Algemene diergezondheid (1) (1) (2).pptx

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1 / 89
volgende
Slide 1: Slide
newEditorDiergezondheidMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 89 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1. Van gezond naar ziek

  • Oriëntatie

  • Anatomie en fysiologie

  • Weerstand

  • Immuniteit

  • Oorzaken van ziekte

  • Ziekteverspreiding

  • Zoönosen

  • Stellingen


Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

Wat weten we nog van de vorige les?

Het wroeten van varkens is een voorbeeld van...

A

Natuurlijk gedrag

B

Stereotiep gedrag

Op de afbeelding hieronder zien we een vorm van....

A

Stereotiep gedrag

B

Natuurlijkgedrag

2.7 Opdracht

Als kippen niet kunnen scharrelen, welke vrijheid is dan in het gedrang?

  1. Vrij van honger, dorst en ondervoeding

  2. Vrij van lichamelijk en klimatologisch onderzoek

  3. Vrij van pijn, verwondingen en ziekten

  4. Vrij van angst en chronische stress

  5. Vrij om het natuurlijke, soorteigen gedrag uit te oefenen

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.7 Opdracht (2)

Tongrollen 1

Tongrollen 2



Tongrollen bij koeien is een voorbeeld van:

  1. Beschadigend gedrag

  2. Normaal gedrag

  3. Soortspecifiek gedrag

  4. Stereotiep gedrag

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

Welk antwoord hoort er niet bij?

Dieren kunnen ziek worden als gevolgen van:

A

chronische stress

B

verkeerd klimaat

C

slechte hygiëne

D


1.1 Oriëntatie

  • Lichaam - vreemde indringers: bacteriën en virussen

  • Dier:

    • Goede weerstand: blijft gezond

    • Geen goede weerstand, of infectiedruk te groot: ziek

  • Begrijpen wat mis kan gaan in lichaam dier

    • Hoe is een dier gebouwd

    • Hoe functioneert het lichaam van een dier

  • Belangrijke pijlers: verzorging en hygiëne

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.2 Anatomie en fysiologie

  • Anatomie: de leer van de bouw van het dier

  • Fysiologie: de leer van de functies van het lichaam


Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.2 Anatomie en fysiologie

  • Huid, beharing, hoornige structuren

    • Bescherming van het lichaam tegen invloeden van buitenaf

    • Handhaving van de lichaamstemperatuur


Algemene diergezondheid


1. Van gezond naar ziek


1.2 Anatomie en fysiologie

  • Slijmvliezen

    • Bieden bescherming tegen mogelijke indringers

    • Dunne laag cellen die slijm produceren aanwezig in diverse organen


  • Skelet en bespiering

    • Verantwoordelijk voor de gang, stand en houding van het dier

    • Functies zoals vorm en steun geven aan het lichaam, bescherming organen


  • Ademhalingsapparaat

    • Zuurstof uit de lucht opnemen

    • Koolstofdioxide en water aan de lucht afgeven

Algemene diergezondheid


1. Van gezond naar ziek


1.2 Anatomie en fysiologie

  • Hart en bloedvaten

    • Holle spier, bestaat uit linker en rechterhelft

    • Beide helften bestaan uit een boezem en kamer


  • Spijsverteringsapparaat

    • Vertering, opname, uitscheiding

    • Graseters, vleeseters, alleseters

Algemene diergezondheid


1. Van gezond naar ziek


1.2 Anatomie en fysiologie

  • Urinewegstelsel

    • Halen ongewenste stoffen uit het bloed

    • Aanmaak eiwitten voor de aanmaak van rode bloedcellen

  • Zenuwstelsel

    • Grote en kleine hersenen en de hersenstam

  • Hormonen

    • Geslachtshormonen, groeihormonen, stresshormonen, andere hormonen

    • Lichaam kan reageren op veranderingen door afgifte hormonen

Algemene diergezondheid


1. Van gezond naar ziek


1.2 Anatomie en fysiologie

  • Disfunctioneren waarnemen

    • Processen verlopen minder goed of vallen uit

    • Symptomen zoals diarree of hoesten

Algemene diergezondheid


1. Van gezond naar ziek


Infectiedruk

Weerstand

Gezondheid

1.3 Weerstand

  • Weerstand: het vermogen om de gezondheid te handhaven in een besmette omgeving


  • 2 soorten weerstand:

