Welkom allemaal!
Leg klaar:
Notitieschrift
Laptop
Pen
Start je laptop op en open de Nederlands methode.
Log in in LessonUp.
Leg de laptop daarna half dichtgeklapt op de hoek van de tafel.
m
second
Welkom allemaal!
Leg klaar:
Notitieschrift
Laptop
Pen
Start je laptop op en open de Nederlands methode.
Log in in LessonUp.
Leg de laptop daarna half dichtgeklapt op de hoek van de tafel.
m
second
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Wat weten we al?
Instructie: formeel-informeel
Aan de slag
Doel:
Aan het einde van de les weten we wanneer we formele/informele taal gebruiken en wat het verschil is tussen deze.
Deze slide heeft geen instructies
Welk verschil is er tussen een appje naar een vriendin en een e-mail naar je docent?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals woordkeus, toon, aanspreekvormen, lengte van zinnen en gebruik van afkortingen of emoji.
Waarom pas je je taal aan?
Waarom praat je tegen je vriendin anders dan tegen de burgemeester?
Benadruk dat formeel en informeel taalgebruik geen goed-fouttegenstelling is. Het gaat om passend taalgebruik.
Formeel en informeel: het verschil
Formeel taalgebruik past bij officiële, zakelijke of schoolse situaties.
Informeel taalgebruik past bij losse, persoonlijke situaties.
Leerstof! Schrijf mee in je notitieschrift!
Geef mondeling voorbeelden: een sollicitatiebrief is meestal formeler dan een appje aan een vriend. Laat leerlingen horen dat dezelfde boodschap anders kan klinken.
Woordkeus maakt veel verschil
De woorden die je kiest, bepalen meteen de toon.
informeel: Hoi, ik laat het nog weten.
formeler: Beste meneer Jansen, ik laat u zo spoedig mogelijk weten of dit lukt.
informeel: Kun je dat sturen?
formeler: Zou u dat kunnen toesturen?
Wijs op verschillen in precisie en beleefdheid. Formeel taalgebruik gebruikt vaak minder afkortingen en minder spreektaal.
Aanspreekvormen
formeel: u, meneer, mevrouw, geachte, beste
informeel: je, voornaam, hoi
Bespreek dat aanspreekvormen cultureel en situationeel kunnen verschillen. In twijfelgevallen is iets formeler vaak veiliger.
Zinsbouw en toon
Niet alleen woorden, maar ook zinsbouw en toon bepalen het register.
formeel: langere, volledige en zorgvuldig opgebouwde zinnen
informeel: korter, sneller en vaak directer
formeel vermijdt vaak straattaal, losse tussenwerpsels en veel emoji
Geef eventueel voorbeelden hardop. Een formele boodschap klinkt meestal rustiger en bedachtzamer; een informele boodschap spontaner.
Welke aanspreekvorm past het best bij formeel taalgebruik?
hoi
je
u
ff
Distractors komen uit informeel taalgebruik of afkortingen die niet passen bij formele communicatie.
Noem twee kenmerken waaraan je formele taal herkent.
Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: woordkeus, aanspreekvormen, zinsbouw en toon. Laat ze voorbeelden geven uit de slides over formeel en informeel taalgebruik.
Voorbeeld: appgesprek
Een appje aan een vriend kan zo klinken:
Hoi, ik ben iets later. Wacht ff op mij 😅
Dezelfde boodschap aan een docent zou je anders formuleren.
Gebruik dit als scharnierpunt: dezelfde inhoud, ander register. Dat is de kern van de les.
Dezelfde boodschap, andere taal
Informeel
Hoi, kun je die opdracht ff sturen?
Formeler
Beste mevrouw, zou u de opdracht nogmaals kunnen sturen?
Wat je wil zeggen is hetzelfde, maar hóé je het vraagt is anders.
Benadruk dat passend taalgebruik draait om keuze. Leerlingen hoeven niet altijd formeel te schrijven, maar wel bewust te kiezen.
Hoe goed begrijp jij het verschil tussen formeel en informeel?
Heel goed
Goed
Beetje
Niet
Deze slide heeft geen instructies
Wat is één ding dat je uit deze les onthoudt?
Laat leerlingen kort terugblikken op hun belangrijkste inzicht uit de les.
Aan de slag
Hoofdstuk 1, paragraaf 4
Opdracht 4
Opdracht 5
Klaar? Maak hoofdstuk 1, paragraaf 3: test jezelf
Deze slide heeft geen instructies