Programma
Lesdoelen
Theorie: inleiding, kern slot, hoofd- en bijzaken, signaalwoorden
Interactieve vragen over de theorie
Programma
Lesdoelen
Theorie: inleiding, kern slot, hoofd- en bijzaken, signaalwoorden
Interactieve vragen over de theorie
Heeft een tekst een bepaalde opbouw?
Waarom heeft een tekst een bepaalde opbouw? Welke?
Wat zijn de kenmerken van zo'n opbouw?
Is er een verschil qua opbouw bij een leestekst en een presentatie?
Lesdoelen
De student kan in eigen woorden uitleggen uit welke onderdelen een tekst bestaat en aangeven welke informatie in elk onderdeel hoort.
De student kan het verschil tussen hoofd- en bijzaken uitleggen en deze in een tekst herkennen en aanwijzen.
De student kan uitleggen wat signaalwoorden zijn, deze in een tekst herkennen en het verband benoemen.
Belgisch staalbedrijf betaalt werknemers 30.000 euro te veel
Een Belgisch staalbedrijf heeft door een boekhoudkundige fout bijna 30.000 extra overgemaakt naar 230 medewerkers die gemiddeld 1.600 euro netto verdienen.
Toen de blunder was opgemerkt, kregen de werknemers meteen een e-mail of ze het geld zo snel mogelijk terug wilden storten. In sommige gevallen zal terugbetalen echter moeilijk zijn, omdat de werknemers het geld al hebben uitgegeven. Ook zijn er werknemers met schulden bij wie automatisch loonbeslag wordt gelegd.
titel
kern
inleiding
afbeelding
Inleiding
Kern
Slot
Dat is niet duidelijk.
Wat is de functie van een inleiding?
Inleiding
De inleiding staat aan het begin van de tekst (1 alinea) en kan de volgende functies hebben:
de aandacht trekken
het onderwerp introduceren
vertellen hoe de tekst verdergaat
een vraag stellen
in een nieuwsbericht vaak een samenvatting
Presentatie
Is bij een presentatie de functie van de inleiding hetzelfde als bij een leestekst?
Waarom wel/niet?
In de inleiding moet je altijd een vraag stellen.
ja
nee
De inleiding van een leestekst kan dezelfde functies hebben als bij een presentatie.
ja
nee
Wat kun je beter niet doen bij de start van een presentatie?
een vraag stellen
een stelling noemen
een samenvatting geven
Wat staat er in de kern (middenstuk) van een tekst?
Kern (middenstuk)
De kern is het middenstuk van de tekst.Hierin staat:
de meest precieze informatie
het gaat over het onderwerp
hoofd- en bijzaken
De kern bestaat meestal uit meerdere alinea's.
Kan de kern meerdere alinea's hebben?
Ja
Nee
Hoofd- en bijzaken. Wat is een hoofdzaak eigenlijk?
Hoofdzaken geven de belangrijke informatie over het onderwerp van de tekst.
Hoofdzaken geven minder belangrijke informatie.
Hoofdzaken maken de tekst iets duidelijker
Hoofd- en bijzaken bestaan niet.
Hoofd- en bijzaken
Niet alle informatie in een geschreven of gesproken tekst is even belangrijk.
Informatie die echt belangrijk voor het tekstdoel is, noemen wij hoofdzaken.
Zonder deze informatie kun je de tekst niet begrijpen. Minder belangrijke informatie noem je bijzaken.
Hoofdzaken
Het onderwerp en alle belangrijke dingen die daarover worden gezegd, zijn de hoofdzaken.
Als je de hoofdzaken in één zin samenvat, heb je de hoofdgedachte van de tekst.
Hoofdzaken vind je meestal aan het begin of aan het eind van een tekst. inleiding, slot etc.
Kernzinnen bevatten ook vaak de hoofdzaken.
Denk aan feiten of eigenschappen van het onderwerp.
Ze geven antwoord op één of meer van de WWWH-vragen die de tekst over het onderwerp beantwoordt.
WWWH-vragen: WIE, WAT, WAAROM, WANNEER EN HOE?
Welke uitspraak over hoofd- en bijzaken is juist?
Hoofdzaken zijn belangrijk, bijzaken niet
Bijzaken zijn belangrijk, hoofdzaken niet
Bijzaken moet je weg kunnen laten in een tekst
waar
niet waar
Wat zijn bijzaken?
Details
Voorbeelden
Uitleg
Voordelen
Bijzaken
Voorbeelden, grapjes, anekdotes en extra uitleg zijn bijzaken.
Deze onderdelen maken de tekst leuk of interessant om te lezen, maar geven geen belangrijke informatie over het onderwerp.
Bijzaken kun je weglaten zonder dat de tekst onbegrijpelijk wordt.
Lees de tekst.
Daarna gaan we bepalen welke zinnen hoofd- en bijzinnen zijn.
De vraag naar een IKEA-knuffelaap is geëxplodeerd.
Hoofdzaak => laten staan
Bijzaak => kan weg
"Het hele jaar was de verkoop constant. Sinds die video zien we opeens dat de verkoop toeneemt."
Hoofdzaak => laten staan
Bijzaak => kan weg
In de video is te zien hoe het aapje van nog geen jaar oud troost vindt bij de IKEA-orang-oetan.
Hoofdzaak => laten staan
Bijzaak => kan weg
In Nederland is de verkoop van de knuffelaap de laatste tijd verdubbeld, laat een woordvoerder van IKEA weten aan NU.nl.
Hoofdzaak => laten staan
Bijzaak => kan weg
Slot
Het slot is het laatste deel van de tekst.
De schrijver kan verschillende dingen doen in het slot:
een samenvatting geven
een conclusie trekken
naar de toekomst kijken of een vraag meegeven aan de lezer.
Waar vind je deelonderwerpen?
Inleiding
Kern
Slot
Inleiding of slot? Een conclusie trekken
Inleiding
Slot
Mag je in het slot van een tekst nieuwe informatie aandragen?
Ja
Nee
Hieronder staan vier onderdelen die in een slot zouden kunnen staan. Welke van deze opties mag niet in het slot staan?
Samenvatting
Conclusie
Vooruitblik
Extra argument
Waarom is dit niet de bedoeling?
Het slot is alleen bedoeld om een samenvatting van de tekst te geven.
Het slot is vooral bedoeld om een samenvatting te geven of een conclusie.
Het slot is het einde van de tekst, waardoor lezers nieuwe informatie moeilijk kunnen onthouden.
De schrijver vertelt waar de tekst over gaat.
Vaak wordt er een voorbeeld of een grappig verhaaltje opgeschreven.
Per alinea wordt nieuwe informatie gegeven over het onderwerp.
De tekst wordt samengevat, er wordt een conclusie gegeven.
Hierin wordt geen nieuwe informatie meer gegeven.
Inleiding
Middenstuk
Slot
Signaalwoorden
Een signaalwoord is een woord of woordgroep waarmee een verband wordt aangegeven tussen alinea's, zinnen of onderdelen van een zin.
Signaalwoorden bevorderen dus de samenhang in een tekst.
Ik ben jarig maar (= tegenstelling) ik vier geen feest.
Ik ben afgestudeerd, dus (=reden) verdien ik loonsverhoging.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'daarna'.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'in vergelijking met'.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'maar'.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'waardoor'.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'mits'.
Maak een zin met het volgende signaalwoord 'kortom'.