Hoekstra Opleidingen
-
Verkeerskunde
30-03-2020
1
© Hoekstra
Hoekstra Opleidingen
-
Verkeerskunde
30-03-2020
1
© Hoekstra
Verkeerskunde
“Taal en tekens van de weg”
dia 1/73
Februari 2010
30-03-2020
© Hoekstra
2
DOEL: beschrijven / verklaren:
”Taal en tekens van de weg”
Gebiedsinrichtingen ”Duurzaam Veilig”
Hoe potentieel gevaar te herkennen is
Kenmerken stroomweg / gebiedsontsluitingsweg / erftoegangsweg
Kenmerken rotondes
Implementatie verworven kennis in rij-instructie t.b.v. overdracht naar leerlingen.
30-03-2020
© Hoekstra
3
Onderwerpen
Verkeerskunde
”Durzaam Veilig”
”Taal en tekens van de weg”
Gevaarherkenning
Typen wegen (soort – doel – gebruikers – voorzieningen)
Verkeersruimten
Rotondes
Wegstructuur
Bebakening en markering
Verkeersborden
Herkenbaarheid bij duisternis
Praktijksimulatie
© Hoekstra
4
30-30-03-2020
03-2020
Praktijkrelevantie
Aan de weginrichting kunnen herkennen:
Geldende max. snelheid
Vereist verkeersgedrag
Soorten weggebruikers
Mogelijke gevaren
”Taal van de weg” (leren lezen / begrijpen)
Evaluatie
30-03-2020
© Hoekstra
5
Wat is ’Verkeerskunde’
Een van de eerste verkeersregels in Nederland
Amsterdam bepaalde in 1608 dat er bij elke stadspoort een parkeerterrein diende te komen. Bekende Amsterdamse pleinen als het Leidseplein waren van oorsprong dus parkeerplaatsen!
30-03-2020
© Hoekstra
6
Wat is ’Verkeerskunde’
30-03-2020
© Hoekstra
7
Wat is ’Verkeerskunde’?
Men kent elkaar. Maar kent men ook de verkeersregels?
30-03-2020
© Hoekstra
8
Gevaarherkenning
Wat betekent ’gevaarherkenning’?
Welke taken spelen hierbij een rol?
Voortdurend afvragen:
Welk mogelijk gevaar zie ik?
Wat kan ik verwachten bij deze snelheid?
Wat ga ik nu doen?
remmen
gas loslaten
niets
30-03-2020
© Hoekstra
9
Gevaarherkenning: Scannen
Scannen
Waarnemen
Afstand inschatten
Kleuronderscheidingsvermogen
Adaptievermogen
Nachtblindheid
Anticiperen
30-03-2020
© Hoekstra
10
Scannen / waarnemen
V O O R S P E L L E N
E V A L U E R E N
B E S L I S S E N
H A N D E L E N
W A A R N E M E N
12-12-2019
© Hoekstra
11
Reactietijd
Dit is de tijd die verstrijkt tussen het moment van ’zien’ en het moment van ’handelen’.
Is gemiddeld 1 seconde
(bij goede conditie)
30-03-2020
© Hoekstra
12
Verkeersruimten
Wat zijn ’verkeersruimten’?
Wat zijn de functies van ’verkeersruimten’?
30-03-2020
© Hoekstra
13
Verblijfsruimten verblijfsgebieden
Wat zijn ’verblijfsruimten’?
Wat is het doel ervan?
Wat is de functie ervan?
Welke verblijfsgebieden kennen we?
30-03-2020
© Hoekstra
14
Verblijfsruimten erven
Hoe herken je een erf?
Wat zijn de kenmerken deze verblijfsruimte?
Hoe wordt deze ruimte hoofdzakelijk gebruikt?
30-03-2020
© Hoekstra
15
Door voetgangers
30-03-2020
© Hoekstra
16
Verblijfsruimten 30 km zônes
Hoe herken je een 30 km zône?
Wat is de functie van deze zône?
Zijn er afwijkende verkeersregels?
Hoe ziet de specifieke inrichting eruit?
Welke gevaren zijn specifiek in deze verblijfsruimte?
30-03-2020
© Hoekstra
17
30-03-2020
© Hoekstra
18
Verblijfsruimten 60 km zônes
Waarom 60 km zônes buiten bebouwde kom?
