14.5 Luchtkwaliteit en longaandoeningen

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 4

Lesplan

Deel 2

Examenvragen maken van vorig jaar!

Examenboekje - doornemen

Deel 1

Nieuwe paragraaf

Longaandoeningen en luchtkwaliteit

Je middenrif beweegt OMHOOG. Adem je in of uit?

A

Inademen

B

Uitademen

Bij ademhalen speelt ook de zwaartekracht een rol.

Bij welke manier van ademhalen is de zwaartekracht belangrijk?

A

Inademen met borstademhaling

B

Inademen met buikademhaling

C

Uitademen met borstademhaling

D

Uitademen met buikademhaling

Op welke plek is het koolstofdioxidegehalte het hoogst?

A

Plaats P

B

Plaats Q

C

Plaats R

14.5 Luchtkwaliteit en longaandoeningen

Leerdoel

14.5.1 Je kunt omschrijven wat er aan de hand is bij astma, bronchitis en longemfyseem.

In Nederland leven meer dan een miljoen mensen met een longziekte. Een longziekte kan erfelijk zijn of worden veroorzaakt door bijvoorbeeld roken.

• 
  

Luchtkwaliteit

• Uitlaatgassen van auto's

  • koolstofdioxide (CO₂)

  • stikstofdioxide (NO₂)

  • zwaveldioxide (SO₂)

  • roet- en fijnstofdeeltjes

• Industrie en veeteelt

  • uitstoot van schadelijke gassen

• Houtkachels

  • zorgen voor extra fijnstof in de lucht

• Hoge concentratie fijnstof en roet = smog

Ook andere stoffen beïnvloeden de luchtkwaliteit:

• parfumgeuren

• sigarettenrook

Bij roken adem je veel schadelijke stoffen in.

1  Teer

• Zwart, kleverig stofje, blijft plakken                                                     aan het slijmvlies van je longen.

• Kan kanker veroorzaken. 

• Je longen worden er zwart van.

• Je trilharen werken niet meer -->                                                         slijm in de longen --> hoesten

• Aanslag op handen en tanden

2  Nicotine

• Verslavende stof in een sigaret:

• Verhoging van de hartslag en bloeddruk.

• Nicotine vernauwt de bloedvaten in de huid,                                     waardoor er minder zuurstof en belangrijke                         voedingstoffen vervoerd kan worden.

3  Koolstofmono-oxide

• Is een gas.

• Reukloos en kleurloos.

• Zorgt ervoor dat je rode bloedcellen niet zoveel zuurstof kunnen vervoeren. Hierdoor krijgen/hebben rokers een slechtere conditie. 

                                            

Astma

• Bronchiën blijven ontstoken

• Aanval:

  • spiertjes in de wand trekken samen

  • Slijmvlies aan de binnenkant is verdikt

  • luchtwegen vernauwen en ademhalen gaat moeilijker

• Een astma-aanval is vaak een reactie op prikkels door stoffen die je inademt, zoals huidschilfers van huisdieren, huisstofmijt, uitlaatgassen, parfum of tabaksrook.

Chronische bronchitis

• Bronchiën zijn ontstoken waardoor er meer slijm ontstaat. 

• Bronchiën zijn blijvend vernauwd

Longemfyseem

Bij longemfyseem of emfyseem gaan er langzaam longblaasjes verloren. 

De longblaasjes zorgen ervoor dat zuurstof na het inademen in uw bloed komt. En dat je afvalstoffen weer kunt uitademen. 

Hoe minder longblaasjes er zijn, hoe moeilijker dit wordt. Hierdoor krijg je het benauwd.

 

Longemfyseem

COPD

• Chronic Obstructive Pulmonary Disease (Chronische Obstructieve Long Ziekte)

• Beschadiging van de longen, geneest niet

Verzamelnaam voor:

• Chronische bronchitis

• Longemfyseem

Wat is een aandoening waarbij de bronchiën af en toe ontstoken zijn?

A

COPD

B

Astma

C

Longemfyseem

D

Chronische Bronchitis

Nu tot 13.00u

Kennis en inzicht vragen paragraaf 14.5

Examen vorig jaar

Jullie maken de vragen samen

Klaar? - de antwoorden gaan naar iemand anders

Je mag op het blaadje schrijven!