H8 Zuur & H9 Base

H8 Zuren 

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 32 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H8 Zuren 

§8.1: pH van een oplossing & §8.2: Zuren in water


Leerdoelen: 

§8.1: Wat de pH van een oplossing is

§8.1: Hoe je de pH van een oplossing kunt bepalen

§8.2: Wat er op micro niveau gebeurt als je sterke en zwakke zuren in water oplost en hoe je reactievergelijkingen opstelt die hierbij behoren 

§8.2: De formules van een aantal zuren en de notatie van zure oplossingen

pH - zuurgraad 

Zure oplossing → pH onder 7 (1-6)

Neutral → pH 7 

Basisch oplossing → pH boven 7 (8-14)


pH-schaal is een logaritmische schaal


pH van oplossing bepalen → Indicator of pH papier


Overzicht van indicatoren Binas T52

Zure oplossingen 

Kenmerken: 

  • Zure smaak 

  • pH onder 7 

  • Geleiden elektriciteit 

  • Sterke zuren: Aflopende reactie -- Splitsen in H₃O⁺ en zuurrest ion vaak negatief (in water) bij carbonzuur H van zuurgroep

  • Zwakke zuren: Evenwicht reactie -- Kz


zie tbl 8.19 notatie van belangrijke zuren 


Eenwaardige zuren → 1 H+ 

Twee waardige zuren → 2 H+ 

Driewaardige zuren → 3 H+


Opdracht maken

Lezen: 

§8.1: pH van een oplossing &  §8.2: zure oplossingen 


Maken: 

§8.1: 6 

§8.2: 15 


Nakijken

§8.1: 6 

§8.2: 15 


§8.4: pH- berekeningen  


Leerdoelen: 

§8.4: Verband tussen pH en concentratie H₃O⁺ herkennen en pH-berekeningen uitvoeren voor sterk en zwakke zuren 



pH-Berekeningen 

Als de concentratie met een factor 10 afneemt stijgt de pH met 1,00 → groot meet verschil →  daarom logaritme


pH-formules


1. pH berekenen uit de concentratie 

pH=−log[H₃O⁺]

 ​

2. Concentratie uit pH berekenen

[H₃O⁺]= 10^−pH​



**pH heeft evenveel decimalen als [H₃O⁺] significante cijfers**

Zuurconstante Kz

  • Grotere Kz → sterker zuur

  • Kz is temperatuurafhankelijk

  • Water wordt niet in Kz opgenomen


Binas T49


Stappen:

  1. Schrijf evenwichtsreactie

  2. Maak een BOE- tabel

  3. Stel Kₐ-uitdrukking op (Kz = [H₃O⁺][A⁻] / [HA]) 

  4. Los vergelijking op

  5. Bereken pH


Sterke zuren -- reageren volledig


Voorbeeld:

HCl + H₂O → H₃O⁺ + Cl⁻

⇒ [H₃O⁺] = beginconcentratie zuur


pH direct uit molariteit te berekenen


Rekenvoorbeeld #2: pH berekenen 

Gegeven: 1,2·10⁻² M HNO₃

HNO₃ (aq) → H⁺ (aq) + NO₃⁻ (aq)

Omdat de splitsing volledig is, is de concentratie H⁺-ionen ([H⁺]) gelijk aan de beginconcentratie van het zuur:

  • [H⁺] = 1,2·10⁻² M



Zwakke zuren -- Reageren niet volledig


Er ontstaat een evenwicht

Voorbeeld:

HF + H₂O ⇌ H₃O⁺ + F⁻


[H₃O⁺] ≠ beginconcentratie zuur


Rekenvoorbeeld #3 pH berekenen 

 Gegeven: HF, c = 2,5 M

Stel x = [H₃O⁺]

Kₐ = x² / (2,5 − x)

Oplossen → [H₃O⁺] = 0,039 M

pH = 1,41


Opdracht maken

Lezen: 

§8.4: pH-berekeningen


Maken: 

§8.4: opdracht 36

Nakijken


§8.4: opdracht 36

Hier gebleven met V6

Slide tekst

pH-Berekeningen 

pH-formules

1. pH berekenen uit de concentratie 

pH=−log[H+]

 ​

2. Concentratie uit pH berekenen

[H+]= 10^−pH​


3. pOH en verband met pH

pH + pOH =14

gevolg van het waterevenwicht Kw

Kw ​= [H3​O+][OH−]= 1,0⋅10−14



**pH heeft evenveel decimalen als [H₃O⁺] significante cijfers**

Zwakke basen -- reageren niet volledig

er ontstaat een evenwicht


Voorbeeld:

F− + H2​O ⇌ HF + OH−


Evenwichtsvoorwaarde:

Kb​= [HF][OH−]​/  [F−]


Stappen:

  1. stel de evenwichtsreactie op

  2. maak een begin–omzet–eind-tabel

  3. gebruik Kb (uit BINAS T49)

  4. bereken [OH⁻] → pOH → pH


Sterke basen -- splitsen volledig in water

[OH⁻] = molariteit van de base

Voorbeeld:

NaC₂H₅O + H₂O → Na⁺ + C₂H₅OH + OH⁻

Stappen:

  1. bereken mol base

  2. bepaal [OH⁻]

  3. bereken pOH → pH


Rekenvoorbeeld 

Gegeven: 2,3 g NaC₂H₅O in 1,0 L

Berekening:

n = 2,3 / 68,05 = 0,034 mol

[OH⁻] = 0,034 M

pOH = −log(0,034) = 1,47

pH = 14,00 − 1,47 = 12,53

Zuren 

Stoffen die een H+ afstaan 

Eenwaardige zuren -- 1 H+

Twee waardige zuren -- 2 H+
Driewaardige zuren -- 3 H+


Kenmerken: 

  • Zure smaak 

  • pH onder 7 

  • Geleiden elektriciteit 

  • Sterke zuren: Aflopende reactie (→) Splitsen in H+ en zuurrest ion ( in water) bij carbonzuur H van zuurgroep
    HCl + H₂O → H₃O⁺ + Cl⁻

  • Zwakke zuren: Evenwicht reactie (⇌) Kz

CH₃COOH + H₂O ⇌ H₃O⁺ + CH₃COO⁻


Organisch of Anorganische Zuren 

Meer H₃O⁺ → betere stroomgeleiding

Sterk zuur → lineair verband

Zwak zuur → geen lineair verband (evenwicht!)


