Scheiding van machten
Trias Politica
Scheiding van machten
Trias Politica
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 minuten start
Terugblik Grondwet
Uitleg: Trias Politica
Aan de slag
Afsluiting
Een grondwet is een set regels en principes die het fundament vormen van een land. Het beschrijft hoe de regering werkt, wat de rechten en plichten van burgers zijn, en de basisprincipes van rechtvaardigheid en gelijkheid binnen de samenleving.
Vereenvoudigde uitleg: Het is als een soort 'handleiding' die de regels en grenzen bepaalt voor hoe een land wordt bestuurd en hoe mensen met elkaar omgaan.
5 minuten start
Lezen hoofdstuk 5.3
Klaar? zet de volgende begrippen alvast in je begrippenlijst:
Wetgevende macht - uitvoerende macht - rechterlijke macht
legaliteitsbeginsel
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Democratie
Dictatuur
Geen grondwet
Censuur
Burgers mogen stemmen
Vrijheid van meningsuiting
Macht bij één persoon of een kleine groep
Gelijkheid
Deze slide heeft geen instructies
Dictatuur
In een dictatuur heeft één persoon of een kleine groep veel macht.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de grondwet?
Een verzameling regels van de gemeente
Een wet met alleen verkeersregels
Een wet die alleen voor politici geldt
De belangrijkste wet van Nederland
Deze slide heeft geen instructies
Door wie werd de grondwet in 1848 gewijzigd?
Koning Willem I
Koning Willem II
Staten generaal
Thorbecke
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn grondrechten?
Regels die alleen op school gelden
Afspraken die alleen politici maken
Belangrijke rechten en vrijheden van burgers
Regels die alleen tijdens verkiezingen gelden
Deze slide heeft geen instructies
Noem een grondrecht
Deze slide heeft geen instructies
In de grondwet staat hoe de macht in ons land verdeeld is
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Ik kan de drie machten van de trias politica benoemen. (onthouden)
Ik kan uitleggen welke taak iedere macht heeft. (begrijpen)
Ik kan in een situatie herkennen welke van de drie machten wordt bedoeld. (toepassen)
Ik kan uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en waarom dit belangrijk is. (begrijpen)
Deze slide heeft geen instructies
Scheiding van machten
Trias Politica
Om te voorkomen dat de overheid haar macht onbeperkt kan gebruiken, is de macht in drie delen opgedeeld:
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Koning leest de Troonrede voor. Zijn dit zijn eigen plannen?
Ja
Nee, dit zijn plannen van de regering
Answer C
Answer D
Deze slide heeft geen instructies
Wetgevende macht
De wetgevende macht maakt en stelt wetten vast. In Nederland doen de regering en het parlement dit samen. Het parlement bestaat uit de Tweede en Eerste Kamer.
Burgers en de overheid moeten zich aan deze wetten houden.
Deze slide heeft geen instructies
In het filmpje wordt verteld dat de regering meer geld wil uitgeven om de veiligheid op straat en online te verbeteren. Welke macht herken je bij het maken van deze plannen?
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
Deze slide heeft geen instructies
Uitvoerende macht
De uitvoerende macht zorgt ervoor dat wetten worden uitgevoerd. In Nederland zijn de ministers hiervoor verantwoordelijk. Ambtenaren en bijvoorbeeld de politie voeren de wetten en regels in de praktijk uit.
Deze slide heeft geen instructies
De politie zorgt op straat voor veiligheid en voert wetten en regels uit. Bij welke macht hoort de politie?
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
Answer D
Deze slide heeft geen instructies
Rechterlijke macht
De rechterlijke macht beoordeelt of burgers en de overheid zich aan de wet houden. Rechters spreken recht en beslissen bijvoorbeeld of iemand een strafbaar feit heeft gepleegd.
Deze slide heeft geen instructies
Legaliteitsbeginsel
Bij de trias politica hoort het legaliteitsbeginsel: iedere handeling
van de overheid moet gebaseerd zijn op een wet.
De uitvoerende macht mag pas iets doen als het in een wet staat die door de wetgevende macht is goedgekeurd.
En de rechterlijke macht kan iemand pas veroordelen als in een wet
staat dat iets niet mag.
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Maak een mindmap over de Trias Politica. Dit mag op papier of in Popplet.
In het midden schrijf je: Trias Politica
Wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht.
Wie?
Wat is de taak?
Voorbeeld
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Quiz
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 1
Welke drie machten kennen wij in onze democratische rechtsstaat?
A. Landmacht, luchtmacht en politiemacht
B. Uitvoerende macht, wetgevende macht en rechterlijke macht
C. Uitvoerende macht, controlerende macht en instemmende macht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 2
Welke drie machten kennen wij in onze democratische rechtsstaat?
A. Landmacht, luchtmacht en politiemacht
B. Uitvoerende macht, wetgevende macht en rechterlijke macht
C. Uitvoerende macht, controlerende macht en instemmende macht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 3
Wie beslist of iemand schuldig is aan het plegen van een strafbaar feit?
A. Rechter
B. Tweede Kamer
C. Regeringmacht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 4
Tot welke macht behoort de Tweede Kamer?
A. Wetgevende macht
B. Uitvoerende macht
C. Rechterlijke macht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 5
Tot welke macht behoren politieagenten?
A. Wetgevende macht
B. Uitvoerende macht
C. Rechterlijke macht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 6
Welke groep mensen moet zowel wetten ontwerpen als uitvoeren?
A. Rechters
B. Politieagenten
C. Ministers
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 7
Welke stelling over rechters is juist?
A. Rechters moeten doen wat de minister zegt.
B. Rechters zijn onafhankelijk en beslissen zelf over een rechtszaak.
C. Rechters maken de wetten in Nederland.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 8
Iemand doet iets wat op dat moment niet strafbaar is. Een maand later komt er een wet die het wél strafbaar maakt. Kan die persoon alsnog worden gestraft?
A. Ja, want de nieuwe wet geldt ook voor wat eerder is gebeurd
B. Nee, je kunt alleen gestraft worden voor iets dat op dat moment al strafbaar was
C. Ja, als een rechter vindt dat het gedrag ernstig genoeg was
Deze slide heeft geen instructies