4. De lange weg naar onafhankelijkheid

De koloniale relatie tussen Nederland en Indonesië



3.4 De lange weg naar onafhankelijkheid








Machtsuitbreiding en verzet: 1870-1942

1 / 58
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolmavoLeerjaar 3

In deze les zitten 58 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De koloniale relatie tussen Nederland en Indonesië



3.4 De lange weg naar onafhankelijkheid








Machtsuitbreiding en verzet: 1870-1942

Tijdens het Cultuurstelsel (1830-1870) moesten de Javaanse boeren producten aan Nederland leveren. Welke producten waren dat?

A

aardappels en vlees

B

specerijen

C

brood en groente

D

koffie en suiker

Tijdens het Cultuurstelsel kregen de Javaanse vorsten geld van het Nederlandse bestuur. Dit geld noemen we:

A

batig slot

B

plantloon

C

cultuurprocenten

D

pacht

De Javaanse vorsten dwongen de boeren meer te verbouwen dan eigenlijk verplicht was. Dit leverde de vorsten extra geld op. De stelling is:

A

goed

B

fout

C


D


Waarom leidde het Cultuurstelsel tot hongersnoden? Omdat de boeren

A

minder geld gingen verdienen.

B

steeds minder zin kregen om te werken.

C

veel producten voor de export moesten leveren

D


Een groep leden van de Tweede Kamer vond halverwege de 19e eeuw dat de Nederlandse regering moest stoppen met het Cultuurstelsel. Deze groep wilde dat zelfstandige ondernemers een bedrijf in Indonesië konden beginnen. Hoe noemen we deze groep?

A

liberalen

B

communisten

C

socialisten

D

confessionelen

Waar staat de afkorting KNIL voor?

A

Koninklijk Noord Indisch leger

B

Koninklijk Nederlands Indonesisch leger

C

Koninklijk Noord Iers leger

D

Koninklijk Nederlands Indisch leger

Vanaf ongeveer 1900 vonden veel Nederlanders dat Nederland niet alleen moest verdienen aan Indonesië. Nederland moest het land ook helpen met bijvoorbeeld onderwijs en ziekenzorg. Onder welke naam staan deze plannen bekend?

A

batig slot

B

ethische politiek

C

kolonisatie

D


Na 1870 kreeg Nederland meer macht in Indonesië. Met welk gevolg kreeg Nederland al snel te maken?

A

Er werd meer gevochten tussen Indonesiërs onderling.

B

Er werd minder vaak gevochten tussen Nederlanders en Indonesiërs.

C

Het verzet van de Indonesiërs tegen de Nederlanders nam toe.

D


Tussen 1900 en 1945 groeide het nationalisme in Indonesië. Welke oorzaak voor de groei van het nationalisme is juist:

A

de invoering van de Ethische Politiek

B

de Nederlandse belofte van onafhankelijkheid

C

de toename van de Indonesische bevolking

D


Leerdoel

Aan het eind van deze presentatie kun je uitleggen op welke manier Nederlands- Indië, Indonesië werd 


  1. Je kunt de kenmerken van de Japanse bezetting beschrijven.

  2. Je kunt de directe gevolgen van de Japanse capitulatie benoemen.

  3. Je kunt het proces van dekolonisatie beschrijven.

Japanse bezetting

  • Pearl Harbor 1941: VS vloot uitgeschakeld

  • 1942: Inval Nederlands-Indië, KNIL uitgeschakeld

  • Aanvankelijk: blijheid Indonesische bevolking. Terecht?



Japanners de baas:

  • Japans geld

  • Japanse gebruiken

  • Buigen voor Japanse militairen

  • Hongersnoden

  • NL-ers: Interneringskampen, dwangarbeid

  • Indonesiërs: dwangarbeid

  • NL-Indonesiërs: aan lot overgelaten

De Japanse bezetting


  • Soekarno en Hatta (vrijgelaten)  


  • Gaan samenwerken met de Japanners (in ruil voor onafhankelijkheid)


Birma Spoorlijn

  • Bekende spoorlijn door dwangarbeid tot stand gekomen,


  • Schatting 80.000 tot 100.000 doden




Capitulatie van Japan

  • 15 augustus 1945



  • Let op: deze foto is van 2 september 1945 

  • (officiële ondertekening)





  • Soekarno roept de onafhankelijk uit Republiek Indonesië

17 augustus 1945

Aantekeningen

Nederlands-Indië -> Indonesië?

  • Wie dan nu aan de macht?

Bersiap-periode

  • Bersiap = wees paraat 

  • Ook Berdaulat genoemd door Indonesiërs. = Soeverein               

  • najaar 1945-voorjaar 1946


  • Machtssvacuüm: onduidelijk wie écht de macht heeft, daardoor kunnen pemoeda's hun gang gaan 


  • Zeer gewelddadige periode met duizenden slachtoffers (Nederlanders en maar vooral pro-Nederlandse Indonesiërs)

Akkoord van Linggadjati

  • Wapenstilstand


  • Nederland erkent de Republiek Indonesië op Java, Sumatra en Madoera


  • Oprichting Verenigde Staten van Indonesië (met Nederland): de koningin is staatshoofd


  • 15 november 1946

Het Akkoord van Linggadjati mislukt

  • Zowel Nederland als Indonesië zijn er eigenlijk niet gelukkig mee


  • Nederland past akkoord (via de Tweede Kamer) eenzijdig aan


  • In Indonesië laait het geweld weer op


  • Nederland zegt de overeenkomst op 20 juli 1947 op

Aantekeningen

1e Politionele actie 

(juli 1947-januari 1948)