Wat zijn de kenmerken van zo’n 60 km zône?
Hoe zijn deze gebieden ingericht (taal – tekens)?
Wie zijn doorgaans de ’gebruikers’?
Wat zijn hier de gevaren?
30-03-2020
© Hoekstra
19
30-03-2020
© Hoekstra
20
Verkeersruimten
In ons land zijn de volgende 3 soorten ’verkeersruimten’ gecategoriseerd:
Stroomwegen
Gebiedsontsluitingswegen
Erftoegangswegen
12-12-2019
© Hoekstra
21
Verkeersruimten
Stromen = hoge snelheid
Scheiding van verschillen in massa + snelheid
Uitwisselen = mix van snel en kwetsbaar
Lage snelheid!
30-03-2020
© Hoekstra
22
Herkenbaarheidsprincipe
Herkenbare vormgeving
30-03-2020
© Hoekstra
23
De basis van de strepen op de weg
Verkeersveiligheidsvisie: ’Duurzaam Veilig’
De mens de maat der dingen: fysieke en psychologische eigenschappen.
Vijf principes: functionaliteit, homogeniteit, herkenbaarheid, vergevingsgezindheid, statusonderkenning.
Inspanningsniveaus handhaven, hogere kwaliteit leveren.
Voorkomen van ernstige ongevallen.
Integrale systeemaanpak van mens, voertuig en weg.
Aantal veiligheidsprincipes.
30-03-2020
© Hoekstra
24
30-03-2020
© Hoekstra
25
Teuny Slotboom, verloor haar man en haar zoon in een ongeval:
We komen er allemaal mee in aanraking. Bijna dagelijks. Via de krant, de televisie en onze omgeving. Maar toch, als je het niet zelf hebt meegemaakt, zul je nooit meemaken wat er werkelijk gebeurt als je leven van het ene moment op het andere drastisch verandert door een verkeersongeluk
"I do not have words to express the sorrow or loss I felt. It left a hole in my heart that can never be filled."
Nelson Mandela na het verlies van zijn oudste zoon in een verkeersongeluk
Ongevallen: een persoonlijk drama
30-03-2020
26
© Hoekstra
Duurzaam Veilig-principe
Functionaliteit van wegen
Homogeniteit van massa’s en/of snelheid en richting
Herkenbaarheid van de vormgeving van de weg en voorspelbaarheid van wegverloop en van gedrag van weggebruikers
Statusonderkenning door de verkeersdeelnemer
Vergevingsgezindheid van de omgeving en van weggebruikers onderling
30-03-2020
© Hoekstra
27
”Duurzaam Veilig”
1990: nieuw RVV
1991: 1.281 dodelijke verkeersslachtoffers
1991: introductie term ’Duurzaam Veilig’
Vanaf:1997 start uitvoeringsprogramma pakket maatregelen m.b.t.
aanleg infrastructuur
educatie
flankerend beleid
2009: minder dan 700 verkeersdoden
30-03-2020
© Hoekstra
28
De basis van de strepen op de weg
Verkeersveiligheidsvisie: ’Duurzaam Veilig’
Voorkomen van ernstige ongevallen
Mens als ’maat der dingen’
Integrale systeemaanpak van mens, voertuig en weg
Aantal veiligheidsprincipes
1992
2005
30-03-2020
© Hoekstra
29
Herkent u dit?
30-03-2020
© Hoekstra
30
30-03-2020
31
© Hoekstra
Stroomwegen
Wat zijn ’stroomwegen’?
Wat is precies de functie van deze wegen?
Hoe herken je stroomwegen?
Wie zijn de gebruikers?
Welke gevaren herken je?
30-03-2020
© Hoekstra
32
Stroomwegen herkenning
Doorgetrokken kantstrepen
Tussen de rijstroken bevinden zich altijd strepen
Scheiding d.m.v. vangrail, middenberm of groen vullingsvlak
30-03-2020
© Hoekstra
33
Stroomwegen Taal en tekens
30-03-2020
© Hoekstra
34
Stroomwegen gebruikers en gevaarherkenning
Autosnelweg: bestuurders mvtg. waarmee min. 60 km/u kan en mag worden gereden
Autoweg: bestuurders mvtg. waarmee min. 50 km/u kan en mag worden gereden
Snelheid?
Kruisend verkeer?
Ruimtekussen?
Uitwijkmogelijkheden?
