Cursus tijdvakken: Tijdvak 9 (Wereldoorlogen) + KA's

Tijdvak 9: Wereldoorlogen

1 / 53
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 53 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Tijdvak 9: Wereldoorlogen

Deze slide heeft geen instructies

KA's tijdvak 9

Kenmerkende aspecten:

  • het voeren van twee wereldoorlogen

  • de crisis van het wereldkapitalisme

  • het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën: communisme en nationaalsocialisme

  • de rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie

  • vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme

  • verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering

  • racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden

  • de Duitse bezetting van Nederland

Deze slide heeft geen instructies

De Eerste Wereldoorlog

Deze slide heeft geen instructies

De verschillende oorzaken en aanleidingen van de Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog heeft verschillende oorzaken en aanleidingen... 

Laten we er een paar bespreken

Deze slide heeft geen instructies

Gavrilo Princip

Een Bosnisch-Servische nationalist in het Oostenrijks-Hongaarse rijk...


Hij vermoordt kroonprins Frans Ferdinand en zijn vrouw Sophie


28 juni 1914, Sarajevo

Deze slide heeft geen instructies

Nationalisme

De gedachte dat je eigen volk beter is dan alle andere volkeren op aarde


  • Industrialisatiegolven door Europa: landen hadden het gevoel 'beter' te zijn dan de andere landen (o.a. Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland)

  • Mensen waren ontzettend trots op hun land, het hebben van koloniën speelde mee

  • Wapenwedloop: alle grootmachten wilden de 'grootste' zijn op het gebied van wapens -> militarisme



Nationalisme. In Europa was in sterke mate sprake van nationalisme: mensen waren erg trots op hun land en op hun volk. Veel landen voelden zich beter dan andere landen. Dit zorgde voor spanningen en speelde ook een rol bij het modern imperialisme. Hoe meer koloniën, hoe meer aanzien het land had. Hier waren veel landen op gericht.



Militarisme en een wapenwedloop. De Duitse ambities en het nationalisme in Europa gingen ook hand in hand met toenemend militarisme. Er kwam een voorliefde voor militair vertoon, om andere landen te laten zien hoe sterk en machtig het land was. Zo begon er ook in een wapenwedloop in Europa.

'D'n Groote Oorlog'

De Eerste Wereldoorlog

  • 1914 - 1918

  • De eerste echte wereldoorlog

  • Loopgravenoorlog

  • "Met de kerst thuis"

Deze slide heeft geen instructies

De Eerste Wereldoorlog breekt uit..


Europa is een puinzooi, als een dominospel verklaren verschillende landen de oorlog aan elkaar...

Deze slide heeft geen instructies

De Slag bij de Somme

Een van de grootste (en dodelijkste) veldslagen van de Eerste Wereldoorlog. Er kwamen meer dan 1.000.000 mensen om

Deze slide heeft geen instructies

De Slag bij de Somme

1 juli 1916 - 18 november 1916

  • Dag 1: 60.000 slachtoffers


De 'Big Push'

1915 was een slecht jaar voor de geallieerden (Frankrijk, G-B, Rusland) en ze moesten een inhaalslag maken. Dit eindigde in één groot drama



Nog nooit eerder en sindsdien verloor het Britse leger zó veel mannen.


De voetbal: de Engelse kolonel had 4 voetballen gekocht voor zijn manschappen. De eerste die de voetbal door niemandsland (even uitleggen) zou trappen, zou een prijs winnen.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken

  • Loopgravenoorlog (stilstaand front)

  • Zinloosheid (veel doden)

  • Moderne wapens (tanks, gifgas, mitrailleur, mijnen)

  • Klassieke tactiek (veel voetsoldaten)

  • Totale oorlog (vrouwen in de fabriek & propaganda)


Deze slide heeft geen instructies

De economische crisis

Deze slide heeft geen instructies

De Beurskrach; wat is het?

De grootste economische crisis van de 20ste eeuw

  • Ook 'Beurscrash' genoemd

  • New York, oktober 1929


Deze slide heeft geen instructies

Oorzaken:

Jaren '20: een 'hoogconjunctuur' in de Verenigde Staten

  • Hoogconjunctuur: een fase met weinig werkloosheid, veel koopkracht (mensen kopen veel spullen) en veel economische bedrijvigheid

  • Een periode waarin het dus héél goed gaat!

