Etisch verantwoord gebruik van AI in het onderwijs

• newEditor
• AI
• HBO
• Studiejaar 1-4

Etisch verantwoord gebruik van AI in het onderwijs

Datum: 11 juli 2026

Emmy Sastropawiro

Welke AI-tool gebruik jij al in je werk?

Programma

• Verantwoord AI Gebruik in het Onderwijs

Wat moet ik met ChatGPT?!

ChatGPT

vooral een praktische werkassistent zijn — niet iets dat jouw werk overneemt, maar tijd bespaart en ideeën geeft.

Lesvoorbereiding maken
Bijvoorbeeld: interactieve lessen, differentiatie, quizvragen, casussen en leerdoelen.

Lesmateriaal aanpassen aan niveau
Een moeilijke tekst eenvoudiger maken voor leerlingen of opdrachten differentiëren.

Administratie & communicatie

Formele e-mails opstellen of verbeteren

Verslagen, memo’s en conceptdocumenten schrijven
Bijvoorbeeld notulen, projectvoorstellen of interne communicatie sneller opzetten.

Vertalen of herschrijven

Nederlands ↔ Engels of een formele tekst eenvoudiger maken.

Organiseren & plannen

Brainstormpartner

Ideeën genereren voor projecten, studiedagen, ICT-activiteiten of presentaties.

Samenvatten
Lange documenten kort en overzichtelijk maken.

Hoe je het slim gebruikt

Jij bepaalt → ChatGPT helpt

Wat voel je bij AI?

Workshop:

• Doelen

• Wat is AI?

• The perfect prompt toepassen

• Stijl-Spiegel

• Veiligheid en tips

• Aan de slag!

Doelen:

Aan het einde van deze workshop kun je;

• begrijpen wat AI is;

• de perfecte prompt schrijven;

• efficienter omgaat;

• AI inzetten als je assistent;

• actief blijven experimenteren met AI.

Wat weet je al van AI?

1

Ik weet er nog niks van

2

Ik weet er wel iets van maar gebruik het niet

3

Ik weet er van en heb er af en toe uitgeprobeerd

4

Ik weet hoe het werkt en zet het in op mijn werk

Groepen

Vandaag werken we bewust in gemixte groepen. Zo stimuleren we samenwerking buiten de bekende groepjes en leren we van collega’s met verschillende vakachtergronden. In groepsverband zal gewerkt worden aan een praktijkopdracht waarbij gezamenlijk effectieve prompts worden ontwikkeld.

 

Opdracht 1: Interview met de AI

1. Wie ben je en ben je mens?

2. Kan je een geheim houden?

3. Hoe kom je eigenlijk aan je antwoorden?

5

minute

00

second

add30s

Wat is AI?

Artificial Intelligence - Kunstmatige Intelligentie

• AI-systemen worden aangedreven door algoritmes en dataverwerking.

Wat kan AI?

• Gegevens analyseren, leren van ervaringen en verbeteren naarmate ze meer informatie verzamelen.

• Taken uitvoeren zoals het begrijpen van natuurlijke taal, besluitvorming, patroonherkenning, leren en redeneren.

Is een technologie die computers helpt om taken uit te voeren waarvoor normaal menselijk denken nodig is.

het is razendsnel: leest miljoenen pagina's in een sec.

Algoritme is wel trained

AI kan in korte tijd grote hoeveelheden informatie bekijken en belangrijke patronen of trends ontdekken. Bijvoorbeeld het analyseren van leerlingresultaten of financiële gegevens.

Alles dat je ooit hebt opgezocht of ChatGPT hebt gevraagd om te doen zie je terug aan de linkerkant.

Wat is ethisch AI-gebruik?

Defenitie: AI gebruiken op een manier die eerlijk, transparant en verantwoordelijk is.

Principes: privacy, bias, betrouwbaarheid, transparantie, verantwoordelijk.

Privacy: AI mag geen persoonlijke leerlinggevens onbeschermd gebruiken.

Bias: AI mag geen vooroordelen in toetsbeoordelingen of advies verstrekken

Transparantie: Leerlingen en Collega's moeten weten wanneer AI is gebruikt.

The perfect prompt

De gouden Formule voor prompts

'Prompt' = een opdracht aan AI

Als je slechte antwoorden krijg is de

kans groot dat je vraag (prompt)

niet specifiek genoeg was.

Taak: Wat moet hij doen?

(bv. "Maak een quiz over "

Context: Voor wie is het?

(bv. "Voor leerjaar)

Persona: Wie moet de AI zijn? ROL

(bv. "Je bent Finance medewerker...")

Format: Analyse of rapportage

Toon/Stijl: "Hoe moet het klinken?"

(bv. "Zakelijk, profesioneel, verontschuldiging,...")

Hoe duidelijker de context, hoe bruikbaarder de output.

Context = achtergrondinformatie die AI helpt om betere antwoorden te geven.

Vergelijk het met een collega iets vragen:

“Maak een opdracht over rekenen.”
→ Te weinig informatie, resultaat blijft algemeen.

Wat kan je als context meegeven?

Voor welke klas/leeftijd is het?

Welk vak of onderwerp?

Wat is het leerdoel?

Niveau van de leerlingen?

Tijdsduur?

Gewenste vorm (casus, quiz, opdracht, werkblad, presentatie)?

Persona: wat voor een rol moet AI zich voor doen?

Format:

Toon: professioneel, vriendelijk, formeel etc

Check je Output: C.O.D.E.S model

Vertrouw nooit blind op de eerste versie van de AI. Doe altijd de menselijke check:

C- Context: is het relevant voor Suriname? (Lokale situatie, cultuur, klimaat).

O- Onderbouwing: Kloppen de feiten? (Check jaartallen, namen, wetgeving).