    • Algemene weerstand

    • Specifieke weerstand






Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.3 Weerstand

  • Algemene weerstand wordt bepaald door

    • 1e verdedigingslinie: huid en slijmvliezen

    • 2e verdedigingslinie: witte bloedcellen


  • Specifieke weerstand: bestaat uit antistoffen die de koe aanmaakt om een bepaalde ziekteverwekker te lijf te gaan




Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.3 Weerstand

  • Algemene weerstand is afhankelijk van:

    • Aangeboren invloeden

    • Leeftijd

    • Productiestadium en voedingstoestand

    • Conditie van de eerste verdedigingslinie

    • Conditie van de tweede verdedigingslinie





Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.4 Immuniteit

  • Immuniteit: specifieke bescherming (afweer) tegen één ziekte

    • Passieve immuniteit

    • Actieve immuniteit





Lymfecellen of lymfocyten: soort witte bloedcellen

  • Zorgen voor specifieke afweer tegen bepaalde ziekteverwekker

    • Belangrijk omdat ze virusinfecties bestrijden

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.4 Immuniteit

  • Wanneer een dier een infectie doormaakt, maken de lymfecellen antistoffen en anticellen aan.


  • Antigenen: stoffen in het lichaam die aanleiding kunnen geven tot het vormen van antistoffen of anticellen.

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.5 Oorzaken van ziekte

  • Diergebonden oorzaken


  • Omgevingsgebonden oorzaken

    • niet besmettelijke veroorzakers

    • besmettelijke veroorzakers

  • Infectiedruk

    • Combinatie van de mate van aanwezigheid van ziekteverwekkers en het ziekmakende vermogen van die ziekteverwekkers

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.5 Oorzaken van ziekte

  • Enzoötie, pandemie en epizoötie


  • Soorten ziekteverwekkers

    • Parasieten

    • Schimmels en gisten

    • Protozoën

    • Bacteriën

    • Virussen

    • Prionen

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.6 Ziekteverspreiding

  • Uitscheiders van ziektekiemen

    • Zieke dieren

    • Dieren die reeds besmet zijn en bezig zijn ziek te worden

    • Dieren die net van de ziekte hersteld zijn

    • Dragers

  • Ziektekiemen in de omgeving

  • Smetstofoverdracht

  • Bedrijfshygiëne en preventie

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

1.7 Zoönosen

  • Zoönose: infectieziekte die via een dier overgedragen kan worden op de mens


  • Meldingsplichtige ziekten (NVWA)

  • Zoönosen in Nederland

  • Besmetting van dier op mens via direct en indirect contact

  • Risicogroepen (YOPI’s)

  • Zoönosen op veebedrijven

  • Ernstige zoönosen (ziekte van Lyme)

  • Financiële schade

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

Stelling

  1. Wanneer je een dier verdenkt van een meldingsplichtige ziekte moet je dit melden. Het maakt geen verschil of je hiermee een dag wacht.


  1. Het is van belang om op elke afdeling van het melkveebedrijf andere bedrijfskleding en schoeisel aan te trekken.

Algemene diergezondheid

1. Van gezond naar ziek

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

1. Dierenwelzijn

  • Oriëntatie

  • De vijf vrijheden

  • Soorteigen gedrag

  • Afwijkend gedrag

  • Dierenwelzijn en gezondheid

  • Dierenwelzijn en wetgeving

  • Opdrachten

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn


2.1 Oriëntatie

  • Dierenwelzijn: kwaliteit van het leven zoals het door het dier zelf wordt ervaren


  • Het dier ‘lekker in zijn vel zit’  zoveel mogelijk natuurlijk gedrag


  • Inschatting maken van het welzijn. Kijken naar:

    • Gedrag

    • Gezondheid

    • Aspecten leefomgeving zoals huisvesting en voeding




Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.1 Oriëntatie

Centraal in dit hoofdstuk:

  • De vijf vrijheden

    • Bevorderen dierwelzijn

    • Voorkomen van verwaarlozing of mishandeling


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.2 De vijf vrijheden

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

  • Welzijn meten: kijken naar het dier zelf en de aspecten van de leefomgeving

    • Basisvoorwaarden voor een goed welzijn:

      • Passende huisvesting en voeding


  • Vijf vrijheden gebaseerd op de bevindingen van het Brambell Committee

    • De Britse Farm Animal Welfare Councill – 1993

    • Nederlandse ministerie LNV – basis welzijnseisen

2.2 De vijf vrijheden

  • Vrij van honger, dorst en ondervoeding

  • Vrij van lichamelijk en klimatologisch ongemak

  • Vrij van pijn, verwondingen en ziekten

  • Vrij van angst en chronische stress

  • Vrij om het natuurlijke, soorteigen gedrag uit te oefenen


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.3 Soorteigen gedrag

  • Dierengedrag

    • Alles wat een dier doet of laat (juist niet doet)

