Les 2
Moderne muziek
Les 2
Moderne muziek
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
Op je plek zitten
Telefoon in het Zakkie in de tas
Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
Schoolspullen op tafel: laptop, pen, papier, KUA-mapje
minute
second
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Startklaar
Telefoon in het Zakkie in de tas
Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
Schoolspullen op tafel: laptop, pen, papier, KUA-mapje
minute
second
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
P2: Massacultuur
Deze slide heeft geen instructies
Overzicht periode 2
8/9 jan: Moderne muziek
15/16 jan: massacultuur context
22/23 jan: subculturen en popsteren
29/30 jan: presentaties subculturen en s.o. tot nu toe
5/6 feb: hoge en lage kunst, pop art, musical
12/13 feb: anything goes, remixen, eclecticisme.
vakantie
26/27 feb: fusion, cross over, Mengen van culturen en identiteit.
5/6 maart: Herhalingsweek
Thema: Massacultuur 1950-nu
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Ik kan het verschil uitleggen tussen blues en jazz (muzikaal), bij een voorbeeld.
Ik kan uitleggen hoe blues, jazz en experiomentele muziek is ontstaan, door de historische en maatschappelijke context erbij te betrekken.
De leerling kan (met hulpmiddelen) de vormgevingsaspecten gebruiken om muziek te analyseren.
Begrippen: twaalftoonstechniek, atonaliteit, syncope, blues, jazz.
3. Leerdoelgericht werken
De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.
Moderne muziek:
Analyse begrippenboekje
Schönberg (componist)
Russolo (componist)
Blues (stijl)
Jazz (stijl)
dit zijn samenvattend de belangrijkste namen of stijlen die we gaan behandelen vandaaf.
Wat is modernistische kunst?
2. Voorkennis activeren
De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen.
Dynamiek?Klankkleur?
deze twee zijn de minst logische begrippen voor leerlingen. Wat is dynamiek? simpel gezegd: het volume. Klinkt het hard, of juist zacht?
Klankkleur? een piano, stem of dwarsfluit kunnen precies dezelfde noot spelen, maar toch klinkt het anders. Een piano is helder of zacht, waar een trompet bijvoorbeeld schel klinkt. Een componist maakt hier ook een keuze in. een viool klinkt vaak zweverig,, waar een trommel vaak hol of hard kan klinken. Heeft effect op de sfeer of emotie.
Hoe klinken deze instrumenten?
laat leerlingen eens proberen te beschrijven met woorden, hoe een trommel anders klinkt dan een piano.
ze weten het wel, maar het gaat dus om de juiste woorden kiezen om de klankkleur te beschrijven.
CHROME MUSIC LAB (gratis)
Deze slide heeft geen instructies
19e eeuw
20e eeuw
Breken met het verleden
19e eeuw: muziek om naar te luisteren, prettig om te horen. harmonie, duidelijk ritme.
Of juist om op te dansen.
Het was niet per se om te chockeren of om uit te proberen wat muziek allemaal kan zijn.
Modern: om emotie over te brengen, om je te laten nadenken. niet per se om op te dansen of dat prettig klinkt. Experimenteren.
Voor 1900
----------------------------------
-Tonale muziek/Tonaliteit
(er zit een grondtoon in de muziek die voor samenhang zorgt)
-Er is een duidelijke melodie en harmonie in de muziek
(je herkent de structuur in de muziek, het voldoet aan je verwachtingen)
-muziek als verhaal, als sfeer.
1900- 1950
----------------------------------
-Het tonale systeem werd losgelaten.
- gebruik van dissonanten
- Melodie hoeft geen logisch verloop te hebben. Kan chaotisch.
-Klankkleur: andere 'instrumenten' of bijzondere combinatie
- improvisatie
-kan uiting van gevoel zijn ipv verhaal
Oefen met leerlingen: wat schrijf je op, zodat jij het begrijpt en kan leren?
Cornell-methode aantekeningen
Deze slide heeft geen instructies
herhaling: modernisme gaat over loslaten van regels. Le sacre kennen ze nu wel als voorbeeld: was niet bedoeld voor alleen vermaak of om op te dansen. Het zocht emotie en verhaal op. Diende grotere plaatje.
kort stukje laten horen voor de muziek. Is dit muziek om rustig naar te luisteren? nee. is dit muziek om zwierig samen op te dansen? Nee. Het is expressionistische muziek.
t
dit laaat je snel zien: je zegt de belangrijkste woorden. Harmonie, afstand van toonsoorten, klinkt chaotisch. Schonberg wilde muziek als theorie op papier zien, niet hoe het echt klinkt. hij ging experimenteren wat muziek kon zijn. niet als vermaak of om op te dansen. Het ging hem om de theorie.
12 noten van een toonladder.
klinkt herkenbaar, prettig.
laat leerlingen ofwel nog een keer luisteren, of gebruiken bij volgene fragment
Schönberg
-Wat hoor je?