D- Data: Is het veilig? (Geen persoonsgegevens of bedrijfsgeheimen invoeren)

E- Ethiek: Is het eerlijk? (Let op vooroordelen/bias in de tekst)

S- Stijl: Is het menselijk? (Haal de robot-taal eruit).

Robot vs Mens

Voorbeeld prompt

Tekst naar tekst

Maak een draaiboek voor een Open Dag van Kangoeroe Community School. (taak)

Het draaiboek is bedoeld voor leerlingen, ouders, leerkrachten, administratie, finance en directie. Neem een planning op van 08.00 tot 13.00 uur, een taakverdeling per afdeling, een overzicht van de benodigde materialen en een eenvoudige begroting. Gebruik duidelijke tabellen en professionele taal. (context)

Voeg een checklist toe voor de voorbereidingen, een risicoanalyse met oplossingen en schrijf een korte uitnodiging voor ouders die via e-mail verstuurd kan worden. (extra instructie)

Taak: Draaiboek wat

Context: inhoud

Persona: Wie is de persoon

Format: draaiboek

Toon: professionele taal

Voorbeeld: duidelijke tabellen

Sleepvraag

Bepaal voor welke situatie of deze ROOD (verboden), ORANJE (Pas op/Anoniem) of GROEN (Veilig) is.

5

minute

00

second

add30s

Zorgkind verslag met naam

Uitnodiging certificaat uitreiking groep 8

ID nummers studenten in een Excel sheet

Notulen teamvergadering

Kies een taak die je regelmatig uitvoert in je werk. Schrijf vervolgens een prompt waarmee AI je helpt deze taak sneller of beter uit te voeren.

Stijl-Spiegel

Doel: Zorgen dat AI-teksten natuurlijker klinken en beter aansluiten bij jouw eigen manier van schrijven, zodat de output direct bruikbaar is en minder “robotachtig” overkomt.

Stap 1: Analyse-Prompt
Voeg een paar teksten toe die je zelf hebt geschreven, zoals e-mails, verslagen of memo’s. Hiermee kan AI beter begrijpen hoe jij normaal communiceert en schrijft.

Stap 2: Laat AI jouw schrijfstijl herkennen
Gebruik deze prompt:

"Bekijk deze teksten en analyseer mijn schrijfstijl. Let op toon, woordgebruik, lengte van zinnen en hoe ik communiceer met de lezer. Maak daarna een korte instructie (maximaal 5 regels) die ik later kan gebruiken, zodat nieuwe teksten beter aansluiten bij mijn manier van schrijven."

Stijl-Spiegel

Stap 3: Reflectie en Vastlegging
Neem kort de tijd om te bekijken wat AI heeft opgemerkt over jouw manier van schrijven en noteer de belangrijkste punten voor jezelf.

Denk hierbij aan de volgende vragen:

• Hoe zou je jouw schrijfstijl omschrijven? (bijvoorbeeld: professioneel, vriendelijk, duidelijk of direct)

• Welke tips of schrijfinstructies gaf AI om toekomstige teksten beter bij jouw stijl te laten passen?

• Welke woorden, standaardzinnen of veelgebruikte clichés wil je liever vermijden in toekomstige AI-teksten?

Belangrijke aandachtspunten bij het gebruik van AI in het onderwijs of op de werkvloer

• Deel geen gevoelige informatie

• Controleer altijd de inhoud

• Neem AI niet blindelings over

• Let op toon en context

• Controleer op bias of stereotypering

• Gebruik AI niet als enige bron

• Respecteer auteursrecht
  

Neem niet alles zomaar over, check de informatie goed!

1. Plaats geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in de chat (zoals leerlinggegevens, cijfers, medische informatie of interne schoolinformatie).

2. Gebruik AI als hulpmiddel, niet als vervanging van jouw professionele oordeel of expertise als leerkracht.

3. AI-teksten kunnen te formeel, algemeen of onpersoonlijk klinken. Pas de tekst aan zodat deze past bij jouw doelgroep en stijl.

4. AI kan soms onbewust bevooroordeelde of eenzijdige voorbeelden geven. Bekijk kritisch of de inhoud passend en inclusief is.

5. Laat leerlingen en jezelf informatie vergelijken met betrouwbare lesmaterialen, boeken of andere bronnen.

6. Gebruik AI-gegenereerde teksten, afbeeldingen of lesmateriaal bewust en controleer of aanvullend informatie nodig is.

Overzicht AI-Tools

Branche specifiek AI-Tools

Groepsopdracht: Organiseer een activiteit voor de school

1. Kies samen

• Een AI-tool (bijv. ChatGPT, Gemini, Copilot,...)

• Een activiteit: Gezondheidsdag, Sportdag, Open Dag, Jubileumviering of Cultuurdag.

2. Werk samen: Schrijf één gezamenlijke prompt waarmee AI jullie helpt een compleet plan te maken.

Het resultaat moet bevatten:

• Een planning van de dag

• Een taakverdeling per afdeling

• Een begroting

• Een communicatieplan voor ouders

• Mogelijke risico's en oplossingen

• Een checklist voor de organisatie

3. Reflecteer & deel
Bespreek: Wat werkte goed? Wat zijn kansen/risico’s?
Pitch (2 min): tool + beste prompt + belangrijkste inzicht.....

20

minute

00

second

add30s

Ervaringen delen:

Welke prompts hebben jullie AI gegeven?

Wat heeft dat je opgeleverd?

Leerdoel

• een goede prompt betere resultaten oplevert;

• AI pas goede antwoorden geeft als de opdracht duidelijk is;

• verschillende afdelingen andere behoeften hebben, maar AI deze kan combineren;

• samenwerken leidt tot sterkere prompts en betere uitkomsten.

Wat voel je bij AI?