Bord
Bord
Deze slide heeft geen instructies
Jullie hebben drie minuten de tijd voor:
- Leg blz. 31 van je boek open
- Laptop dicht op tafel
- Leg een pen klaar
Drie minuten voorbij? Dan ben je stil.
minute
second
Wat gaan we vandaag doen?
- Herhaling 1.4. Chromosomen
- Uitleg 1.5. Gewone celdeling
- Aan de slag
- Beheers je de leerdoelen? Check
De leerdoelen van vandaag
5. Je kunt beschrijven hoe een gewone celdeling (mitose) verloopt, wat het doel van de mitose is en wat de kenmerken zijn.
Jullie hebben drie minuten de tijd voor:
Deze slide heeft geen instructies
Mitose (gewone celdeling)
Leg blz. 31 van je boek open.
Laptop dicht
Deze slide heeft geen instructies
Mitose, gewone celdeling
Deze slide heeft geen instructies
Waarom maakt je lichaam nieuwe cellen?
Elk uur ontstaan in je lichaam veel nieuwe cellen.
Nieuwe cellen zijn nodig voor:
groei
herstel van wonden
vervanging van oude of beschadigde cellen
Mitose zorgt ervoor dat uit één cel twee nieuwe lichaamscellen ontstaan.
Leg de koppeling met het dagelijks leven: groei van kinderen, genezing van een schaafwond, en voortdurende vervanging van huidcellen.
Van moedercel naar dochtercellen
De vorming van nieuwe lichaamscellen verloopt in drie delen:
kerndeling
celdeling
plasmagroei
Na de deling ontstaan uit één moedercel twee dochtercellen.
Benadruk dat mitose meestal wordt gebruikt voor de gewone celdeling van lichaamscellen. Plasmagroei volgt op de deling, zodat dochtercellen weer de grootte van de moedercel bereiken.
Het doel van mitose
Het doel van mitose is dat nieuwe lichaamscellen ontstaan die dezelfde erfelijke informatie hebben als de moedercel.
Daardoor blijven eigenschappen van cellen bij groei, herstel en vervanging behouden.
Veel leerlingen denken dat celdeling alleen voor groei is. Noem expliciet ook herstel en vervanging als doel.
Kenmerken van gewone celdeling
Bij gewone celdeling:
ontstaat uit één moedercel
twee dochtercellen
met dezelfde chromosomen
en dus dezelfde erfelijke eigenschappen
De dochtercellen zijn kopieën van de moedercel.
Gebruik consequent de termen moedercel, dochtercel, chromosoom en erfelijke eigenschappen.
Stap 1: chromosomen kopiëren
Als een cel zich niet deelt, zijn chromosomen meestal niet zichtbaar.
Vóór de kerndeling maakt elk chromosoom een nauwkeurige kopie van de DNA-keten.
Noem dat een chromosoom daarna tijdelijk uit twee identieke DNA-ketens bestaat die op één plaats aan elkaar vastzitten.
Stap 2: DNA spiraliseert
Aan het begin van de celdeling:
krullen de DNA-ketens op
worden ze korter en dikker
worden de chromosomen zichtbaar
Gebruik het woord spiraliseert zoals in de bron. Maak duidelijk dat dit nodig is om het erfelijk materiaal netjes te verdelen.
Stap 3: chromosomen in het midden
De chromosomen gaan in het midden van de cel liggen.
Daarna kunnen de twee DNA-ketens van elk chromosoom van elkaar worden gescheiden.
Deze stap is een voorbereiding op de verdeling. Houd het eenvoudig en dicht bij de afbeelding uit de methode.
Stap 4: de DNA-ketens gaan uit elkaar
Het punt waar de twee DNA-ketens vastzitten, laat los.
Van elk chromosoom gaat:
het origineel naar de ene kant van de cel
de kopie naar de andere kant van de cel
Zo krijgt elke nieuwe kern dezelfde informatie.
Benadruk dat elke dochtercel één van de twee identieke DNA-ketens krijgt, waardoor beide dochtercellen genetisch gelijk zijn.
Stap 5: twee kernen, twee membranen
Er ontstaan:
twee celkernen
twee celmembranen tussen de kernen
Daardoor worden de toekomstige dochtercellen van elkaar gescheiden.
De bron combineert hier kerndeling en celdeling. Maak duidelijk dat de scheiding van de cel nu zichtbaar wordt.
Stap 6: twee nieuwe cellen
Na de celdeling zijn er twee cellen ontstaan.
De DNA-ketens zijn dan niet meer zichtbaar als chromosomen.
Elke dochtercel bevat dezelfde informatie als de moedercel.
Koppel terug aan stap 1 en 6 uit de afbeelding: als de cel niet deelt, zijn chromosomen niet zichtbaar.
Fasen mitose
Deze slide heeft geen instructies
Mitose
Deze slide heeft geen instructies
Mitose
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
1.5. Gewone celdeling (mitose)
Lees blz. 31 + 32
Maak opdracht 1 t/m 7
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Practicum: celdeling in de worteltop
1. Bekijk het preparaat bij een vergroting van 100x. In de worteltop liggen cellen die zich aan het delen zijn. Deze cellen vertonen verschillende fasen van gewone celdeling (mitose).
2. Zoek een cel op die bezig is met stap 3 van afbeelding 29 van je handboek. Bekijk deze cel bij een vergroting van 400x.
3. Maak een tekening van deze cel.
4. Geef de chromsomen aan.
5. Teken nog twee cellen in een andere fase.
6. Schrijf onder deze twee cellen bij welke fase deze hoort (van afb. 29)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het nut van mitose?
Deze slide heeft geen instructies
wat is de juiste volgorde?
mitose - celdeling - celstrekking - plasmagroei
celdeling - mitose - celstrekking - plasmagroei
mitose - celdeling - plasmagroei - celstrekking
celdeling - mitose - plasmagroei - celstrekking
Deze slide heeft geen instructies
Mitose is de
Gewone celdeling
Reductiedeling (vorming geslachtscellen)
Deze slide heeft geen instructies
24) Mitose
Zet de fasen van de mitose in de juiste volgorde.
1
2
3
4
5
6
Deze slide heeft geen instructies
Bij mitose ontstaan nieuwe lichaamscellen
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Na de celdeling zijn de dochtercellen nog niet zo groot als de moedercel. Door welk proces worden ze even groot? Noteer de naam
Deze slide heeft geen instructies