Lesdoelen
Het doel van deze les:
• Aan het einde van deze les heeft de leerling…
Inzicht in de nuttige toepassingen van zuivel in de keuken.
Minstens 3 verschillende soorten zuivel kunnen benoemen.
Verschillende soorten zuivel geproefd en verwerkt.
Voorkennis
Schrijf je antwoorden op
(in je eigen notities)
• Welke soorten zuivel gebruik je thuis?
• Wat zit er in jouw koelkast en voorraadkast aan zuivelproducten?
• Wat is jouw favoriete zuivelproduct?
• Wat weet je al over zuivel?
• Wanneer en waarom kies je ervoor om zuivel te gebruiken in de horecakeuken? Leg je antwoord uit.
• Wat wil je leren over zuivel?
Wat is zuivel?
melk en producten gemaakt van melk
de afkomst van de melk maakt niet uit
koeien, geiten, schapen, paarden, buffel, kamelen
Welke melkproducten ken jij?
samenstelling van melk
-kleur afhankelijk van het dier
-een deel van de vetbollen en eiwitten kunnen niet oplossen in de vloeistof
-samenstelling verschilt nogal per diersoort:
afhankelijk van voer
afhankelijk van seizoen
weidekoeien of stalkoeien
wordt de melk vol, halfvol of mager verwerkt
samenstelling van melk
89.5 % water
4.8 % koolhydraten (lactose)
3.5 % eiwit
1.5 % vet
0.4 % mineralen
0.3 % ADEK, B1, B2, B6, B12
melkzuurbacterien?
gezond!
rauwe ongepasteuriseerde melk verzuurt
zet melksuiker om in melkzuur (yoghurt)
linksdraaiend en rechtsdraaiend melkzuur
rechtsdraaiend makkelijker afgebroken en lichter verteerbaar
koe produceert 25-30 liter melk per dag
twee keer per dag gemolken
-productie blijft dan op gang
-uier wordt minder belast
melke mbv vacuumpomp
opgevangen in opslagtanks en elke twee dagen naar de fabriek
productieproces
STANDAARDISEREN
vermengen melk van verschillende boeren
product met dezelfde kwaliteit en smaak
HOMOGENISEREN
verdelen van vetbolletjes door de melk
deze drijven dan niet meer
Slide titel
Soorten Zuivel en vetpercentages
Volle melk
Halfvolle melk
Magere melk
Koffiemelk
Karnemelk
Chocolademelk
halfvol
mager
3,5 %
1,5 - 1,8 %
max. 0,3 %
max. 7,5 %
0,3 - 1 %
min. 2,5 %
1,5 - 1,8 %
max. 1,0 %
langer houdbaar maken
PASTEURISEREN
15 sec verhitten tot 72
5 a 6 dagen houdbaar
koel bewaren
STERILISEREN
5-10 sec verhitten tot 110
afvullen in fles/pak
enkele maanden houdbaar
UHT
3-5 sec tot 140
lang houdbaar ook buiten koeling
bijna geen smaakverlies
CONDENSEREN
Vacuüm op 25°C - suiker toevoegen daardoor geen sterilisatie meer nodig om micro-organismen te doden - gezoet en ongezoet
DROGEN
Verhitten om water te verdampen - 180°C - 230°C -
(oa Babymelkpoeder
en koffiemelkpoeder)
Waarom kookt melk eigenlijk over?
waarom kookt melk over?
MELK:
water
eiwitten
melksuiker (lactose)
vet
TIJDENS HET KOKEN:
eiwitten vormen een vel op het oppervlak. (stolling eerder dan 100 graden)
MELK GAAT KOKEN:
produceert stoom>druk wordt opgebouwd>vel wordt omhoog geduwd>melk kookt over
intolerant of allergie
Lactose intolerantie:
lichaam kan lactose niet verteren (darmen)
misselijk, kramp, diaree
koemelkallergie:
lichaam kan het eiwit (allergeen) niet verteren
allergische reacties
probeer andere melk zoals schapen, geiten