Organische zuren

Bevatten een koolstofskelet en –COOH (zuurgroep); Kunnen H⁺ afstaan; Voorbeeld: 

ethaanzuur (CH₃COOH) - Zuurrest: ethaanoaat (CH₃COO⁻)


Anorganische zuren

Voorbeelden:

HCl (zoutzuur)

HNO₃ (salpeterzuur)

H₂SO₄ (zwavelzuur)

Ionen als zuren 

NH₄⁺ + H₂O ⇌ H₃O⁺ + NH₃


Gehydrateerde metaalionen:

Fe(H₂O)₆³⁺ + H₂O ⇌ H₃O⁺ + Fe(H₂O)₅OH²⁺


Binas T49 

Bovenste 7 zijn sterke zuren → aflopend

De rest → evenwicht

Alles onder H₂O → Geen reactie als zuur

Basen 

Een base neemt H⁺ op

Eenwaardige basen → nemen 1 H⁺ op 

Meerwaardige basen → nemen meerdere H⁺ op (ZB niet)


Kenmerken: 

Zeepachtig; Nemen H⁺ op of vormt OH⁻-ionen; Basische oplossingen: pH groter dan  7

  • Sterke base → aflopend → Volledig gesplitst en veel OH⁻

Voorbeeld: NaOH

  • Zwakke base → evenwicht (Links)→ Minder OH⁻

Voorbeeld: NH₃


Zuur ↔ geconjugeerde base

Base ↔ geconjugeerd zuur

Formules van basen 

Ionen als base

OH⁻ → sterke base

O²⁻ → reageert direct met water

CO₃²⁻, PO₄³⁻ → zwakke basen


Zouten en basen

Goed oplosbaar zout + sterke base

Na₂O + H₂O → 2 Na⁺ + 2 OH⁻


Goed oplosbaar zout + zwakke base

→ twee vergelijkingen nodig

eerst een oplosvergelijking van een evenwichtsreactie 


Slecht oplosbaar zout + sterke of zwakke base → geen reactie


Formules van basen 

Moleculaire basen

Ammoniak (NH₃)

Amines (–NH₂-groep)

Kunnen 1 of meerdere H⁺ opnemen



Opdracht maken


§8.3 opdracht 25 en §9.2 opdracht 14


Hier gebleven met V6

Slide tekst

Nakijken


Hoofdstuk 8: 15, 25, 36

Hoofdstuk 9: 14

Zuurbasereacties

Een zuur staat een H⁺-ion af → H⁺-donor

Een base neemt een H⁺-ion op → H⁺-acceptor


Zuur-basereacties zijn H⁺-overdrachtsreacties


Algemene vergelijking:

zuur + base → geconjugeerde base + geconjugeerd zuur


H3​O+(aq) + OH−(aq)→2 H2​O(l)

Zuurbasereacties herkennen 

Zuur-basereacties kunnen ook in gassen of met vaste stoffen voorkomen


Voorbeeld:

ammoniak + zoutzuur → vast zout (salmiak)


Zie voorbeeld: NH₃ + HCl → NH₄Cl

Stappenplan zuur-basereactie opstellen

Stap 1: Noteer alle aanwezige deeltjes

Stap 2: Bepaal het sterkste zuur en de sterkste base

Stap 3: Laat H⁺ overgaan van zuur naar base


*Let op:

In water geeft H₃O⁺ altijd H⁺ af

OH⁻ neemt altijd H⁺ op


Producten zijn altijd zwakker dan beginstoffen

Gebruik BINAS T49, vergelijk zuursterkte (pKₐ)


 Zuur-basetitratie 

- Kwantitatieve analyse om de concentratie van een zuur of base te bepalen


Je laat een zuur en base volledig reageren → het equivalentiepunt

Indicator verandert van kleur bij een bepaalde pH (Niet altijd pH = 7)

 → Omslagpunt ≈ equivalentiepunt


*Belangrijk:

aantal mol zuur = aantal mol base (rekening houden met verhouding!)



 Rekenen aan zuur-basetitratie 

  1. Schrijf reactievergelijking

  2. Bepaal molverhouding

  3. Bereken hoeveelheid stof

  4. Bepaal concentratie



Nauwkeurigheid & glaswerk

  • Pipet & maatkolf → hoogste nauwkeurigheid

  • Maatcilinder → minder nauwkeurig

  • Meniscus op ooghoogte aflezen


Meetfouten

  1. Toevallige fout: spreiding, afleesfout

  2. Systematische fout: verkeerd geijkt glaswerk

Beïnvloedt eindresultaat

Opdracht maken

Lezen: 

Heel hoofdstuk 8 & hoofdstuk 9

Maken: 

§9.3 24, §9.4 42, §9.5 46

Opgave blad zuur & base titratie

Maak de opgaven. Af? Vraag de antwoorden aan docent.