Basisstof 5: transport door membranen + osmose proef

Biologie - Mevr. Zwijns

  • actief meedoen

  • aandacht voor elkaar

  • als ik praat...

WELKOM!

Leg op tafel:

  • pen + potlood

  • aantekeningenschrift

  • leerboek

  • laptop (dicht)

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Biologie - Mevr. Zwijns

  • actief meedoen

  • aandacht voor elkaar

  • als ik praat...

WELKOM!

Leg op tafel:

  • pen + potlood

  • aantekeningenschrift

  • leerboek

  • laptop (dicht)

Biologen houden zich bezig met de levende natuur.

Een levend wezen noem je een organisme

Wat gebeurd er met bermbloemen in de winter?

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we vandaag doen?

- proefje inzetten

- huiswerk bespreken

- uitleg basisstof 1.4

Deze slide heeft geen instructies

Basisstof 5: transport door membranen

Thema 1: Inleiding in de biologie

1.5.1 Je kunt de concentratie van een oplossing berekenen.

1.5.2 Je kunt uitleggen wat diffusie en osmose is en toelichten welke rol osmose speelt bij de stevigheid van planten.

1.5.3 Je kunt beschrijven hoe transport van stoffen via (cel)membranen plaatsvindt.

Deze slide heeft geen instructies

Practicumopdracht 5

grensplasmolyse in aardappelcellen

- Lees de proef goed door (p85)

- Voer de proef uit tot 'laat de buizen een dag staan'

- volgende week zelfstandig de rest van de proef

Hulp nodig? ik loop rond


20

m

00

s

Klaar? lees en maak BS6 (zie studiewijzer)


Deze slide heeft geen instructies

Herhaling 

+ huiswerk bespreken

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de organellen naar de juiste functie.

Transportsysteem

Levert energie

Breekt stoffen af

Maakt eiwitten

Bevat chromosomen

Celkern

Ribosomen

Lysosoom

Mitochondriën

ER

Golgi-systeem

Deze slide heeft geen instructies

Een eiwit is zojuist gemaakt in een cel. Welke organellen komt dit eiwit achtereenvolgend tegen?

1

3

4

2

Celkern

Mitochondrium

Celmembraan

Ribosoom

ER

Golgi-systeem

Deze slide heeft geen instructies

wat wordt er niet gebruikt bij de voortbeweging van de cel

A

schijnvoetjes/uitstulpingen, met behulp van cytoskelet

B

Ciliën/trilharen

C

Flagel/zweephaar

D

motoreiwitten

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk bespreken

Deze slide heeft geen instructies

De cel

afgesloten omgeving

-> hoe gaan stoffen cel in of uit?


via transport 

Deze slide heeft geen instructies

Transport 

cel in: 

  • voedingsstoffen

  • zouten / zuurstof / water

cel uit: 

  • geproduceerde stoffen zoals hormonen

  • afvalproducten

Deze slide heeft geen instructies

hoe werkt transport dan door het membraan heen? 


- stoffen zelf (bijvoorbeeld: hormonen) -> via blaasjes

- opgeloste stoffen -> diffusie, osmose of via transporteiwitten


Deze slide heeft geen instructies

transport via blaasjes (BS4)

endocytose

exocytose

Deze slide heeft geen instructies

Transport door membranen

  • De stoffen (vb. zouten, gassen zoals zuurstof) in de cel zijn opgelost in water

  • In cellen is er dus een oplossing aanwezig met een bepaalde concentratie.

  • De concentratie van een oplossing geeft aan hoeveel opgeloste stof er in een bepaalde hoeveelheid oplosmiddel aanwezig is. 

Deze slide heeft geen instructies

transport

actief transport

  • kost energie

  • van laag naar hoge concentratie(berg op)

passief transport 

  • kost geen energie

  • van hoge naar lage concentratie (berg af)

Deze slide heeft geen instructies

Transporteiwit

  • Verplaatsing van een specifiek molecuul 

  • passief (met concentratie mee)

  • of actief (tegen concentratie in)
    kost energie ATP

  • bijvoorbeeld glucose

Deze slide heeft geen instructies

Diffusie

  • Verplaatsing van een stof van plek met een hoge concentratie --> lage concentratie

  • passief transport

  • eindresultaat: moleculen gelijk (homogeen) verdeelt

  • bijvoorbeeld zuurstofopname

Deze slide heeft geen instructies

Osmose

  • Verplaatsing van water van plek met laagste concentratie
    --> hoogste concentratie

  • passief transport

  • eindresultaat: concentratie van opgeloste stof is gelijk


Deze slide heeft geen instructies

Osmose dierlijke cel

Tip voor toets

Maak een tekeningetje met pijlen. Dat maakt de opgave vaak een stuk duidelijker.

Deze slide heeft geen instructies

Osmose plantaardige cel

de begrippen hyper- en hypotoon zijn altijd relatief; dus ten opzicht van....

Let daarom altijd goed op of de cel hypotoon of juist de omgeving hypotoon is. 

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurd er met bermbloemen in de winter?

Deze slide heeft geen instructies

Basisstof 5: opdrachten

  • Lees basisstof 5 goed door

  • Maak opdr. 77 t/m 87, 88 t/m 90


  • Hulp nodig? kom naar mijn bureau

  • Klaar? Maak de samenhang opdracht aan het einde
    van het hoofdstuk


15

m

00

s

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van deze les:

  • kun jij een cel beschrijven als een zelfstandig functionerende eenheid

  • kun jij beschrijven hoe transport van stoffen via celmembranen  gaat


Deze slide heeft geen instructies

Osmose: (A) beweegt altijd naar de plek met de (B) opgeloste stoffen.

A

A: water B: meest

B

A: water B: minste

C

A: opgeloste stoffen B: meeste

D

A: opgeloste stoffen B: minste

Deze slide heeft geen instructies

Water moleculen (blauw) bewegen naar links door:

A

diffusie, actief transport

B

diffusie, passief transport

C

osmose, actief transport

D

osmose, passief transport

Deze slide heeft geen instructies

Kalium ionen (roze) bewegen de cel uit (naar links) door:

A

diffusie, actief transport

B

diffusie, passief transport

C

osmose, actief transport

D

osmose, passief transport

Deze slide heeft geen instructies

Bij osmose gaat het water transport in de richting van de ... concentratie zoutdeeltjes

A

Hoogste

B

Laagste

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Niet waar

Waar

Transport door blaasjes kunnen zowel van binnen de cel naar buiten worden gebracht als andersom.

Bij actief transport worden stoffen van een hoge naar een lage concentratie verplaatst.

Bij passief transport is geen energie nodig en bij actief transport wel.

Transporteiwitten kunnen alleen voor actief transport gebruikt worden.

Passief transport vindt plaats door diffusie, osmose en transporteiwitten.

Osmose vindt plaats als sommige moleculen de semipermeabele wand wel kunnen passeren en andere niet, waardoor er een verschil in waterniveau ontstaat.

Diffusie vindt alleen plaats door een semipermeabele wand.

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk

Lees basisstof 5 goed door

Maak opdr. 43 t/m 53

Deze slide heeft geen instructies