Gebruikers:
Gevaren:
30-03-2020
© Hoekstra
35
Gebiedsontsluitingswegen
Wat zijn ’gebiedsontsluitingswegen’?
Wat is precies de functie van deze wegen?
Waar vinden we deze wegen?
Hoe herken je gebiedsontsluitingswegen?
Wie zijn de gebruikers?
Welke gevaren herken je?
30-03-2020
© Hoekstra
36
Gebiedsontsluitingswegen
bubeko 80 km/u
Onderbroken kantstreep
Gescheiden rijbanen
Doorgetrokken asstreep
Onderbroken asstreep
30-03-2020
© Hoekstra
37
Gebiedsontsluitingswegen
bibeko 70 km/u en 50 km/u
Kenmerken:
Beiden v.v. rijstroken en asstrepen
Beiden gescheiden rijbanen door middenberm of dubbele asstreep
Nagenoeg altijd voorrangsweg
70 km/u wegen v.v. trottoirbandjes; 50 km wegen meestal niet
30-03-2020
© Hoekstra
38
Erftoegangswegen
bibeko 30 km/u
Functie?
Herkenning?
Gebruikers?
Gevaren?
30-03-2020
© Hoekstra
39
Erftoegangswegen
bubeko 60 km/u
zonder kantstrepen
met onderbroken kantstrepen
Functie?
Herkenning?
Gebruikers?
Gevaren?
30-03-2020
© Hoekstra
40
Rotondes
Wat zijn rotondes?
Waarom rotondes?
Vele soorten en maten
Fietsers over, om of onder de rotonde
Welke verkeersborden kom je er tegen?
Hoe berijd je rotondes (vlot en veilig)?
30-03-2020
© Hoekstra
41
Wat zijn rotondes?
Introductie + 30 jaar geleden
Kruispunt met ’rond’ kruisingsvlak
Wettelijke kenmerken?
Waar te vinden?
30-03-2020
© Hoekstra
42
Waarom rotondes?
Goed voor verkeersveiligheid!
Daling aantal ongevallen
Lage snelheid
Veilige doorstroming
30-03-2020
© Hoekstra
43
Vele soorten en maten
Voor vrijwel elke rotonde geldt:
BESTUURDERS OP ROTONDE HEBBEN VOORRANG!
Enkelstrooks rotonde
Tweestrooks rotonde
Turborotonde
30-03-2020
© Hoekstra
44
Enkelstrooks rotonde
eenvoudig
meest veilige variant
beperkt aantal manoeuvres mogelijk
minder kans op conflicten
30-03-2020
© Hoekstra
45
Enkelstrooks rotonde
30-03-2020
© Hoekstra
46
Tweestrooks rotonde
op plaatsen waar de enkelstrooks rotonde het verkeersaanbod niet meer kan verwerken
minder veilig
ruimere bochten / hogere snelheid
rijstrook wisselen
meer kans op ongevallen
30-03-2020
© Hoekstra
47
Tweestrooks rotonde
30-03-2020
© Hoekstra
48
Turborotonde
ontwikkeld ter voorkoming van rijstrook wisselen (als op tweestrooks rotonde)
bij nadering rijstrook kiezen
op rotonde geen mogelijkheid rijstrook te wisselen
’gedwongen’ rotonde op bepaald punt te verlaten
’rondjes rijden’ niet mogelijk
30-03-2020
© Hoekstra
49
Turborotonde
30-03-2020
© Hoekstra
50
Fietsers over, om of onder rotonde
VIJF MOGELIJKHEDEN:
op rotonde zelf
op fietsstroken
afzonderlijke fietspaden met voorrang
afzonderlijke fietspaden zonder voorrang
door een tunneltje
30-03-2020
© Hoekstra
51
Op rotonde zelf
30-03-2020
© Hoekstra
52
Op fietsstroken
30-03-2020
© Hoekstra
53
Afzonderlijke fietspaden
met voorrang
30-03-2020
© Hoekstra
54
Afzonderlijke fietspaden
zonder voorrang
30-03-2020
© Hoekstra
55
Via een tunneltje
30-03-2020
© Hoekstra
56
Via een tunneltje
30-03-2020
© Hoekstra
57
Welke verkeerborden kom je er tegen?