  • Instinct

    • Gedragingen van een dier dat is ingebouwd bij de geboorte

      • Voortplantingsgedrag

      • Maternaal gedrag

      • Foerageergedrag

      • Rustgedrag

      • Territoriumgedrag


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.3 Soorteigen gedrag

  • Sociaal gedrag

    • Het gedrag dat soortgenoten ten opzichte van elkaar vertonen

      • Sociale rangorde (pikorde)

      • Spelgedrag

      • Verzorgingsgedrag


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.4 Afwijkend gedrag

  • Afwijkend van normaal

    • Hier is kans op als een dier zijn natuurlijke gedrag niet kan uitvoeren

  • Stereotiep gedrag

    • Vorm van afwijkend gedrag

    • Gedrag heeft geen duidelijk doel of functie en wordt continue herhaald

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.4 Afwijkend gedrag

  • Beschadigend gedrag

    • Vorm van afwijkend gedrag waarbij het dier zichzelf of een ander dier of mens schade toebrengt


  • Stress

    • Gedrag dat zich uit als een gevolg

van teveel of te weinig prikkels


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.5 Dierwelzijn en gezondheid

  • Voeding en huisvesting

  • Pijn, ziekten en verwondingen

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.6 Dierenwelzijn en wetgeving

  • Erkenning eigen waarde

  • Wetgeving – GWWD / Wet Dieren

  • Keurmerk, label en certificaat

  • Beter leven keurmerk

  • Ondersteuning door overheid


Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.7 Opdracht (1)

Als kippen niet kunnen scharrelen, welke vrijheid is dan in het gedrang?

  1. Vrij van honger, dorst en ondervoeding

  2. Vrij van lichamelijk en klimatologisch onderzoek

  3. Vrij van pijn, verwondingen en ziekten

  4. Vrij van angst en chronische stress

  5. Vrij om het natuurlijke, soorteigen gedrag uit te oefenen

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.7 Opdracht

Tongrollen bij koeien is een voorbeeld van:


  1. Beschadigend gedrag

  2. Normaal gedrag

  3. Soortspecifiek gedrag

  4. Stereotiep gedrag

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

2.5 Dierenwelzijn en gezondheid

Dieren kunnen ziek worden als gevolg van:

  • chronische stress

  • verkeerd klimaat

  • slechte hygiëne


Verwondingen kunnen dieren oplopen als gevolg van:

  • een verkeerde en onveilige huisvesting

  • door gedrag van andere dieren

  • door ingrepen door de mens

Algemene diergezondheid

2. Dierenwelzijn

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne

3. Hygiëne

  • Oriëntatie

  • Reinigen van dierverblijven

  • Ontsmetten

  • Reinigings-, inweek- en ontsmettingsmiddelen

  • Werken met de hogedrukspuit

  • Ongedierte bestrijden

  • Interne en externe biosecurity

  • Hygiëneprotocollen

  • Wet- en regelgeving rond hygiëne

  • Opdrachten


Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.1 Oriëntatie

  • Goede hygiëne is belangrijk

  • Voorkomen dat:

    • Dieren een ziekte oplopen

    • Jezelf een zoönose oploopt


Vereisten verantwoorde bedrijfsvoering:

  • Schone dierverblijven

    • Gebruik schone en vuile weg

    • Ongediertebestrijding

    • Persoonlijke hygiëne



Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.2 Reinigen van dierverblijven

  • Een goede reiniging bestaat uit de volgende stappen:

    • Bezemschoon maken

    • Inweken

      • Doel: reiniging sneller, beter en met minder water uit te voeren

    • Schoonspuiten

      • Warm water

      • Voordeel - vettig vuil laat beter los

      • Nadeel - slecht zicht door stoom


  • Bescherming bij werken met hogedrukspuit

    • Ademhalingsbescherming – langdurige inademing waterdeeltjes

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.3 Ontsmetten

  • Reiningen: ziektekiemen weghalen

  • Ontsmetten: alle bacteriën doden


  • Ontsmettingsmethoden:

