Aaneenschrijven en tussenklanken
Aaneenschrijven en tussenklanken
Samenstelling
Een woord dat uit twee of meer woorden bestaat.
Eén of meer zelfstandige naamwoorden = samenstelling
-> schrijf je aan elkaar.
Samenstellingen met werkwoorden of bijv. nw = niet altijd een samenstelling
-> zoek op in woordenboek
Samenstellingen
Schrijf -en als het eerste deel van de samenstelling een meervoud op -en heeft.
Let op bij de volgende zaken:
Als het eerste deel van het woord verwijst naar iemand of iets waar er maar één van is, dan schrijf je één 'e': zonneschijn.
Als het om een bijvoeglijk naamwoord gaat dat door het eerste deel versterkt wordt, dan schrijf je een 'e': beregoed, apetrots.
Als het eerste deel van het woord een zelfstandig naamwoord is dat geen meervoud heeft, schrijf je 'e': rijstepap.
Als het meervoud alleen een -s krijgt of eindigt met een stomme -e +n/+s: groentesoep.
Als het eerste deel van een werkwoord komt: spinnewiel, huilebalk.
De algemene regel voor het aaneenschrijven van woorden is: samengestelde woorden schrijf je zoveel mogelijk aan elkaar, zolang dat geen lees- of uitspraakproblemen met zich meebrengt.
Maak een samenstelling van de woorden: buur + ruzie
Maak een samenstelling van: maan + schijn
Maak een samenstelling van: kip + soep
Maak een samenstelling van de woorden: groente + soep
Samenstellingen
Soms moet je tussenletters gebruiken om een goede samenstelling te maken.
fiets + maker = fietsenmaker
snot + bel = snottebel
dorp + café = dorpscafé
Koppelteken: Bij klinkerbotsingen
zee-eend
toe-eigenen
foto-onderschrift
Hoe schrijf je: stereoinstallatie
stereo-installatie
stereoinstalatie
stereoïnstalatie
stereo-instalatie
Hoe maak je de samenstelling: beer + gezellig
berengezellig
beregezellig
beergezellig
beregezellie
Hoe schrijf je: familie + accommodatie
familie-accommodatie
familieaccommodatie
familieacommodatie
familie-accomodatie
Maken: Studiemeter
Via Starttaalonline – 3F – Spelling – Aaneenschrijven en tussenklanken – 3 oefeningen en de deeltoets
Meervoud op -en (1)
Bij het meervoud op -en moet je op een aantal zaken letten.
Achter het woord -en zetten: boer +en - boeren
Laatste letter verdubbelen: klas +en - klassen
Een klinker weghalen: schaar +en - scharen
Een -f veranderen in -v: golf +en - golven
Een -s veranderen in -z: huis +en - huizen
Meervoud op -en (2)
Als het eindigt op -ie, dan -ën of "n toevoegen
> klemtoon op de laatste lettergreep, dan -ën:
melodie - melodieën, knie - knieën
> klemtoon NIET op de laatste lettergreep, dan -"n:
bacterie - bacteriën, porie - poriën
Een trema toevoegen bij -ee: idee +en - ideeën
Het meervoud van porie is:
second
porien
pories
porieën
poriën
Wat is het meervoud van categorie?
second
categoriën
categorieën
Wat is het meervoud van idee?
second
ideën
ideeën
Wat is het meervoud van genie?
second
geniën
genieën
Wat is het meervoud van: moskee
second
Meervoud op -s
Meestal vaste -s.
Bij woorden die eindigen op a, o , u, i of y krijg je een apostrof s ('s), zodat je het correct uitspreekt:
> taxi - taxi's, ski - ski's
Let op: bij afkortingen die je letter voor letter uitspreekt en bij
-e ,-é, -ay, -ey, -oy of -eau krijg je een vaste s:
> cadeau - cadeaus, café - cafés, display - displays, cao - cao's
Meervoud -n/-s
Veel woorden die eindigen op (een stomme) -e hebben twee mogelijkheden in het meervoud: -n en -s
seconde: seconden en secondes
groente: groenten en groentes
Wat is het meervoud van: hobby
second
Het meervoud van grens is:
second
grensen
grenszen
grenzen
grens heeft geen meervoud
tv
second
spray
second
Het meervoud van accu is:
second
accus
accu's
accuus
accuu's
Het meervoud van giraffe is
second
giraffen
giraffes
giraffen/giraffes
giraffens
Wat is het meervoud van: camera
second
Wat is het meervoud van: cadeau
second
Meervoud Latijnse woorden eindigend op -us of -um
um vervangen door a OF +s:
> museum - musea / museums
> datum - data / datums
us vervangen door i:
> historicus - historici
> politicus - politici
Meervoud -s of -f
Meestal s>z f>v
> wens - wensen, kaars - kaarsen
> grens - grenzen, laars - laarzen
Langere woorden op -aaf, -oof houden de 'f':
> fotograaf - fotografen, filosoof - filosofen
klemtoon
klemtoon op -ik, -it, -es, -et, ei? --> dubbele medeklinker
(slikken - mikken - verstikken)
Klemtoon NIET op -ik, -it, -es, -et, ei? --> enkele medeklinker
(haviken - engelen - monniken)
Het meervoud van museum is:
second
museums
musea
museums en museas
museums en musea
dief
second
medicus
second
Meervoud van: bangerik
second
Bangerikken
Bangeriken
Meervoud van perzik
second
Regels meervoud