Hoofdstuk 6 De strijd om de wereld

Hoofdstuk 6 De strijd om de wereld

Kenmerkende aspecten 33 en 36


1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 4

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 6 De strijd om de wereld

Kenmerkende aspecten 33 en 36


Hoofdstuk 6

6.1 Nationalisme

6.2 Modern Imperialisme

6.3 Abolitionisme

Oefenen voor de toets

18-5 Maken opgaven

Oefenen voor de toets blz. 165/166

Maken vraag 2 tm 9

19-5 Antwoorden bespreken

Oefenen voor de toets blz. 165/166

Maken vraag 2 tm 9

Herhalen van de leerstof - vraag 2a


De onderwerpen van de paragrafen in dit hoofdstuk (nationalisme, modern imperialisme, abolitionisme en racisme) hangen sterk samen met gebeurtenissen in de tweede helft van de 18e eeuw.


a

Leg voor twee onderwerpen uit hoe ze samenhangen met een gebeurtenis aan het einde van de 18e eeuw.


Herhalen van de leerstof - vraag 2b


De onderwerpen van de paragrafen in dit hoofdstuk (nationalisme, modern imperialisme, abolitionisme en racisme) hangen sterk samen met gebeurtenissen in de tweede helft van de 18e eeuw.


b

Licht het verband toe tussen:
– nationalisme en modern imperialisme;
– modern imperialisme en racisme.


Bron 1

In 1808 bezetten Franse legers van Napoleon Spanje. Begin mei kwam de bevolking van Madrid tegen de legers in opstand. De reactie van de Franse soldaten is te zien op dit schilderij, dat de Spaanse schilder Goya in 1814 maakte.

Herhalen van de leerstof - vraag 3



Gebruik bron 1.
Een bewering: ‘Inwoners van Spanje konden dit schilderij gebruiken om een nationalistische boodschap over te brengen.’



Onderbouw deze bewering door aan te geven:
– voor welke boodschap zij dit schilderij zouden kunnen gebruiken en
– hoe deze boodschap het nationalisme zou kunnen versterken.



Herhalen van de leerstof - vraag 4




De ontwikkeling van Duitsland tot eenheidsstaat werd enerzijds van onderaf door het volk gestimuleerd en anderzijds van bovenaf opgelegd.



Toon dit aan met behulp van twee gebeurtenissen.




Bron 2

De journalist Henry Morton Stanley (1841-1904) schreef in opdracht van twee Amerikaanse kranten over zijn reis in 1874-1878 door delen van Afrika. Dit is een fragment uit een van die krantenartikelen.
Die poort geeft toegang tot veertig miljoen naakte mensen en de katoenspinners van Manchester staan klaar om ze te kleden. In de ijzergieterijen van Birmingham hangt de rode gloed van het metaal dat weldra voor hen zal worden verwerkt tot ijzerwaren in elke gewenste vorm, of tot sieraden voor hun zwarte borst, en de dienaren van Christus branden van ijver om hen, arme dwalende heidenen, te voegen bij de kudden der gelovigen.

Herhalen van de leerstof - vraag 5




Gebruik bron 2.
In deze bron herken je twee motieven voor het modern imperialisme.



Geef aan, telkens met een verwijzing naar de bron, welke twee motieven dat zijn.





Herhalen van de leerstof - vraag 6





Gebruik nogmaals bron 2.


Leg uit, met een verwijzing naar de bron, of de houding van de schrijver representatief is voor witte mensen in zijn tijd.






Bron 3

D.C. Steyn Parvé, die tussen 1842 en 1849 werkzaam was in het koloniaal bestuur, schreef in 1850 over het cultuurstelsel in Nederlands-Indië. De producten die de bevolking van Nederlands-Indië leverde, werden verkocht door de Nederlandsche Handel-Maatschappij, een staatsbedrijf. De enigszins gemoderniseerde tekst luidt:
De Europese en inlandse hoofden krijgen als beloning een percentage van de omzet. Men ziet dat de bevolking daardoor wordt overgeleverd aan het winstbejag van de [bestuurders]. Dezelfde Europese en inlandse hoofden die de bevolking tot arbeid moeten dwingen, worden door financiële belangen en door eerzucht gestimuleerd om zoveel mogelijk arbeid van de bevolking te vorderen. […] Mogen wij hier vaststellen dat een systeem dat op zulke grondslagen berust, de oorzaak van het verderf al vanaf het ogenblik van de geboorte meebrengt. Vroeg of laat moet het ten onder gaan door overdrijving en door een onvermijdelijk misbruik van de kracht der bevolking en van het productief vermogen van de akker.

Herhalen van de leerstof - vraag 7


Gebruik bron 3.
Uit de bron blijkt dat er in Nederlands-Indië sprake was van een indirect bestuur.



Toon dit aan.







Herhalen van de leerstof - vraag 8



Gebruik nogmaals bron 3.
Stel, je onderzoekt hoe koloniale bestuurders de bevolking van Nederlands-Indië behandelden rond 1850.


Beargumenteer:
– of deze bron betrouwbaar is en
– of de visie in de bron representatief is voor Nederlandse bestuurders rond 1850







Bron 4

Een paneel op de zijkant van de Gouden Koets uit 1898. Dit paneel heeft als titel ‘Hulde der koloniën’. De vrouw in het midden stelt het Nederlandse koninkrijk voor. Achter de vrouw staat het wapen van het koninklijk huis. Links houdt zij het wapen van Suriname vast en rechts het wapen van Batavia. Links bevinden zich vertegenwoordigers uit West-Indië en rechts vertegenwoordigers uit Oost-Indië.

Herhalen van de leerstof - vraag 9

Gebruik bron 4.
Vanaf 1906 gebruikte het Nederlandse staatshoofd de Gouden Koets op Prinsjesdag. In 2022 kondigde koning Willem-Alexander aan de koets niet meer te zullen gebruiken bij officiële gelegenheden. Over de reden voor dat besluit zei hij: ‘Zolang er mensen in Nederland leven die dagelijks de pijn van discriminatie voelen, werpt het verleden nog zijn schaduw over onze tijd en is het nog niet voorbij.’


Leg uit:
– naar welk verleden de koning verwijst en
– op welke manier dit verleden verbonden is met het tafereel op de Gouden Koets.