Wereldwijde luchtcirculatie en klimaat
Wereldwijde luchtcirculatie en klimaat
Leerdoel van deze les
Aan het eind van deze les kun je uitleggen hoe wereldwijde luchtcirculatie patronen ontstaan en wat hun invloed is op het klimaat in verschillende gebieden.
Wat is de corioliseffect?
Het corioliseffect is de afwijking van bewegende lucht door de draaiing van de aarde. Hierdoor veranderen windrichtingen wereldwijd.
De wet van Buys Ballot
Deze wet beschrijft dat wind van hoge naar lage druk waait, maar daarbij een afwijking krijgt door het corioliseffect: naar rechts op het noordelijk halfrond, naar links op het zuidelijk halfrond.
Intertropische Convergentiezone (ITCZ)
Dit is het gebied rond de evenaar waar lucht stijgt doordat het warm en vochtig is. Hier ontstaat vaak veel neerslag en bewolking.
Opstijgende warme lucht bij de evenaar
De lucht is warm en vochtig, stijgt op en koelt af. Hierdoor condenseert waterdamp, vormen zich wolken en ontstaat er regen.
Dalende lucht en droogte bij de keerkringen
Bij de keerkringen daalt de lucht, warmt op en kan meer vocht vasthouden. Dit veroorzaakt droge klimaten zoals in de Sahara.
Lagedruk en hogedrukgebieden
Instabiele lagedrukgebieden krijgen aanvoer van lucht van onder, terwijl bij hoge druk lucht naar beneden stroomt en afvoert.
De rol van breedtegraad
De baansnelheid van de aarde verschilt: bij de evenaar is deze het hoogst, richting de polen neemt deze af. Dit beïnvloedt hoe de wind afwijkt.
Windrichtingen op het noordelijk en zuidelijk halfrond
Noordelijk halfrond
Wind waait af naar rechts door het corioliseffect. Hierdoor ontstaan noordoostpassaten.
Wind waait af naar links door het corioliseffect. Hier ontstaan zuidoostpassaten.
Zuidelijk halfrond
Gematigde breedten: regenachtig klimaat
Wind uit zuidwestelijke richting brengt vochtige lucht naar gematigde breedten. Dit zorgt voor veel neerslag.
Polen en keerkringen: hogedrukgebieden
Warme hogedrukgebieden
Bij de polen daalt zeer koude lucht, hierdoor weinig neerslag. Voorbeeld: Antarctica.
Koude hogedrukgebieden
Bij de keerkringen daalt warme lucht. Woestijnklimaten zoals de Sahara ontstaan zo.
Slide heading
Slide text
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.