-Welk gevoel roept het op?
Gebruik begrippenboekje
Werk samen
Deze slide heeft geen instructies
klank en kleur
Terwijl het filmpje speelt, maak jij snel op het bord aantekeningen van de belangrijkste woorden. Zo doe je voor, wat leerlingen ook moeten doen.
Deze slide heeft geen instructies
VERVREEMDING
Experimenten met muziek
Bijvoorbeeld: Composities gebaseerd op oerklanken
Of de lawaaimachines van Russolo (futurisme)
Deze slide heeft geen instructies
Russolo
-Wat hoor je?
-Welk gevoel roept het op?
Gebruik begrippenboekje
Werk samen
Deze slide heeft geen instructies
Muziek met maatschappelijk historisch belang
Verenigde Staten
Slavernij
Afro-Amerikaanse begin van blues en jazz
Deze slide heeft geen instructies
Wat hoor je?
Welk gevoel roept het op?
Gebruik begrippenboekje
Werk samen
BLUES
Deze slide heeft geen instructies
voorbeeld van de worksongs. met call and response. om het werken te verlichten
-Ontstaan in New Orleans (Amerika)
-Vermenging van folk, blues, oorspronkelijk Afrikaanse spirituele muziek, ragtime en klassieke muziek
-Meeslepend RITME (strak en swingend)
-SYNCOPES (wanneer tonen niet op de eerste tel vallen)
-Bands met blaasinstrumenten, slagwerk, piano, tuba en soms een banjo
-IMPROVISATIES in de solo’s
-Piano en slagwerk vormen vaak de ritmesectie
Komt van de plantages waar de tot slaaf-gemaakten zongen
Blue=teneergeslagen/verdrietig
Vaak langzaam gezongen en liefdesverdriet als thema
Blue note: tonen onzuiver beginnen of eindigen (ligt net onder de toon)
Voorloper van de jazz, boogiewoogie(snelle blues), rhytm-and-blues, rock-’n-roll en soul.
BLUES
JAZZ
Deze slide heeft geen instructies
muziek moet je horen.
Jazz heeft veel karakters: langzaam, snel, instrumentaal of juist met alleen een stem. Voorbereiding op lijstje van kenmerken jazz later. Voorproefje. Jazz is meestal wel vrolijk.
Jazz heeft veel stijlen!
cool jazz, big band jazz, free jazz, Afro-cuban jazz
Veel voorkomende kenmerken blijven:
Vermenging van folk, blues, oorspronkelijk Afrikaanse spirituele muziek, ragtime en klassieke muziek.
Meeslepend ritme
syncopes
blaas & slaginstrumenten
improvisatie in solo's
Deze slide heeft geen instructies
muziek moet je horen.
Herkent iemand een muzikant? Wel eens van gehoord?
Moderne muziek
1900-1950
Muziek
vóór 1900
Tonale muziek
veel dissonanten
atonaliteit
duidelijke harmonie en melodie
kun je laten doen als er veel leerlingen oortjes mee hebben.
Aan de slag
Werk samen. Kijk naar de poster.
1. Beschrijf de voorstelling.
2. Wat was toen de racistische
gedachte over jazz en de muzikanten?
3. Leg uit waarom kunst (dus ook muziek)
negatieve stereotypen kan doorbreken.
Geef 2 sterke argumenten.
minute
second
6. Actieve verwerking
De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.
NEGATIEVE IMAGO JAZZ
De vrije manier waarop op jazz werd gedanst zou een ongeoorloofde omgang tussen de seksen in de hand werken.
De opzwepende muziek zou dierlijke driften in de mens losmaken.
Jazzmuziek was muziek van zwarte mensen, die destijds beschouwd werden als tweederangsburgers.
Deze slide heeft geen instructies
"Door improvisatie is jazz de muziek van de vrijheid."
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit wat de twaalftoonsleer is
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het verschil tussen jazz en blues?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe noem je in de blues/jazz een noot die onzuiver begint en naar de juiste hoogte glijdt?
dissonant
blue note
syncope
grondtoon
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het effect van een syncope in de jazzmuziek?
het klinkt somber
er kan hierdoor geïmproviseerd worden
je kan het makkelijker meezingen
Door verschuiving van ritmische accenten gaat het swingen
Deze slide heeft geen instructies
Terugkijken
op de leerdoelen
-Ik kan het verschil uitleggen tussen blues en jazz (muzikaal), bij een voorbeeld.
-Ik kan uitleggen hoe blues, jazz en experiomentele muziek is ontstaan, door de historische en maatschappelijke context erbij te betrekken.
-De leerling kan (met hulpmiddelen) de vormgevingsaspecten gebruiken om muziek te analyseren.
Begrippen: twaalftoonstechniek, atonaliteit, syncope, blues, jazz.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.