Wat weet jij al over voeding en vertering?
12.1 Enzymen
Leerdoelen
Je kunt de werking van enzymen beschrijven
Je kunt beschrijven welke rol bacteriën en schimmels spelen bij voedselbederf
Je kunt manieren noemen waarop voedsel kan worden geconserveerd
Eiwitten die een reactie versnellen
Enzymen worden niet verbruikt en zijn dus herbruikbaar.
Enzymen werken specifiek: één enzym versnelt één bepaald proces (van één stof)
Werking van een enzym
1. Dit enzym werkt als een schaar.
Zo werken de enzymen bij de spijsvertering, de voedingsstoffen worden zo klein gemaakt dat ze door de darmwand heen in het bloed kunnen worden opgenomen (= spijsvertering)
Zo werken enzymen bijvoorbeeld als er glucose wordt gemaakt in de bladgroenkorrels d.m.v. fotosynthese. Koolstofdioxide en water worden samengevoegd tot glucose met behulp van energie.
Enzymactiviteit
De snelheid waarmee een enzym een reactie versnelt = de enzymactiviteit.
Enzymactiviteit is afhankelijk van:
- temperatuur
- zuurgraad (pH)
De optimum temperatuur voor spijsvertering in de mens ligt rond 37 graden Celsius.
Beneden minimum temperatuur: geen enzymactiviteit, tijdelijk onwerkzaam.
Boven maximum temperatuur: geen enzymactiviteit, voorgoed onwerkzaam (verandert van vorm).
Welk enzym vertoont de grootste enzymactiviteit bij 30 graden Celsius?
x (rood)
y (groen
z (paars)
ze zijn allemaal gelijk
Wat verwacht je van de enzymactiviteit bij koorts en waarom?
De enzymactiviteit neemt af, de enzymen veranderen van vorm
De enzymactiviteit neemt toe, de enzymen veranderen van vorm
De enzymactiviteit neemt af, de pH is te laag
De enzymactiviteit neemt af, de pH is te hoog
Voedselbederf
Voedsel bestaat grotendeels uit dode resten van organismen.
Schimmels en bacteriën breken dode resten van organismen af.
Enzymen in schimmels en bacteriën versnellen dit proces.
Bij optimale omstandigheden (warm, vochtig) gaat dit het snelst.
Je voedsel bederft dan.
Voedsel conserveren
Conserveren: in goede conditie bewaren. Omstandigheden voor bacteriën en schimmels ongunstig maken.
Manieren om te conserveren:
Invriezen
Pasteuriseren
Steriliseren
Vacuüm verpakken
Drogen
Toevoegen van conserveermiddelen
Invriezen en koelen
Koelen: enzymen werken tijdelijk niet
van bacteriën en schimmels
Invriezen: enzymen werken nog langer
niet, dus langer houdbaar
Pasteuriseren
Verhitten tot 72 graden
Meeste bacteriën en
schimmels dood, maar niet alle
Verhitten tot 130-140 graden
alle bacteriën en schimmels dood.
Enzymen van vorm veranderd.
Smaak verandert van product.
Drogen
Alle vocht eruit.
Bacteriën en schimmels kunnen
niet leven zonder water
Luchtdicht verpakken
Alle lucht uit de verpakking.
Hierdoor kunnen er geen nieuwe bacteriën
of schimmels bijkomen
Conserveermiddelen toevoegen
Bijv. azijn, suiker en zout. (natuurlijk)
Enzymen van bacteriën en schimmels
werken niet bij zure omgeving.
Suiker en zout halen vocht uit omgeving.
Kan ook kunstmatige conserveermiddelen
Bijv. nitriet