  • Operatie Product (Agresi 1): herstellen van het Nederlandse gezag


  • Bewuste keuze voor de naam 'politionele' actie en niet voor het woord 'militair', of 'oorlog'


  • Militair een succes, politiek niet: Republiek bleef bestaan en er kwam veel kritiek uit het buitenland

2e Politionele actie 

(december 1948-januari 1949)

  • Operatie Kraai (Agresi 2): vernietigen Republiek Indonesië en leiders gevangen nemen


  • Nederland wilde snel afrekenen met onrust in Nederlands-Indië: kostte teveel geld


  • Ook nu weer, militair gezien, een succes (let op: op grote schaal zijn oorlogsmisdaden begaan)

Indonesië wordt onafhankelijk

  • Grote druk op Nederland: Verenigde Staten dreigen met het stopzetten van het Marshallplan


  • Nieuwe onderhandelingen: Indonesië zal onafhankelijk worden én er komt een Nederlans-Indonesische Unie


  • Soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949

soevereiniteitsoverdracht,  27 december 1949



Republik Indonesia





  • Relatie met Nederland blijft echter moeilijk: 

  • Veel discussies over o.a.: de Molukken, mensenrechten en ontwikkelingshulp (De Nederlands-Indonesische Unie bestaat tot 1956)

Wat zijn Pemoeda's?

A

Belangrijke Indische specerijen

B

Indonesiërs die trouw zijn aan Nederland

C

Gewapende nationalistische troepen trouw aan Soekarno

D

Indonesische voetbalsupporters

Waar staat de afkorting KNIL voor?

A

Koninklijk Noord Indisch leger

B

Koninklijk Nederlands Indonesisch leger

C

Koninklijk Noord Iers leger

D

Koninklijk Nederlands Indisch leger

Van welke eilandengroep vochten er veel mensen in het KNIL?

A

ABC-eilanden

B

Molukken

C

Indonesie

D

TVTAS

Wat wordt er bedoeld met een “politionele actie”?

A

Militair ingrijpen om de orde te herstellen in Nederlands-Indie

B

Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Britse troepen in Brits-Indie

C

Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Franse troepen in Algerije

D

Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Franse troepen in Vietnam

Welk begrip hoort bij: Een soort kleine, ondergrondse oorlog tegen een grotere tegenstander, waarbij met kleine aanvallen de tegenstander schade wordt toegebracht.

A

Guerrillastrijd

B

Burgeroorlog

C

verrassingsaanvallen

D

Terrorisme

Wat is dekolonisatie?

A

Het zelfstandig worden van een kolonie

B

Segregatie van bevolkingsgroep

C

Apartheid

D

Onderdrukking

Welke uitspraak over de Verenigde Naties is juist? De Verenigde Naties zijn:

A

de oorzaak van de Koude Oorlog

B

een organisatie van Westerse landen

C

opgericht om conflicten op te lossen

D

opgericht na de Koude Oorlog

Wat was de reden waarom Molukse soldaten + gezinnen naar Nederland kwamen?

A

Ze hadden met de Nederlanders tegen de Indonesiërs gevochten.

B

Ze waren op zoek naar werk.

C

Ze werden door de nieuwe Indonesische regering als verraders gezien.

D

Ze moesten vluchten vanwege klimaatproblemen in de Molukken.

Wat betekent soevereiniteit?

A

Dat is wie de hoogste macht/gezag heeft in een land.

B

Dat is wie leider is van een politieke partij.

C

Dat is wanneer een land een onderdeel is van een groter wereldrijk.

D

Dat is een ander woord voor de koning of koningin.

Hoe kon Indonesië onafhankelijk worden van Nederland?

A

Omdat Nederland Dit geen probleem vond

B

Omdat Nederland hierom had gevraagd

C

Omdat de Sovjet-Unie Nederland hiertoe dwong

D

Omdat Amerika Nederland hiertoe dwong

Soekarno was:

A

de leider van de nationalisten in Indonesie

B

een Nederlandse generaal

C

een nationalistische Chinese vrijheidsstrijder

D

een Japanse generaal

Wanneer droeg Nederland de soevereiniteit over aan Indonesië?

A

1945

B

1947

C

1948

D

1949

Hieronder staan vier gebeurtenissen die te maken hebben met de geschiedenis van Indonesië. 

Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

1

2

3

4

De Eerste Politionele Actie begint.

Nederland erkent de onafhankelijkheid van Indonesië.

Japan bezet Indonesië.

Soekarno roept de onafhankelijke Republiek Indonesië uit.

Begrippen uit deze les


  • nationalisme

  • Akkoord van Linggadjati

  • politionele acties

  • Soevereiniteitsoverdracht

  • Bersiap-periode (Berdaulat)

  • Indonesische onafhankelijkheidsoorlog

  • Interneringskampen

  • Pemoeda's

  • Verenigde Naties (VN)




Personen uit deze les


  • Soekarno

  • Hatta

  • Koninging Wilhelmina 

Jaartallen uit deze les

  • 15 augustus 1945: capitulatie van Japan


  • 17 augustus 1945: Soekarno roept de onafhankelijk uit


  • najaar 1945-voorjaar 1946: Bersiap-periode

  • 1946: Akkoord van Linggadjati


  • juli 1947-januari 1948: 1e Politionele actie


  • december 1948-januari 1949: 2e Politionele actie


  •  27 december 1949 werd Indonesië een onafhankelijke staat 

Aantekeningen

Wat vond ik van deze les