Geschiedenis Nieuw-Zeeland
Aan het einde van de les kan ik:
Uitleggen wie Nieuw-Zeeland allemaal heeft ontdekt
Hoe de ontdekking van Nieuw-Zeeland stap voor stap is verlopen.
Geschiedenis Nieuw-Zeeland
Aan het einde van de les kan ik:
Uitleggen wie Nieuw-Zeeland allemaal heeft ontdekt
Hoe de ontdekking van Nieuw-Zeeland stap voor stap is verlopen.
Hoe het begon
Doordat Nieuw-Zeeland helemaal geïsoleerd (alleen) ligt in het water, waren er voor miljoenen jaren geen mensen, maar ook geen zoogdieren zoals honden/katten. Wel heel veel vogels!
De eerste mensen die naar Nieuw-Zeeland kwamen waren de Maori. Zij kwamen waarschijnlijk van verschillende eilandjes in de buurt, zoals Tahiti.
Zij noemden het land
Aotearoa (land van de witte wolk).
De Maori
De Maori voeren niet met grote boten over de oceaan, maar maakten de tocht in waka's. Een gevechtskano.
We weten niet precies wanneer de Maori aankwamen in Nieuw-Zeeland, maar we denken dat het rond de 13e eeuw (1200-1299) was.
Ze vonden het maar een vreemd land toen ze aankwamen. Het was er ook een stuk kouder dan zij gewend waren, maar ze hebben zich goed kunnen aanpassen. In het begin leefden ze vooral van de jacht op vogels en zeehonden. Later werd de landbouw belangrijker. Toen stopten ze ook met rondtrekken en bleven ze op één plek wonen.
Europa komt eraan!
De eerste Europeaan die aankwam bij NZ was de Nederlander Abel Janszoon Tasman. Hij was op zoek naar een gigantisch, onbekend continent genaamd Terra Australis Incognita.
Op 18 december 1642 kwam hij aan op het noordelijkste puntje van het Zuidereiland. De zee waar hij overheen was gevaren heeft nu zijn naam.
Met luid getrompetter werden ze onthaald. Hierop reageerden zij door ook te trompetteren. Ze wisten alleen niet dat ze daarmee 'ja' zeiden om in oorlog te gaan! Nadat 4 Nederlanders waren gedood gingen ze er snel weer vandoor.
Vanaf het water werd wel de westkust van het Noordereiland in kaart gebracht en gaf het land zijn naam: Nieuw-Zeeland. De Maori's werden gezien als vijandelijk en ongeschikt voor handel. Pas 127 jaar probeerden de Europeanen het nog een keer.
Poging 2
In 1769 voer de Britse ontdekkingsreiziger James Cook in een halfjaar rond Nieuw-Zeeland. Hij had een Tahitiaanse man meegenomen die voor hem de Maori taal kon vertalen. Hij verzamelde op deze manier heel veel informatie over het land en de cultuur.
James ging daarna naar Australië, waar hij als eerste de Oostkust van dat land in kaart bracht.
Meestal gingen zijn reizen naar NZ en zijn contact met de Maori's goed, maar niet altijd. Zo werden in 1773 na een ruzie 10 van zijn bemanningsleden door de Maori gedood en opgegeten...
Nog meer Britten
De Maori's hadden niet altijd een even goede reputatie, dus mensen waren nog wel voorzichtig.
Pas in 1792 kwamen de eerste mensen in NZ wonen: Britten. Zij verdienden veel geld door het vangen en doden van zeehonden. Ze verkochten de huiden voor veel geld. Later gingen ze hetzelfde doen met walvissen.
Later kwamen er ook Christenen naar het eiland die hun geloof gingen verspreiden. Zij brachten soms ook wapens mee. Deze wapens leidden helaas soms tot grote oorlogen in NZ tussen de inheemse stammen. Dit worden de Musketoorlogen genoemd (rond 1820).
Kolonie van Groot-Brittanië (Engeland)
Rond 1830 werd Nieuw-Zeeland steeds belangrijker voor Engeland en was het belangrijk dat er een bestuur kwam.
Op 6 februari 1840 tekenden de Maori stammen en de Britten het 'verdrag van Waitangi, waarmee de Maori de leiding over Nieuw-Zeeland aan Engeland gaven. Zij waren nu een Kolonie.
De Maori hadden daar snel spijt van. Zo werd er land van hun verkocht aan mensen, zonder dat de Britten dat mochten. Ook waren ze ontevreden over de belastingen en over justitie (bepalen wanneer je wel/geen straf voor iets krijgt).
Leuk feitje: de kolonisten namen schapen mee. Nu staat NZ ook wel bekend als het land van de schapen.
Onafhankelijkheid
Nieuw-Zeeland heeft het niet altijd makkelijk gehad. Er zijn veel oorlogen gevoerd tussen de Maori en de Britten, maar Nieuw-Zeelanders hebben ook meegevochten in de Eerste- en Tweede Wereldoorlog.
In 1947 werd Nieuw-Zeeland officieel onafhankelijk van Groot-Brittannië al merk je aan alles dat ze ooit een kolonie waren. Zo rijden ze ook aan de linkse kant en spreken ze Engels. Ook in de vlag kun je zien dat het ooit een kolonie is geweest van Groot-Brittannië.
Wie ontdekte(n) Nieuw-Zeeland als eerste?
Abel Tasman
James Cook
De Maori uit Tahiti
Moana
Wat was er bijzonder aan Nieuw-Zeeland voordat het werd ontdekt en bewoond?
Er leefden alleen maar vogels
Er leefden geen zoogdieren
Het was een onderdeel van een gigantisch continent
Niks... het was gewoon nog nooit ontdekt.
Hoe heet de boot waarmee de Maori naar NZ kwamen?
Haku
Waki
Baku
Waka
Hoe noemden de Maori Nieuw-Zeeland?
Gewoon.. Nieuw-Zeeland
Aotearoa
Maui
Motonui
Wie was de eerste Europeaan die aan land ging in Nieuw-Zeeland?
Abel Tasman
James Cook
De ontdekking van NZ door Abel ging niet zo goed. Wat ging er mis?
Wat zorgde ervoor dat de ontdekking bij James Cook beter ging?
Hij wist dat hij niet moest toeteren.
Hij had schapen meegenomen.
Hij had een Tahitiaanse vertaler mee.
Het ging bij hem ook fout.
Wanneer werd het verdrag van Waitangi getekend?
1840
1850
1830
1820
In welk jaar werd Nieuw-Zeeland onafhankelijk van de Britten?
1945
1947
1957
2026
Zijn er meer schapen of meer mensen op Nieuw-Zeeland?
Schapen
Mensen