht onbeperkt kan gebruiken, is de macht in drie delen opgedeeld:


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De Koning leest de Troonrede voor. Zijn dit zijn eigen plannen?

A

Ja

B

Nee, dit zijn plannen van de regering

C

Answer C

D

Answer D

Deze slide heeft geen instructies

Wetgevende macht

De wetgevende macht maakt en stelt wetten vast. In Nederland doen de regering en het parlement dit samen. Het parlement bestaat uit de Tweede en Eerste Kamer.


Burgers en de overheid moeten zich aan deze wetten houden.




Deze slide heeft geen instructies

In het filmpje wordt verteld dat de regering meer geld wil uitgeven om de veiligheid op straat en online te verbeteren. Welke macht herken je bij het maken van deze plannen?

A

Wetgevende macht

B

Uitvoerende macht

C

Rechterlijke macht

D


Deze slide heeft geen instructies

Uitvoerende macht

De uitvoerende macht zorgt ervoor dat wetten worden uitgevoerd. In Nederland zijn de ministers hiervoor verantwoordelijk. Ambtenaren en bijvoorbeeld de politie voeren de wetten en regels in de praktijk uit.

Deze slide heeft geen instructies

De politie zorgt op straat voor veiligheid en voert wetten en regels uit. Bij welke macht hoort de politie?

A

Wetgevende macht

B

Uitvoerende macht

C

Rechterlijke macht

D

Answer D

Deze slide heeft geen instructies

Rechterlijke macht

De rechterlijke macht beoordeelt of burgers en de overheid zich aan de wet houden. Rechters spreken recht en beslissen bijvoorbeeld of iemand een strafbaar feit heeft gepleegd.



Deze slide heeft geen instructies

Legaliteitsbeginsel

Bij de trias politica hoort het legaliteitsbeginsel: iedere handeling

van de overheid moet gebaseerd zijn op een wet.


De uitvoerende macht mag pas iets doen als het in een wet staat die door de wetgevende macht is goedgekeurd.


En de rechterlijke macht kan iemand pas veroordelen als in een wet

staat dat iets niet mag.




Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag

Maak een mindmap over de Trias Politica. Dit mag op papier of in Popplet.


In het midden schrijf je: Trias Politica

Wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht.

  • Wie?

  • Wat is de taak?

  • Voorbeeld




Deze slide heeft geen instructies

Afsluiting

Quiz

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 1

Welke drie machten kennen wij in onze democratische rechtsstaat?


A. Landmacht, luchtmacht en politiemacht
B. Uitvoerende macht, wetgevende macht en rechterlijke macht
C. Uitvoerende macht, controlerende macht en instemmende macht

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 2

Welke drie machten kennen wij in onze democratische rechtsstaat?


A. Landmacht, luchtmacht en politiemacht
B. Uitvoerende macht, wetgevende macht en rechterlijke macht
C. Uitvoerende macht, controlerende macht en instemmende macht

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 3

Wie beslist of iemand schuldig is aan het plegen van een strafbaar feit?


A. Rechter
B. Tweede Kamer
C. Regeringmacht

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 4

Tot welke macht behoort de Tweede Kamer?


A. Wetgevende macht
B. Uitvoerende macht
C. Rechterlijke macht

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 5

Tot welke macht behoren politieagenten?


A. Wetgevende macht
B. Uitvoerende macht
C. Rechterlijke macht

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 6

Welke groep mensen moet zowel wetten ontwerpen als uitvoeren?


A. Rechters
B. Politieagenten
C. Ministers

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 7

Welke stelling over rechters is juist?


A. Rechters moeten doen wat de minister zegt.
B. Rechters zijn onafhankelijk en beslissen zelf over een rechtszaak.
C. Rechters maken de wetten in Nederland.

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 8

Iemand doet iets wat op dat moment niet strafbaar is. Een maand later komt er een wet die het wél strafbaar maakt. Kan die persoon alsnog worden gestraft?


A. Ja, want de nieuwe wet geldt ook voor wat eerder is gebeurd
B. Nee, je kunt alleen gestraft worden voor iets dat op dat moment al strafbaar was
C. Ja, als een rechter vindt dat het gedrag ernstig genoeg was

Deze slide heeft geen instructies