2.3 Een nieuw Europa
De Eerste Wereldoorlog
Geschiedenis
LES 1
Klas 4M
2.3 Een nieuw Europa
De Eerste Wereldoorlog
Geschiedenis
LES 1
Klas 4M
2.3 Een nieuw Europa
Lesplan
Klassikale uitleg
Zelfstandig werken
Geschiedenis
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe de onbeperkte duikbootoorlog ontstond en wat de gevolgen waren voor neutrale landen.
Ik kan uitleggen wat een totale oorlog is en welke gevolgen de Eerste Wereldoorlog had voor het dagelijks leven van burgers.
Je kunt uitleggen hoe oorlogvoerende landen propaganda en censuur inzetten om de bevolking te overtuigen van de noodzaak van de oorlog.
Klas 4M
Onbeperkte duikbotenoorlog
De Eerste Wereldoorlog was ook een oorlog op zee:
Britse oorlogsschepen blokkeerde Duitse havens
Duitsers probeerden toevoer van goederen naar GB te blokkeren: onbeperkte duikbotenoorlog
Steeds meer Nederlandse en Amerikaanse koopvaardijschepen werden tot zinken gebracht.
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
De RMS Lusitania (VS) zinkt nadat deze is geraakt door Duitse torpedo's.
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe de onbeperkte duikbootoorlog ontstond en wat de gevolgen waren voor neutrale landen.
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
DU voerde de onbeperkte duikbotenoorlog: alle schepen, ook neutraal, werden tot zinken gebracht.
Noteer in je schrift
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat een totale oorlog is en welke gevolgen de Eerste Wereldoorlog had voor het dagelijks leven van burgers.
2.3 Een nieuw Europa
Totale oorlog
Om de oorlog op gang te houden, waren. er steeds nieuwe voorraden nodig (kogels, uniformen, wapens, etc)
Daarom werd de hele bevolking ingeschakeld om bij te dragen aan de oorlogseconomie:
fabrieken moesten overschakelen op productie van oorlogsmateriaal
vrouwen werden opgeroepen in fabrieken te werken
Artsen en verpleegkundigen werden opgeroepen voor medische hulp aan het front.
De gehele bevolking en alle economische middelen werden ingezet om te winnen: dat noem je een totale oorlog
Vrouwen worden ingezet om wapens te maken
2.3 Een nieuw Europa
Om de oorlog te winnen voerden landen de totale oorlog in.
Alles in de samenleving staat in teken van oorlog
fabrieken maken oorlogsmateriaal
vrouwen werken in fabrieken
artsen naar het front
Noteer in je schrift
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe oorlogvoerende landen propaganda en censuur inzetten om de bevolking te overtuigen van de noodzaak van de oorlog.
2.3 Een nieuw Europa
Propaganda
Om de steun van de bevolking te winnen werd propaganda ingezet (heel belangrijk begrip voor het examen!!)
Door middel van posters, kranten, radio en andere media werd geprobeerd de burgers te overtuigen dat ze voor de goede zaak vochten.
Daarnaast probeerden ze een vijandbeeld te creëren van hun tegenstander: onbetrouwbaar, laf, barbaars.
2.3 Een nieuw Europa
Censuur
Ook werd censuur toegepast: de overheid controleerde de pers en houdt toezicht over alle media.
De overheid zorgde ervoor dat de vijand werd beschreven als onbetrouwbaar en onmenselijk.
Ook werden het aantal doden overdreven (aan de kant van de vijand) of juist te laat weergegeven (aan eigen zijde).
De informatie die de burgers kregen was dus eenzijdig en onbetrouwbaar.
Vrouwen worden ingezet om wapens te maken
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
Landen voerden propaganda in:
burgers overtuigen dat de oorlog een goed doel had
een vijandbeeld creëren
dmv kranten, posters, radio
Ook werd censuur ingevoerd
overheid controleert de pers en de post
informatie is eenzijdig en niet betrouwbaar
doel: vijand slecht maken, je eigen zaak goed praten.
Noteer in je schrift
Rusland
Al voor de oorlog was er veel onvrede in Rusland:
Het grootste deel van de bevolking bestond uit arme boeren
Arbeiders moesten keihard werken voor een laag loon
De Tsaar (Russische keizer) en de adel hadden alle macht en rijkdom in handen.
Soldaten waren slecht getraind, kregen weinig/slecht eten en hadden geen goede uitrusting.
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe de Russische Revolutie ontstond, en welke gevolgen dit had voor Ruslands deelname aan de oorlog.
