H6.2

'Democratische rechtstaat'

6.2 Dilemma van de Rechtstaat in de Grondwet

Ga zitten, 

in stilte aan de slag 

met het inzien van je toets

niet stil? -> plattegrond

15

minute

00

second

1 / 42
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 42 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

'Democratische rechtstaat'

6.2 Dilemma van de Rechtstaat in de Grondwet

Ga zitten, 

in stilte aan de slag 

met het inzien van je toets

niet stil? -> plattegrond

15

minute

00

second



Opdrachten

Wat

Toets inzien

Op welke manier

15 min individueel in stilte, 10 minuten samen (oortjes/koptelefoon mag)

Klaar

ga verder met de opdracht 5 en 6 blz 174, blz 175

Hulp

Geen, na 10 minuten klasgenoot

Uitkomst

Toets ingezien

Tijd

25 minuten minuten 

ALS ER NIET IN STILTE WORDT GEWERKT OF TIJDENS DE LES STIL IS -> PLATTEGROND

30

second



Opdrachten

Wat

Toets inzien

Op welke manier

15 min individueel in stilte, 10 minuten samen (oortjes/koptelefoon mag)

Klaar

ga verder met de opdracht 5

Hulp

Geen, na 10 minuten klasgenoot

Uitkomst

Toets ingezien

Tijd

25 minuten minuten

ALS ER NIET IN STILTE WORDT GEWERKT OF TIJDENS DE LES STIL IS -> PLATTEGROND

7

minute

00

second

Wat leer ik deze les?

Programma

12:10: Toets inzien

12:25: herhaling H6.1

12:30: Uitleg 6.2

12:45: nieuwsquiz

13:00: Video geweldvideo's op social media


I. Wat is noodzakelijk in een rechtsstaat? I. De wetgevende en rechterlijke macht zijn gescheiden. II. Het legaliteitsbeginsel is van toepassing. III. Er is een grondwet opgesteld. IV. De bevolking heeft klassieke grondrechten.

A

I, II en III zijn juist.

B

III en IV zijn juist.

C

I, III en IV zijn juist.

D

Alle antwoorden zijn juist.

Voor de dader heeft het verschillende gevolgen of een strafbare handeling als misdrijf of als overtreding wordt beschouwd. Welke van de beweringen is of zijn juist? I. Bij misdrijven zijn de maximumstraffen hoger. II. Een poging tot een misdrijf is strafbaar, een poging tot een overtreding niet.

A

I is juist, II is onjuist.

B

I is onjuist, II is juist.

C

I en II zijn beide juist.

D

I en II zijn beide onjuist.






Burgemeester

Tweede kamer

Gedeputeerde staten

Eerste kamer

Gemeenteraad

Wat leer ik deze les?

Ik leer...

  • Ik kan de beginselen van de democratische rechtsstaat benoemen en uitleggen.

  • Ik kan de vrijheidsrechten en plichten herleiden tot de Grondwet en voorbeelden noemen.

  • Ik kan de spanning tussen de beginselen van de rechtsstaat en de praktijk benoemen.  



Dilemma

De politie krijgt een tip dat een student mogelijk betrokken is bij het voorbereiden van een aanslag.

Zonder toestemming van een rechter besluit de politie om:


Zijn telefoon af te luisteren

Zijn berichten te lezen

Zijn kamer binnen te gaan terwijl hij er niet is


Er wordt uiteindelijk geen bewijs gevonden.

blz 159

Heeft de overheid hier juist gehandeld, of zijn grondrechten geschonden?

1

Juist gehandeld

2

Grondrecht is geschonden

Wat hebben we nodig om een sterke rechtstaat te zijn?



Belangrijk voor een rechtstaat

  1. Grondrechten​ (die in de grondwet staan)

  2. Scheiding der machten​

  3. Legaliteitsbeginsel​ ( overheid alleen mag handelen en burgers alleen mag straffen op basis van een vooraf vastgestelde wet)

  4. Onafhankelijke rechter





blz 168



Belangrijk voor een rechtstaat

  1. Grondrechten​ (die in de grondwet staan)

  2. Scheiding der machten​

  3. Legaliteitsbeginsel​ ( overheid alleen mag handelen en burgers alleen mag straffen op basis van een vooraf vastgestelde wet)