    • Fysische ontsmettingsmethoden – warmte of straling

Airwash melksystemen


  • Chemische ontsmettingsmethoden – op basis van chemische stoffen

Artikel gebruik formaline voetbaden

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.3 Ontsmetten

  • Noodzaak van ontsmetten

    • Balans tussen het dier, zijn gezondheid en de omgeving


  • Eisen aan chemische ontsmettingsmethoden

    • Het middel mag niet gevaarlijk zijn voor mens en dier

    • Het middel mag het materiaal niet aantasten

    • Het middel moet milieuveilig zijn


Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.3 Ontsmetten

  • Effectieve toepassing – van belang is:

    • Concentratie ontsmettingsmiddel

    • Omgevingstemperatuur

    • Werkingsduur

    • Aanwezigheid organisch materiaal


  • Resultaat chemische ontsmetting


  • Controle op hygiëne

    • Melkveehouderij: Filmpje Qlip

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.4 Reinigings-, inweek- en ontsmettingsmiddelen

  • Reinigingsmiddelen

  • Inweekmiddelen elk middel heeft zijn eigen

  • Ontsmettingsmiddelen specifieke eigenschappen


  • Werkzame stof en dragerstof

  • Bijsluiter

  • Registratie (Ctgb)

  • Veiligheid

    • Buiten bereik kinderen en dieren

    • Eigen veiligheid

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.5 Werken met de hogedrukspuit

  • Onderdelen hogedrukspuit

  • Waterdruk, oliepijl, veiligheid

  • Spuitkop

  • Spuitrobot

    • Filmpje spuitrobot

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.6 Ongedierte bestrijden

  • Ongedierte zijn diersoorten die niet wenselijk zijn op een bepaald moment op een bepaalde plek

    • Bestrijden vóórdat het een plaag wordt


  • Ongedierte in stallen

  • Preventieve maatregelen

  • Bestrijding van ongedierte

  • Soorten ongedierte

  • Soorten schade

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.7 Interne biosecurity

  • Biosecurity of bioveiligheid zijn alle maatregelen die de insleep van ziekteverwekkers, ongedierte en andere schadelijke factoren tegengaan


  • Interne biosecurity is het bewaken van de hygiëne binnen het veehouderijbedrijf.

    • Bijvoorbeeld door een hygiënesluis

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.7 Interne biosecurity

  • Interne biosecurity

  • Ziekte en hygiëne

  • Insleep en versleep

Preventiemaatregelen zoals:

  • elke afdeling eigen materiaal

    • all-in all-out

    • apart schoeisel per stal of afdeling

    • goede hygiëne

  • Certificerings- en kwaliteitsprogramma’s

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.8 Externe biosecurity

  • Externe biosecurity is het tegengaan van insleep van buitenaf


  • Externe biosecurity gaat over:

    • de aankoop en verkoop van diermateriaal

    • de aanvoer en afvoer van andere materialen

    • toegang personeel en bezoekers

    • de ongediertebestrijding

    • de liggging van het bedrijf

    • de afvoer van mest en kadavers

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.8 Externe biosecurity

  • Preventieve maatregelen

  • Schone en vuile weg

  • Bezoekers op een bedrijf

  • Ziekteoverdracht door mensen

  • Dode dieren afvoeren

  • Aankoop en verkoop van diermateriaal

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.8 Externe biosecurity

  • Gezondheidsstatus

  • Quarantaine

  • Luchtwassers en fijnstof

  • Ongedierte

  • Afvoer van dieren en de aan- en afvoer van mest

  • Transport

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.9 Hygiëneprotocollen

  • Protocollen geven aan hoe je in bepaalde situaties op het bedrijf moet handelen

    • Doel: om te zorgen dat de regels en de werkwijze rondom bepaalde handelingen duidelijk zijn


  • Protocol om insleep van dierziekten te voorkomen

    • Bijvoorbeeld protocol voor ontvangst bezoekers

  • Protocol om versleep van dierziekten te voorkomen

    • Bijvoorbeeld protocol voor het volgen van looplijnen tijdens een bedrijfsbezoek

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.9 Hygiëneprotocollen

  • Protocol hygiënesluis

  • Protocol voor ontvangst van bezoekers

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.10 Wet- en regelgeving rond hygiëne

  • Nederland kent geen overkoepelende wet t.a.v. reiniging, ontsmetting en ongediertebestrijding

  • Kwaliteitsborgingssystemen die veehouders helpen bij het naleven van de regels

    • Wet dieren

    • Arbeidsomstandighedenwet

    • Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden

    • Veewetziekten

    • Kwaliteitsborgingssystemen

    • Naleving en toezicht


Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


3.11 Opdracht

Algemene diergezondheid

3. Hygiëne


  • Ontwerp een hygiënesluis voor een:

    • Melkveebedrijf

    • Geitenhouderijbedrijf

    • Varkenshouderijbedrijf

    • Pluimveehouderijbedrijf


  • Ontwerp tekening

  • Benoemen minimale eisen



Algemene diergezondheid

4. One Health

4. One Health

  • Oriëntatie

  • Risico’s voor de voedselveiligheid

  • Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • Risico’s voor het milieu

  • Opdracht

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.1 Oriëntatie

Algemene diergezondheid

4. One Health


  • Uitgangspunt One Health: mensen, dieren en ecosystemen zijn met elkaar verbonden


4.1 Oriëntatie

  • One Health: samen werken aan een betere gezondheid voor mens en dier en een beter milieu


  • Doel One Health: de gezondheid van mensen, dieren en ecosystemen te verbeteren door potentiele of bestaande risico’s aan te pakken

    • Risico’s voor voedselveiligheid

    • Risico’s voor omwonenden en medewerkers

    • Risico’s voor het milieu



Algemene diergezondheid

4. One Health


4.2 Risico’s voor voedselveiligheid

  • Veebedrijven produceren voedsel voor menselijke consumptie


  • Ziektekiemenvrij en vrij van antibiotica of andere ongewenste stoffen


  • Bacteriën die een risico vormen voor de voedselveiligheid:

    • ESBL-producerende bacteriën

    • Hitteresistente bacteriën

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.2 Risico’s voor voedselveiligheid

  • ESBL is een enzym dat door bacteriën wordt geproduceerd

  • Breekt antibiotica af  bacterie gaat niet dood

  • Schadelijke bacteriën nemen de eigenschappen van de ESBL-producerende bacteriën over

  • Behandeling schadelijke bacteriën - heel moeilijk of zelfs onmogelijk

  • Bedreiging voor de voedselveiligheid

  • Kans op besmetting minimaliseren door bijvoorbeeld:

    • Handen regelmatig wassen

    • Keukengerei afwassen

    • Voorkom kruisbesmetting

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.2 Risico’s voor voedselveiligheid

  • Hitteresistente bacteriën


  • Melk-bacteriën niet gevoelig voor pasteuriseren en steriliseren


  • Bacterie overleeft temperaturen tot 100 graden Celsius

    • Gevolg: bederf zuivelproducten

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.3 Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • De aanwezigheid van (een) vee(bedrijf) kan gezondheidsrisico’s voor omwonenden en medewerkers opleveren


  • Factoren die een gezondheidsrisico kunnen vormen zijn:

    • Zoönosen

    • Fijnstof en endotoaxinen

    • Restanten van antibiotica of andere dierbehandelingsmiddelen

    • Geur en stank


Algemene diergezondheid

4. One Health


4.3 Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • Zoönosen

    • Infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen


  • Q-koorts


  • Voorkomen van het binnentreden van ziektekiemen

  • Insleep via dieraankoop, aanvoer mest, bezoekers


  • Ongediertebestrijding noodzakelijk


Algemene diergezondheid

4. One Health


4.3 Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • Fijnstof en endotoxinen


- Fijnstof: hele kleine deeltjes stof <10 µm

- Fijnstof terugdringen – luchtwassysteem

  • Reinigen stallucht van geur en schadelijke stoffen zoals ammoniak, fijnstof en endotoxinen


- Endotoxinen: gifstoffen die vrijkomen bij het afsterven van bepaalde

bacteriën

  • Binden zich aan fijnstof en waterdeeltjes (nevel) en verspreiden zich door de lucht (bijvoorbeeld bij gebruik hogedrukreiniger)

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.3 Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • Antibiotica-resistente bacteriën

    • Bij orale toediening van antibiotica  40-90% directe uitscheiding in de mest

    • Via de mest kan dit terecht komen in bodem, oppervlaktewater, grondwater, gewassen


  • Veehouders-verminderen antibiotica / bewustwording noodzaak verantwoord medicijngebruik

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.3 Risico’s voor omwonenden en medewerkers

