Thema 14
Gaswisseling en uitscheiding
Thema 14
Gaswisseling en uitscheiding
Uitwendig milieu
Alles wat van buiten je lichaam komt:
Zoals lucht in de longen
voedingstoffen uit voedsel
de inhoud van je darmkanaal
Inwendig milieu
Weefselvloeistof
Bloedplasma
Dit wordt constant gehouden door 3 processen: opname, opslag en uitscheiding van stoffen.
Leerdoel:
Je kunt beschrijven hoe bij de mens een vrij constant inwendig milieu wordt gehandhaafd.
2 soorten milieu`s
Het uitwendige milieu:
Al het witte
Het inwendige milieu:
Al het gekleurde
Aan de slag !
Wat is geen taak van de huid?
Beschermen tegen UV stralen
Waarnemen van prikkels
Beschermen tegen uitdroging
Stevigheid
Het onderhuids bindweefsel speelt een rol bij de ...
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Darmkanaal houdt het inwendige milieu constant
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
De longen houden het inwendig milieu constant door
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Het gele beenmerg houdt het inwendige milieu constant door
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Welke 2 stoffen worden uitgescheiden door de longen?
Water
Zuurstof
Koolstofdioxide
Waterdamp
Welke rol hebben de spieren bij het instant houden van het inwendig milieu?
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Welke rol heeft de lever bij het instant houden van een constant inwendig milieu?
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Welke rol spelen de nieren bij het constant houden van het inwendig milieu?
Opslag
Uitscheiding
Bescherming
Opname
Bij het inwendig milieu horen:
Lucht in de longen
Weefselvloeistof
Voedselbrij in de darmen
Bloedplasma
Bij het uitwendig milieu horen
Lucht in de longen
Weefselvloeistof
Voedselbrij in de darmen
Bloedplasma
Basisstof 2
De huid en het onderhuids bindweefsel
De opperhuid
De eerste laag van de huid is de opperhuid.
Bestaat uit:
Hoornlaag, beschermt tegen beschadiging, uitdroging, en ziekteverwekkers
Kiemlaag hier vindt de celdeling plaats voor nieuwe huidcellen
Opslag in huid
Uitscheiding via nieren
Opname voedingsstof
Opname zuurstof
Uitscheiding Koolstofdioxide
Opslag in spieren
Uitscheiding via de lever
Opslag in geel beenmerg
Opslag in lever
De opperhuid bestaat uit:
Kiemlaag en onderhuids bindweefsel
Hoornlaag en onderhuids bindweefsel
Hoornlaag en Kiemlaag
Wat is het verschil tussen tastzintuigen en drukzintuigen
Tastzintuigen liggen alleen in de lederhuid.
Door de tastzintuigen kun je glad, ruw, hard waarnemen
Drukzintuigen liggen in de kiemlaag
Overal in de huid liggen evenveel tastzintuigen
Rowan is gevallen, hij heeft een niet bloedende schaafwond, welk(e) deel of delen van de huid is NIET beschadigd?
Alleen de hoornlaag niet.
Alleen de kiemlaag niet.
Alleen de lederhuid niet.
Alleen de hoornlaag en de kiemlaag niet.
Geeft het lichaam meer of minder warmte af als de bloedvaten in de huid wijder worden?
meer
minder
hetzelfde
Weet ik veel, heb gewoon zin in de mac
Wat is de functie van talg vooral?
Het afvoeren van overtollige warmte.
Het beschermen tegen ultraviolet licht.
Het soepel houden van de huid en de haren.
Het zorgen voor een warmte-isolerende laag.
14. 3 Het ademhalingsstelsel
Leerdoelen:
De weg die de lucht aflegt:
- neusholte/mondholte
- keelholte
-strottenhoofd
- luchtpijp
- bronchien
- luchtpijptakje
- longblaasje
Neusholte
Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen.
De neusholte is bekleed met neusslijmvlies, Zorgt ervoor dat de lucht vochtig en warm wordt.
Neusslijm: kleine stofdeeltjes en
ziekteverwekkers blijven kleven aan het slijm.
Trilharen: Verplaatsen het slijm naar de keelholte
Reukzintuig: zit boven in je neusholte. waarschuwt als er gevaarlijke stoffen zijn
Kijk goed naar de stand van huig en strotklepje
Bronchiën
eerste vertakkingen
kraakbeenringen: die voor stevigheid zorgen.
Luchtpijptakjes
Vertakkingen van de bronchiën
dunnere buisjes
geen kraakbeenringen, maar spieren die voor stevigheid zorgen.
Functie longblaasjes
1. Veel longblaasjes
2. Dunne wand longblaasjes
3. Veel dunne haarvaten
4. Lucht wordt ververst
Daardoor kan er snel en veel
gaswisseling plaatsvinden.
Groot oppervlak!
Voeg hier je vraag toe
Answer A
Answer B
Answer C
Answer D
14.4 Inademen en uitademen
Leerdoelen:
Je kunt beschrijven hoe borst en buikademhaling plaatsvinden.
In- en uitademen
-
T5 BS2 in- en uitademen
T5 BS2 in- en uitademen
14.5 luchtkwaliteit en longaandoeningen
Leerdoelen:
Je kunt omschrijven wat er aan de hand is bij astma, bronchitis en longemfyseem.
Astma vs COPD
Astma is erfelijk, COPD (meestal) niet
COPD = chronische bronchitis (onstoken bronchiën) & longemfyseem.
Longemfyseem = longblaasjes gaan kapot en zijn minder rekbaar.
COPD onstaat meestal als gevolg van roken en is onherstelbaar.
14.6 ademhaling bij dieren
Leerdoelen:
Je kunt omschrijven hoe gaswisseling plaatsvindt bij verschillende dieren
1. Longen
Vogels, zoogdieren en reptielen hebben longen.
Reptielen zijn koudbloedig, verbranden minder dus minder longinhoud.
2. Kieuwen --> vissen
Water stroomt via bek naar binnen.
Een kieuw bestaat uit een kieuwboog met daaraan kieuwplaatjes.
Bij de kieuwplaatjes zitten veel haarvaten.
Uitwisseling van O2 en CO2
Water gaat via kieuwdeksel weer naar buiten.
Bek gaat weer open voor water.
3. Tracheeën --> insecten
luchtbuizen (tracheën) in het insectenlichaam
Via gaatjes in het skelet (STIGMA's) komt de lucht in de tracheeën (luchtbuisjes)
14.7 Lever en nieren
Leerdoelen:
Je kunt de functies van de lever noemen.
Je kunt de delen van de nieren en van de urinewegen noemen met hun kenmerken en