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
Rusland:
Volk in opstand
Tsaar moet aftreden
Nieuwe regering wil doorvechten
Lenin grijpt de macht
Hij sluit vrede met Duitsland
Noteer in je schrift
2.3 Een nieuw Europa
VS ontdekt een telegram
Duitsland probeert Mexico te betrekken bij oorlog.
Gevolg: VS verklaart de oorlog met Duitsland.
Noteer in je schrift
10 nov 1918: De Duitse Keizer wordt afgezet. Hij vlucht naar Nederland.
De keizer met zijn gevolg op het station van Eijsden (Limburg)
2.3 Een nieuw Europa
De keizer gaat vluchten
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
Eind 1918 kwam in Duitsland het besef dat ze zouden verliezen.
Het volk kwam in opstand tegen de keizer, deze moest aftreden.
Hij vluchtte naar Nederland en kreeg hier asiel.
De nieuwe Duitse regering besloot om te stoppen met de oorlog.
Op 11 november 1918 werd de wapenstilstand getekend door Duitsland. Het Turkse Rijk en Oostenrijk-Hongarije hadden dit vlak daarvoor gedaan.
Frankrijk, Engeland en de VS waren de grote winnaars. Duitsland was de verliezer.
In de bossen van Compiegne werd de wapenstilstand getekend in een treinwagon.
2.3 Een nieuw Europa
Wapenstilstand
2.3 Een nieuw Europa
In Duitsland bleef het onrustig na de wapenstilstand. De oorlog had voor armoede en ellende gezorgd.
Veel Duitsers waren ontevreden en teleurgesteld, vooral soldaten die terugkeerden van het front.
De onrust werd nog groter toen Duitsland werd gedwongen het Verdrag van Versailles te tekenen.
2.3 Een nieuw Europa
Vrede
In het Verdrag van Versailles bepaalden de overwinnaars wat er in kwam te staan.
De belangrijkste bepalingen:
Duitsland moest herstelbetalingen doen van meer dan 100 miljard marken
Duitsland moest gebieden in Europa afstaan.
Duitsland moest koloniën afstaan.
Het Duitse leger max 100.000 man
Duitsland mocht geen vloot hebben
In het Duitse Rijnland, mochten geen Duitse soldaten komen: demilitarisatie
Doel van Frankrijk en Groot-Brittannië: Duitsland verzwakken zodat het geen grootmacht meer is.
In de Spiegelzaal van Versailles kwamen de wereldleiders bij elkaar om Duitsland te straffen
2.3 Een nieuw Europa
Straf voor Duitsland
2.3 Een nieuw Europa
2.3 Een nieuw Europa
11 november 1918:
Duitsland tekent de wapenstilstand.
1919:
Vrede van Versailles: Duitsland krijgt straf
Herstelbetalingen
Gebieden en koloniën afstaan.
Duitse leger max 100.000 man
Geen vloot (marine)
In het Duitse Rijnland: geen Duitse soldaten
Levert protesten op in Duitsland
Noteer in je schrift
Een apart onderdeel van het Verdrag van Versailles was de oprichting van de Volkenbond: een internationale organisatie die een nieuwe oorlog moest voorkomen.
Het idee van de Volkenbond kwam van de Amerikaanse president Wilson.
President Wilson
President van de VS van 1913 - 1921
2.3 Een nieuw Europa
Volkenbond
De Volkenbond had weinig invloed:
Amerika zelf werd geen lid
Duitsland en Rusland mochten geen lid worden. (traden toe als lid in 1926 en 1934 - jaartallen moet je kennen)
Doordat deze grote landen geen lid waren, had de Volkenbond weinig te zeggen.
In 1946 (na WO2) werd de Volkenbond opgeheven.
De Volkenbond
2.3 Een nieuw Europa
Volkenbond
2.3 Een nieuw Europa
1920:
Oprichting Volkenbond
Doel: met praten problemen oplossen.
Geen succes:
Geen eigen leger
VS, DU en SU waren geen lid.
Noteer in je schrift
Na de Eerste Wereldoorlog ontstonden er nieuwe landen en nieuwe grenzen:
Het Turkse Rijk viel uit elkaar. Grote stukken van het Midden-Oosten werden verdeeld over GB en FR.
Oostenrijk-Hongarije viel uit elkaar. Er ontstonden nieuwe landen, zoals Oostenrijk, Hongarije, Joegoslavië, Tsjecho-Slowakije.
2.3 Een nieuw Europa
Een nieuw Europa