Havo examentraining concept Ruilen over de tijd
Havo examentraining concept ruilen over de tijd
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Havo examentraining concept ruilen over de tijd
Vermogen
Vermogen = bezitting - schulden
Voorbeeld Kathleen:
Huis € 400.000
Spaargeld € 20.000 +
€ 420.000
Hypotheek € 300.000 -
Vermogen € 120.000
Verband tussen inkomsten, uitgaven en vermogen
Stel:
Inkomsten in één jaar € 80.000
Uitgaven in één jaar € 85.000 -
Negatief saldo € 5.000 -
Dit bedrag moet Kathleen lenen. Haar vermogen zal dus dalen met € 5.000
Ruilen over de tijd: lenen
Bij lenen kun je nu meer besteden, maar in de toekomst minder
Ruilen over de tijd: sparen
Geld is een ruilmiddel
Sparen is het niet uitgeven van een deel van je inkomsten. Je stelt je besteding uit
Invloed van rente op bestedingen
Als de rente stijgt > meer sparen & minder lenen > minder bestedingen > minder banen/prijsdalingen
Als de rente daalt > minder sparen & meer lenen > meer bestedingen > meer banen/prijsstijgingen
Consumentenvertrouwen
Wat zegt een hoog of laag consumentenvertrouwen ?
Vragen die gesteld worden om dit te meten:
Gaat u binnenkort grote aankopen doen?
Hoe groot is kans dat u binnenkort nog werk heeft?
Gaat het economisch goed volgens u?
Bij veel 'ja's' een hoge score
Consumentenvertrouwen en bestedingen
Het vertrouwen dat consumenten hebben in de economie.
Consumentenvertrouwen ↑ leningen ↑ bestedingen ↑
Consumentenvertrouwen ↓ leningen ↓ bestedingen ↓
Begrotingssaldo en staatsschuld
Stel in een jaar:
Belastingen 500 miljard euro
Overheidsuitgaven 520 miljard euro -
Begrotingssaldo 20 miljard euro - (negatief)
Op 1 januari van dit jaar is staatsschuld 400 miljard euro
Dit bedrag wordt geleend. De staatsschuld stijgt naar 420 miljard euro
Begrotingssaldo en staatsschuld
Stel in een jaar:
Belastingen 500 miljard euro
Overheidsuitgaven 520 miljard euro -
Begrotingssaldo 20 miljard euro - (negatief)
Op 1 januari van dit jaar is staatsschuld 400 miljard euro
Stel dat van de uitgaven 5 miljard euro aflossing is
Dit bedrag wordt geleend. De staatsschuld verandert dan met
+ 20 miljard - 5 miljard = + 15 miljard --> 415 miljard euro
Niet te veel schuld maken overheid!
Stijging schuld betekent stijging rente uitgaven. Alles wat aan rente wordt uitgegeven kan niet naar onderwijs gaan
Door stijging vraag naar leningen stijgt de rente. Hierdoor dalen de bestedingen van gezinnen en bedrijven
Toekomstige generaties kunnen minder uitgeven
Uitgestelde belastingheffing
In 2024 geeft overheid meer uit dan er aan belasting binnenkomt
In de toekomst zal er extra belasting geheven moeten worden voor terugbetaling en rente
Nu lenen is dus eigenlijk uitgestelde belastingheffing.
Indeling overheidsuitgaven
Overheidsconsumptie: ambtenarensalarissen, koffie, papier
Overheidsinvesteringen: nieuwe wegen, bruggen. --> vergroot de structuur(capaciteit) van een land
Overdrachtsuitgaven: subsidies, toeslagen (geen tegenprestatie)
Voorraadgrootheid en stroomgrootheid
Voorraadgrootheid = grootheid die je op bepaald moment kan tellen: saldo op je betaalrekening, spaarsaldo, waarde van je cryptocurrency, waarde van je fiets, staatsschuld
Stroomgrootheid = grootheid die je meet over bepaalde periode: maandelijkse inkomsten, uitgaven aan uitgaan, aantal tosti's die je in een week koopt, begrotingssaldo
Soorten inkomsten overheid
Directe belastingen = belastingen op inkomen inkomstenbelasting, erfbelasting, dividendbelasting
Indirecte belastingen = belastingen op producten
BTW, invoerrechten, accijns
Winst van overheidsbedrijven = Holland casino, staatsloterij
Gasbaten
Omslagstelsel
premies in een jaar worden gebruikt voor uitkeringen in dat jaar
AOW: algemene ouderdomswet
Gevoelig voor vergrijzing
Kapitaaldekkingsstelsel
Vandaag
Toekomst
Werknemers betalen premies gedurende werkzame leven. Bij pensioenleeftijd wordt opgebouwd vermogen uitgekeerd
Invloed inflatie op bestedingen
Inflatie --> stimulans voor bestedingen, morgen is het duurder
Deflatie --> bestedingen dalen. Deze worden uitgesteld (morgen is het goedkoper)
Veel inflatie (10 %) is slecht voor bestedingen. Koopkracht uitgehold. Consumentenvertrouwen daalt. Bestedingen dalen