  • Geur- en stankoverlast


  • Geur wordt veroorzaakt door de mest en urine


  • Resultaat mengsel van NH3 en H2S


  • Nieuwe stallen – emissiearm

    • Minder ammoniakemissie

    • Minder geur

Algemene diergezondheid

4. One Health


4.4 Risico’s voor het milieu

  • Ammoniakemissie

    • Afkomstig uit dierlijke mest

    • Invloed op kwaliteit bodem, oppervlaktewater en grondwater

    • Flora en fauna-schade


Algemene diergezondheid

4. One Health


4.4 Risico’s voor het milieu

  • Vogelgriep

    • Uitwerpselen eenden en zwanen

    • Wilde watervogels

    • Broedgronden-ontwikkeling griepvirussen

  • Blauwtong

    • Virus komt voor bij koeien, geiten, schapen, ander herkauwers

    • Virusoverbrenging door knut


Algemene diergezondheid

4. One Health


4.5 Opdracht

  • Welke maatregelen kan jij nemen op je (BPV) bedrijf om te voorkomen dat je ziek wordt van de (omgang met) dieren?


  • Maak een lijstje met zoveel mogelijk maatregelen


Algemene diergezondheid

4. One Health


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik

  • Oriëntatie

  • Eisen diergeneesmiddelen

  • Antibiotica

  • Dierdagdosering

  • Natuurgeneeskunde

  • Stelling

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.1 Oriëntatie

  • Diergeneesmiddelen zijn onmisbaar voor een goede gezondheid en een goed welzijn van de dieren.


  • Diergeneesmiddelen moeten echter wél verantwoord toegepast worden

    • Risico’s zoals resistentie ziektekiemen, residuen in vlees en melk en nadelige gevolgen voor het milieu


  • Schade imago veehouderij


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik

5.2 Eisen diergeneesmiddelen

  • Bij het gebruik van diergeneesmiddelen – risico’s


  • Verantwoordelijk gebruik


  • Eisen

    • Diergeneesmiddelenwet

    • Categorieën diergeneesmiddelen

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.2 Eisen diergeneesmiddelen

  • Diergeneesmiddelenwet

    • Bureau Diergeneesmiddelen

    • Advies staatsecretaris van Economische Zaken

    • Toegelaten diergeneesmiddelen herkenbaar aan REG NL nummer

    • NVWA - controle naleving regelgeving diergeneesmiddelen


  • BGP – Bedrijfsgezondheidsplan

    • samen met dierenarts

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.2 Eisen diergeneesmiddelen

  • BBP – bedrijfsbehandelplan  door dierenarts opgesteld

    • Plan – hoe een bepaalde aandoening of ziekte behandeld moet worden


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.2 Eisen diergeneesmiddelen

  • Categoriën diergeneesmiddelen

    • VRIJ

      • Diergeneesmiddelen zonder recept

    • URA

      • Diergeneesmiddelen op recept

    • UDA

      • Uitsluitend op Dierenarts Advies

    • UDD

      • Uitsluitend Door Dierenarts te gebruiken

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.3 Antibiotica

  • Antibiotica: geneesmiddel om bacteriën te doden of de groei ervan te remmen


  • Toedienen: UDD


  • Resistentie: antibioticum is niet in staat de bacterie te doden of de groei te remmen

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.3 Antibiotica

  • Resistente bacterie, voorbeeld: MRSA


  • Ongewenste neveneffecten van antibiotica: het doodt alle bacteriën (dus ook de nuttige bacteriën)


  • Antibioticaresten in het milieu: via urine en mest in oppervlaktewater

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.4 Dierdagdosering

  • Dierdagdosering: norm – hoeveel antibiotica op een bedrijf mag worden ingezet


  • Weergave in DDD/J en het aantal dagen

    • Dierdagdosering per jaar


  • Voorbeeld DDD/J van 5 betekent: een gemiddeld dier krijgt op jaarbasis 5 dagen antibiotica toegediend.

Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.5 Natuurgeneeskunde

  • De natuur als geneesmiddel

    • Voordeel: geen wachttijden voor melk en vlees

    • Nadeel: niet wetenschappelijk getest


  • Fytotherapie

    • Het gebruik van kruiden om de gezondheid van mens en dier te bevorderen en te behouden (gebruik van plantdelen)


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.5 Natuurgeneeskunde

  • Homeopathie

    • Is gericht op het herstellen van de natuurlijke balans

(er wordt gewerkt met sterke verdunningen van een stof)


  • Stalboekje

    • Gids – kruiden en natuurproducten en hun effecten bij gezondheidsproblemen

    • Hulp voor veehouders


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik


5.6 Stelling

Het voeren van melk met antibiotica aan stierkalveren is geen probleem als ze toch worden afgevoerd naar de kalvermesterij.


Algemene diergezondheid

5. Verantwoord diergeneesmiddelengebruik