1E - 16 maart - Steden en staten - DE PEST
Klassenregels
"Binnen is beginnen"
Rustig op je plek gaan zitten
Pen en map op je tafel
Als je een vraag hebt, steek je je hand op
We luisteren naar elkaar, we praten niet door elkaar
2x waarschuwing, 3e keer --> strafwerk!
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Klassenregels
"Binnen is beginnen"
Rustig op je plek gaan zitten
Pen en map op je tafel
Als je een vraag hebt, steek je je hand op
We luisteren naar elkaar, we praten niet door elkaar
2x waarschuwing, 3e keer --> strafwerk!
1E - les 1 - 16 maart 2026
Steden en staten
Tijdvak 4
De tijd van steden en staten
1000 - 1500 na Chr.
Kennen en kunnen
Je weet wat we in tijdvak 4 gaan doen
Je weet wat de
de pest was in de Middeleeuwen
Introductie tijdvak
Studiewijzer M&M
Opkomst van steden & ontstaan van staten
Focus op:
- leven in de stad (de Pest & cultuur)
- de Nederlanden
- uitvinding boekdrukkunst
Wat gaan we doen?
Introductie tijdvak
Filmpje Schooltv: wat was de pest?
Uitleg en instructie
Filmpje Welkom in de middeleeuwen
Maken opdrachten over de pest
Afsluiting
Tijdvak 4 Steden en staten
Veranderingen in Europa:
- groei van steden --> stadsrechten
- herleving van de handel --> meer internationale contacten
- koningen gaan centraliseren --> ontstaan van staten- spanningen rijke burgers <---> koning en adel
Technologie: uitvinding boekdrukkunst
Cultuur
Twee opdrachten:
- samen met Makerslab: opdracht reisbestemming (cijfer MKL)
- opdracht en presentatie Feestdagen (cijfer M&M)
Cultuur
Twee opdrachten:
- samen met Makerslab: opdracht reisbestemming (cijfer MKL)
- opdracht en presentatie Feestdagen (cijfer M&M)
De Pest
De pest / de zwarte dood
Pandemie --> over de hele wereld (denk: corona)
Ongeveer 1/3e tot 1/2e deel van de bevolking in Europa sterft
In grote steden vaak nog hoger percentage, tot 70% van de inwoners
Super besmettelijke en dodelijke ziekte
Hoe krijg je de pest?
Bacterie 'Yersinia pestis' in o.a. ratten en knaagdieren
Vlooien bijten de dieren, vlooien krijgen de bacterie
Vlooien bijten mensen, mensen krijgen de bacterie
Soorten pest
Builenpest --> zwarte bulten in liezen en oksels (zwarte dood)
Longpest
Bloedpest
Symptomen pest
Hoesten, koorts, rillingen, bulten (bij builenpest), bloedingen, misselijkheid, overgeven
Of: dood na 3 à 4 dagen bij builenpest. Longpest soms in 1 dag
Of: overleven, maar nog lang ziek
Slachtoffers van de pest
Europa: tussen de 25-50 miljoen mensen.
Hele wereld: tussen de 75-200 miljoen mensen
Verspreiding
Gevolgen
Eerst: hongersnood, handel verdwijnt, armoede, angst
Later: bevolking groeit weer, boeren eisen meer rechten, hogere lonen
Vragen?
Opdracht maken
Kennen en kunnen
Je weet wat de gevolgen van de pest waren in de Middeleeuwen