  4. Onafhankelijke rechter





blz 168


Belangrijke Grondrechten​

Bescherming tegen de overheid

  1. Recht op privacy

  2. Onaantastbaarheid van het lichaam

  3. Huisrecht

  4. Briefgeheim

Bescherming tegen machtsmisbruik en willekeur

  1. Onteigening

  2. Vrijheidsontneming

  3. Legaliteitsbeginsel

Bescherming in de rechtszaal

  1.  Recht op een eerlijk proces

  2. Recht op bijstand

blz 163

blz 169-173

Een bioscoop accepteert alleen pinbetaling voor veiligheid. Een activist zegt: je moet ook anoniem (contant) kunnen betalen want bij het pinnen wordt er data bewaard, hij stapt naar de rechter. Krijgt hij gelijk?

1

Jaa

2

Nee

De overheid wil vaccinaties tegen ziekten zoals mazelen en polio verplicht maken, omdat steeds minder mensen zich laten vaccineren en er meer uitbraken ontstaan.

1

Ja, verplichten veiligheid van iedereen is belangrijker

2

Nee, niet verplichten je beslist zelf over je lichaam

Bescherming tegen de overheid


Artikel 10:1,2 – Recht op privacy

Iedereen heeft recht op rust en privacy. In de wet kunnen uitzonderingen staan. De overheid mag persoonlijke gegevens van iemand niet zomaar gebruiken


Artikel 11: Onaantastbaarheid van het lichaam

Iedereen heeft het recht om zelf te bepalen wat er met zijn lichaam gebeurt. In de wet kunnen uitzonderingen staan.   

blz 169

De politie wil sneller woningen controleren op drugs zonder altijd toestemming van een rechter. Goed idee

1

Ja helpt criminaliteit bestrijden

2

Nee huis is privé

De overheid wil WhatsApp‑berichten kunnen lezen bij verdenking van terrorisme.

1

Ja, veiligheid eerst

2

Nee dat is prive

Bescherming tegen de overheid


Artikel 12:1 – Huisrecht

De overheid mag een woning niet binnengaan als de bewoner dat niet wil. In de wet staan uitzonderingen. Alleen speciale ambtenaren die dat volgens de wet ook mogen, mogen een woning binnengaan. 


Artikel 13:1,2 – Briefgeheim

De overheid mag brieven van burgers niet openmaken. De overheid mag dit alleen als dit in de wet staat en als de rechter zegt dat het mag. De overheid mag de telefoon niet afluisteren. De overheid mag dit alleen als dit in de wet staat.  

blz 170

Boeren moeten hun land verkopen vanwege stikstofmaatregelen.

1

Ja algemeen belang gaat voor

2

Nee je behoudt je eigendom

Activisten worden preventief opgepakt om rellen te voorkomen.

1

Jaa voorkomt problemen

2

Nee je mag niet gestraft worden zonder daad

Bescherming tegen machtsmisbruik en willekeur




Artikel 14:1 – Onteigening

De overheid mag soms eigendommen van burgers en organisaties afnemen. De overheid mag dit alleen doen als dit goed is voor het land of de gemeente. Ook moet de overheid de waarde van het eigendom terugbetalen. 


Artikel 15: 1,2 – Vrijheidsontneming

De overheid mag burgers alleen opsluiten als dit mag volgens de wet. Iedere burger mag de rechter vragen om hem vrij te laten. De rechter moet altijd luisteren naar de burger. Als de rechter vindt dat de burger gelijk heeft, zal hij de burger direct vrijlaten.


Artikel 16 – Legaliteitsbeginsel

De overheid mag een burger alleen straffen voor zaken die in de wet staan.   


blz 171

Een bekende influencer wordt verdacht van een misdrijf. Op social media roept bijna iedereen dat hij schuldig is, nog vóór de rechter uitspraak doet.

1

Geen probleem mensen mogen hun mening geven

2

Wel probleem dit kan een eerlijk proces beïnvloeden

Bescherming in de rechtszaal





Artikel 17: Recht op een eerlijk proces

Niemand kan je tegenhouden als je naar de rechter wilt. In de wet staat wanneer je naar de rechter mag.  


Artikel 18: Recht op rechtsbijstand

Iedereen heeft recht op rechtsbijstand. Burgers die de rechtsbijstand niet zelf kunnen betalen, krijgen deze rechtsbijstand toch. De regels hiervoor staan in de wet.



blz 173

Wat vind je nog lastig?