Maar:

  • Wat stijgt, moet ook een keer dalen

Deze slide heeft geen instructies

Oktober 1929

Zwarte Donderdag: 24 oktober 1929

  • De aandelenkoersen dalen extreem

  • Er ontstaat paniek: iedereen probeert zijn aandelen te verkopen: koersen zakken extreem

  • Leningen konden niet meer betaald worden: banken gaan failliet

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Stempelen

Werklozen moesten 'stempelen'  zodat ze niet stiekem geld konden verdienen

  • Dit werd als vernederend ervaren


Ongeschoold werk: sluizen graven, bossen aanleggen, dijken aanleggen


Resultaat: een roep om hulp vanuit de bevolking


Deze slide heeft geen instructies

De opkomst van het nationaal-socialisme

Deze slide heeft geen instructies

Ondertussen in Duitsland...

De economische crisis neemt veel onrust met zich mee

1918 (en dus voor de crisis): oprichting DAP

  • Deutsche Arbeiterspartei


1920: SNDAP

  • Nationaalsocialistische Arbeiderspartij

  • Hitler had zich aangesloten en kon goed spreken

  • Dit leverde gigantisch veel stemmen op



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De Tweede Wereldoorlog

Deze slide heeft geen instructies

Hitler kent veel woede...

Boosheid na WWI -> herstelbetalingen, Verdrag van Versailles

Hij was op zoek naar Lebensraum

Anschluss van Oostenrijk en Tsjecho-Slowakije

De uitspraak 'Peace for our time' ->  appeasementpolitiek


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

  • Chamberlain was er heilig van overtuigd dat een oorlog was voorkomen

  • Hitler hield zich echter (weer) niet aan de afspraken -> maart 1939 valt hij Tsjecho-Slowakije binnen

  • 1 september 1939: Duitsland valt Polen binnen

  • 4 september 1939: Frankrijk en Engeland verklaren Duitsland de oorlog


In de lente van 1940 verovert Hitler een groot deel van West-Europa...

Deze slide heeft geen instructies

Propaganda

Deze slide heeft geen instructies

Het beïnvloeden van de bevolking

Deze slide heeft geen instructies

Hoe gebeurt dit?

Ministerie van volksvoorlichting en propaganda

  • Film, krant, radio

  • Vlaggen, muziek, posters

  • Persoonsverheerlijking


Voorbeelden massaorganisaties:

  • Politieke partijen (eind 19e eeuw)

  • Jeugdorganisaties (begin 20ste eeuw - Hitler Jugend)


Volksgemeinschaft -> radio, televisie. "Er bij horen"

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De Duitse bezetting in Nederland

Deze slide heeft geen instructies

Een tijdlijn

Deze slide heeft geen instructies

Reactie van de Nederlanders op de oorlog

Accomodatie: aanpassing

Verzet: veelal communistisch verzet

Collaboratie: 10%, NSB en Waffen SS

Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen voor Nederlanders

Economisch:

  • Bedrijven werken voor de Duitsers (en maken winst)

  • 1944: de Hongerwinter

Politiek:

  • Nederland onder Duits bestuur

  • Democratie wordt opgeschort

Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen voor Nederlanders

Sociaal:

  • Invoering van de avondklok

  • Verbod op fiets/auto

  • Gebouwen gevorderd (in gebruik voor Duitse opslag)

  • Relaties met Duitsers taboe (moffenmeiden)


Cultureel:

  • Nazificatie

  • Censuur

  • Propaganda via krant, radio en film

Deze slide heeft geen instructies

Vervolging

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De Holocaust


...ofwel Shoah (Hebreeuws: Ah-Shoah)

Systematische genocide


Het zou de 'eindoplossing' (Endlösung) moeten zijn voor het 'Joodse vraagstuk' 


NS (Nederlandse Spoorwegen) leverden, in opdracht van de Duitse bezetter, wagons om mensen te vervoeren 


Deze slide heeft geen instructies

Statistieken

Wanneer begon het afvoeren van Joden?: ca. 1942

Vermoorde Joden per dag: 15.000


27 juli - 4 november 1942: 1,47 miljoen doden + 300.000 Oekraïnse Joden die werden neergemaaid met mitrailleurs


Een kwart (!) van alle Holocaustslachtoffers werd in deze periode vermoord 

Deze slide heeft geen instructies

Het verschil tussen een concentratiekamp en een vernietigingskamp

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden kampen

Deze slide heeft geen instructies

Massavernietigingswapens

Bombardementen: veelal op steden (burgerslachtoffers)

Atoombom: Hiroshima, Nagasaki (einde van de tweede wereldoorlog in Azië)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies