KLEURENLEER

• newEditor
• Beeldende vorming
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 1

KLEURENLEER

Kleurencirkel schilderen

Deze les leer je:

- Hoe je kleuren moet mengen

- Hoe je moet schilderen

Eindwerkstuk:

Schilderij in warm koud contrast.

EINDWERKSTUK: Onderwaterwereld

Schilderij kleurcontrast

WARM-KOUD CONTRAST

10

minute

00

second

add30s

Primaire kleuren

(basis kleuren)

ROOD, GEEL & BLAUW

(magenta, geel & cyaan)

Met deze 3 kleuren kun je alle kleuren mengen.

Secundaire kleuren

2 Primaire kleuren met elkaar mengen.

ORANJE, PAARS & GROEN

Tertiaire kleuren

Tertiaire kleuren ontstaan door een primaire kleur met een secundaire kleur te mengen.  

Geel/oranje, rood/oranje, rood/violet, blauw/violet, blauw/groen en geel/groen.

Wat is belangrijk bij schilderen?

• Trek een schort aan.

• Leg een groot stuk papier / krant onder je schilderij en je palet.

• Gebruik kleine beetjes verf!

• Bij mengen: doe je altijd een klein beetje donkere kleur bij 
   een lichtere kleur en niet andersom! Anders verspil je verf.

• Voor schilderen gebruik je altijd dik papier
   (anders gaat het bobbelen of scheuren)

• Maak je kwast altijd helemaal schoon voordat je een andere kleur pakt! 

Wat heb je nodig?

• Schort

• Dik A4 papier

• Palet (iets om je verf op te mengen)

• Verf: ROOD, GEEL & BLAUW (Magenta, Geel en Cyaan)

• Een kwast

• Potje water

• Keuken/toilet papier of een doekje om je penseel mee schoon te maken

NU JIJ!

Schilder de kleurencirkel. 

Begin bij geel!

Wat voor belangrijks moet je met je kwast doen voordat je een andere kleur pakt?

A

Nat maken

B

Niet schoonmaken

C

Goed schoonmaken met water en afvegen

D

Een nieuwe kwast pakken

Waarom moet je je kwast eerst goed schoonmaken?

A

Voor de hygiene

B

Omdat je palet anders vies wordt

C

Omdat je anders vieze kleuren krijgt

D

Wat voor papier moet je altijd gebruiken als je gaat schilderen?

A

Dun papier

B

Groot papier

C

Nat papier

D

Dik papier

Waarom moet je dik papier gebruiken?

Als je kleuren gaat mengen doe je altijd:

A

klein beetje donkere kleur bij lichte kleur

B

klein beetje lichte kleur bij de donkere kleur

C

alleen lichte kleuren bij lichte kleuren

D

alleen donkere kleuren bij donkere kleuren

Bekijk de afbeelding. Op de afbeelding zie je een voorbeeld van:

A

Secundaire kleuren

B

Complementaire kleuren

C

Onverzadigde kleuren

D

Primaire kleuren

Rood, geel en blauw noemen we

A

Felle kleuren

B

Primaire kleuren

C

Basiskleuren

D

Echte kleuren

secundaire kleuren zijn:

A

rood, blauw en groen

B

als je alle primaire kleuren mengt

C

als je twee primaire kleuren mengt

D

als je drie primaire kleuren mengt

NOEM DE SECUNDAIRE KLEUREN:

Bonusvraag: tertiaire kleuren zijn

A

kleuren met zwart gemengd

B

Primaire en secundaire kleuren mengen

C

kleuren met wit gemengd

D

de 3 primaire kleuren door elkaar gemengd

Noem de tertiaire kleuren:

Volgende les:  Kleurcontrast

KOUD - WARM

Opruimen

- Naam op werkstuk

- Werkstuk in droogrek

- Penselen schoonmaken + drogen + 

   terugleggen in bak

- Palet in prullenbak + waterpotje schoonmaken en terugzetten

- Tafel schoonmaken

Klaar? Kijk om je heen of je iemand kan helpen of rustig zitten op je plek.

8

minute

00

second

add30s

De opdracht: 'ONDERWATERWERELD'

WARM-KOUD CONTRAST + KLEURFAMILIES + KLEURVERLOOP

Welke woorden / begrippen herinner je je nog van de vorige les bij het woord 'kleur'?

Wat is belangrijk bij schilderen?

• Trek een schort aan & houd de tafel schoon! 

• Gebruik kleine beetjes verf!

• Bij mengen: doe je altijd een klein beetje donkere kleur bij 
    een lichtere kleur en niet andersom! Anders verspil je verf.

• Voor schilderen gebruik je altijd dik papier.
   (anders gaat het bobbelen of scheuren)

• Maak je kwast altijd helemaal schoon voordat je een andere kleur pakt! (Anders krijg je vieze kleuren)

Verhelderen

Wanneer een verzadigde kleur steeds bleker wordt, dan is deze gemengd met wit. Daardoor wordt de kleur steeds minder fel . Dit noem je verhelderen. 

Ofwel wit aan een
kleur toevoegen = verhelderen

Verdonkeren

Wanneer een kleur steeds donkerder wordt, dan is er vaak zwart aan toegevoegd. Waneer met steeds meer zwart aan een kleur toevoegd noemen we dit verdonkeren. 

Kleurverloop

Tussen opdracht: Blauw verdonkeren & rood verdonkeren

Kleurverloop: geleidelijke overgang van de ene kleur(tint) naar de andere.

Koud–warm contrast

een warme kleur naast een koude kleur geeft een koud-warmcontrast

Warm-koud contrast

Kleurencirkel door de helft

Links : koud

Rechts: warm

De warmte in een schilderij kan versterkt worden door er een koude kleur naast te zetten.

Warme en koude kleuren

warme kleuren: 

• zijn warm en gezellig 

• lijken dichterbij

• vormen een contrast met koude kleuren 

koude kleuren:

• zijn koel en rustig 

• lijken verder weg

• vormen een contrast met warme kleuren 

• 
  

WARM-KOUD CONTRAST

Koud-warmcontrast: ontstaat doordat sommige kleuren een warme indruk maken. Deze kleuren liggen in de kleurencirkel rond de kleur rood. Andere kleuren maken een koude indruk. Kleuren die een koude indruk maken liggen rond de kleur blauw in de kleurencirkel. Rood-blauw geeft het sterkste contrast.

Kleurcontrasten

Contrast is: ?

Sommige combinaties van kleuren uit de kleurencirkel 

leveren een tegenstelling op: een contrast. 
 

Bij kleuren kan dat op de volgende manieren, 

onder andere: 
 

- warm / koud contrast

- licht /donker contrast

- complementair contrast

Licht-donker contrast

• dit is het verschil tussen lichte en donkere kleuren  

• wit -zwart is het grootste contrast 

• je maakt kleuren donkerder of lichter door het bijmengen van zwart of wit

 2. LICHT-DONKER CONTRAST

Licht-donker contrast: ontstaat wanneer je een lichte en een donkere kleur naast elkaar zet. Bijvoorbeeld geel en blauw. Een licht-donker contrast kan ook ontstaan tussen verschillende nuances van een kleur.
(verschillende nuances betekent: 1 kleur in twee tonen. bijvoorbeeld lichtpaars en donkerpaars).

COMPLEMENTAIR CONTRAST

Complementair contrast zijn alle combinaties van kleuren die in de cirkel precies tegenover elkaar liggen. Dit zijn: rood en groen, geel en paars en blauw en oranje.

Complementair contrast

deze kleuren versterken elkaar, ze staan recht tegenover elkaar in de kleurencirkel.

dit zijn: 

paars-geel, 

rood-groen,

blauw-oranje.

Kleurenfamilie

Een kleurenfamilie is een groep kleuren die onderling weinig verschillen. Dit zijn dus kleuren die bij elkaar horen en dicht bij elkaar liggen op de kleurencirkel.

Die zijn dan in harmonie met elkaar.

De opdracht: 'ONDERWATERWERELD'

WARM-KOUD CONTRAST + KLEURFAMILIES + KLEURVERLOOP

STAP 1: Kies je zeedier.

Trek over met carbonpapier of teken zelf op dik A3  papier.
+ Knip contour uit en plak op met tape aan achterkant.

STAP 2: ACHTERGROND MAKEN: Koude kleurfamilie

Met blauw, ,aqua (groenblauw)

wit en zwart.

Achtergrond schilderen

• In kleurverloop van wit naar   aqua naar donkerblauw.

• Waterplanten schilderen in     zelfde kleurfamilie

Zeedier tekenen en schilderen

• Warme kleuren mengen

• Schilderen

Eerst kleuren mengen.

• Blauw, geel, wit en zwart op   je palet.
  

• Groen maken

• Aqua maken

• Donkerblauw maken.

• Lichtblauw maken

Website

https://stepbysteppainting.net/2021/04/28/under-the-sea-painting-tutorial/

STAP 3:

Kleur / schilder je zeedier in 1 warme kleurfamilie .

Opruimen

- Naam op werkstuk

- Werkstuk in droogrek

- Penselen schoonmaken + drogen + 

   terugleggen in bak

- Palet in prullenbak + waterpotje schoonmaken en terugzetten

- Tafel schoonmaken

Klaar? Kijk om je heen of je iemand kan helpen of rustig zitten op je plek.

8

minute

00

second

add30s

Schilderen als Picasso 

Pablo Picasso

Hij leefde van 1881 tot 1973

Stijl: Kubisme

(Bijna abstract, maar niet helemaal omdat 

de voorstelling nog wel herkenbaar is.)

3 KENMERKEN:

COLLAGE TECHNIEK

VERSCHILLENDE STANDPUNTEN

(GEOMETRISCHE) VORMEN & LIJNEN

Schilderen als Picasso 

Verschillende standpunten

Extra opdracht

Extra opdracht: Licht & donker mengen

BEELDBEGRIP: KLEUR

In deze les leer je alle begrippen die met het beeldend begrip KLEUR te maken hebben. 

Om je geheugen op te frissen bekijk je eerst de volgende video: 

Leerdoel

Aan het eind van deze les kun je herkennen, uitleggen en toepassen welke verschillende kleuren en kleurcontrasten er zijn.  

ONTWERP

OPDRACHT 1B

Maak een Poster met warme en koude kleuren. Je neemt de primaire vormen (cirkel, vierkant, driehoek) als uitgangspunt. 

ONTWERP

OPDRACHT 1A

• Zoek van 4 (van de in totaal 7) kleurcontrasten van Johannes Itten een voorbeeld (maak een foto, zoek afbeeldingen in tijdschriften etc.).
  

• Je beschrijft kort waarom jouw voorbeeld past bij het kleurcontrast.
  

• Maak bij ieder voorbeeld een kleuren palet met minimaal 4 kleuren.