Wat vind je nog lastig?

Nieuwsquiz

Schooljaar 2025-2026

Week 21

De Britse minister-president ligt binnen zijn partij onder vuur

en moet zelfs voor zijn baan vrezen. Wat is zijn naam?

Vraag 1

A

Keir Starmer

B

Nigel Farage

C

David Cameron

D

Boris Johnson

Max Verstappen maakte dit weekend een race-uitstapje van de Formule naar een 24-uurs race.

Waar vond deze race plaats?

Vraag 2

A

Nürburgring

B

Daytona

C

Indianapolis

D

Le Mans

Waarschijnlijk loop jij er zo voorbij, maar voor de echte fans is dit dé plek van het laatste concert:

3 Saville Row in Londen. Welke band krijgt hier vanaf 2027 een museum?

Vraag 3

A

The Beatles

B

One Direction

C

The Rolling Stones

D

Take That

Timmy leeft niet meer. Een week na zijn spectaculaire reddingsoperatie is zijn kadavar aangespoeld.

Wat voor dier was Timmy?

Vraag 4

A

Noordkaper

B

Beloega

C

Potvis

D

Bultrug

Bij welk waddeneiland moesten wadlopers worden gered,

nadat ze door hoog water vast kwamen te zitten?

Vraag 5

A

Ameland

B

Terschelling

C

Texel

D

Vlieland

Welke politicus kwam deze week in het nieuws nadat hij in een interview had gezegd dat

hij Palestijnse asielzoekers aan de grens "met maximaal geweld" wil tegenhouden?

Vraag 6

A

Geert Wilders

B

Joost Eerdmans

C

Gidi Markuszower

D

Gideon van Meijeren

Vraag 7

Ook al ben je paus, je kunt nog steeds de 'taal' van kinderen spreken!

Welk handgebaar maakte de paus richting een aantal kinderen?

A

Six-seven / ⁶🤷⁷

B

High Five / 🖐🏻

C

Millennial Hand Heart / 🫶🏻

D

Italian Hand / 👌🏻

In welke Italiaanse stad is een automobilist ingereden op een groep mensen,

waarbij 8 gewonden vielen?

Vraag 8

A

Florence

B

Milaan

C

Modena

D

Rome

De Mall of the Netherlands in Leidschendam werd door de politie ontruimd omdat de situatie grimmig en onrustig werd. Waarom was er een enorme groep mensen naar het winkelcentrum gekomen?

Vraag 9

A

Harry Styles deelde handtekeningen uit

B

Swatch bracht een nieuw horloge uit

C

Er was een demonstratie tegen een azc

D

Er werden gratis vliegtickets uitgedeeld

Deze week ontstonden lange wachtrijen op Schiphol. Wat was er aan de hand?

Vraag 11

A

Er was een staking van het grondpersoneel

B

Er was een nieuw beveiligingssysteem

C

Er was te weinig marechaussee aanwezig

D

Er was een storing bij de bagagedienst

Welk land heeft het Eurosongfestival dit jaar gewonnen?

Vraag 10

A

Australië

B

Bulgarije

C

Finland

D

Israël

  1. Roofvogels 'steelt' smartphone van observerende bioloog

  2. Podium Harry Styles mogelijk aangepast na klachten bezoekers over slecht zicht

  3. Vrouw overleden na aanval door kudde koeien in Oostenrijk, man zwaargewond

  4. Stilte op de eerste maandag van de maand: luchtalarm stopt in 2028 vanwege gebrek aan geld

  5. Jury geeft Elon Musk ongelijk in rechtszaak tegen bedrijf achter ChatGPT

  6. Arsenal na 22 jaar weer landskampioen dankzij misstap Manchester City

  7. Cher blijft ook als 80-jarige invloedrijk: 'Meiden dragen wat ik altijd al droeg'

  8. Werknemers Samsung maken zich op voor 18-daagse staking

smartphone
Harry Styles
kudde koeien
luchtalarm
Elon Musk
Arsenal
Cher
staking
boterham
troep wolven
NL-Alert
Jeff Bezos
Zara
vakantie
Madonna
Liverpool
Songfestival

Vul de ontbrekende woorden in

en maak de juiste krantenkoppen!

Vraag 12