D1. Rotonde. Verplichte rijrichting
J9. Nadering rotonde
B6. Verleen voorrang aan bestuurders op kruisende weg
D2. Gebod voor alle bestuurders het bord voorbij te gaan aan de zijde die de pijl aangeeft
G11. Verplicht fietspad
G12a. Fiets-/bromfietspad
L2. Voetgangersoversteekplaats
Onderborden:
30-03-2020
© Hoekstra
58
Hoe berijd je rotondes?
(vlot en veilig)
…in de auto
…op de motor
…op de bromfiets
…op de fiets
…te voet
30-03-2020
© Hoekstra
59
Taal van en tekens op de borden
snelheid
voorrang
geslotenverklaring
rijrichting
parkeren en stilstaan
overige geboden en verboden
verkeersregels
bebouwde kom
J. waarschuwing
K. bewegwijzering
L. informatie
Welk bord hoort tot welke categorie?
30-03-2020
© Hoekstra
60
Taal van en tekens op de borden
Markering en bebakening (BB serie)
Bewegwijzering (BW serie)
Overige info-borden
30-03-2020
© Hoekstra
61
Tijdelijke verkeersmaatregelen
Op welke wegen?
Bij welke gelegenheid?
Betekenis direct zichtbaar?
Hoe herken je potentieel gevaar?
Taal van en tekens op de borden
30-03-2020
© Hoekstra
62
Taal van en tekens op de borden
Betekenis?
Waar geplaatst?
Doel?
30-03-2020
© Hoekstra
63
Taal en tekens van de weg: bewegwijzering
Algemene principes:
overeenkomsten met andere informatiebronnen
verschillende kleuren – meer duidelijkheid
informatiedragers zijn blauw
goede leesbaarheid
goed opvallen
juiste leesafstand
juiste zichtbaarheidafstand
bewegwijzering volgens systeem van kleuren
30-03-2020
© Hoekstra
64
Taal en tekens van de weg: bewegwijzering
Het systeem van kleuren is als volgt:
12-12-2019
© Hoekstra
65
Taal en tekens van de weg:
bij duisternis
Kleuren vervagen; overgang naar grijstinten
verlichting van lantaarnpalen
plaatsing van lantaarnpalen
reflectorpaaltjes
wildspiegels
bochtschilden
groene reflectoren
reflectoren op het wegdek
verlichte bewegwijzeringsborden
herkenning kruispunten en bochten
30-03-2020
© Hoekstra
66
Taal en tekens van de weg:
bij duisternis
30-03-2020
© Hoekstra
67
Taal en tekens van de weg:
bij duisternis
30-03-2020
© Hoekstra
68
Taal en tekens van de weg:
bij duisternis
30-03-2020
© Hoekstra
69
Taal en tekens van de weg:
bij duisternis
30-03-2020
© Hoekstra
70
Praktijkoefening
Praktijkopdracht in groepsverband: 45 min.
Routebeschrijving
Praktijkopdrachten
Hand-outs
Herkenning:
verkeersruimten (stroomwegen – GOW – ETW)
verblijfsruimten (30 km zônes / erven)
inrichtingseisen – gebruikers – potentieel gevaar
rotondes (soorten)
”Taal en tekens van de weg”: borden – markering – bebakening
30-03-2020
© Hoekstra
71
Implementatie in instructie
Hoe integreer je de lesstof in de huidige opleiding?
Welke scripts komen bij uitstek in aanmerking voor opname van deze lesstofonderwerpen?
30-03-2020
© Hoekstra
72
Beoordelingsmatrix
30-03-2020
© Hoekstra
73
Toetsing leerstof
30-03-2020
© Hoekstra
74
Toetsing leerstof
30-03-2020
© Hoekstra
75
Toetsing leerstof
Toetsing leerstof
30-03-2020
© Hoekstra
76
Toetsing leerstof
Toetsing leerstof
30-03-2020
© Hoekstra
77
Toetsing leerstof
30-03-2020
© Hoekstra
78
Duurzaam Veilig als visie
Redeneert vanuit een goed begrip van oorzaken van ongevallen en inzicht in het ongevalsproces.
Zoekt effectieve manieren om ongevallen te voorkomen en ernst te reduceren.
Schept zodanige veiligheidswaarborgen dat als een mens een fout/overtreding maakt, deze fouten opgevangen worden.
Hierdoor wordt de kans op (ernstig) letsel nagenoeg uitgesloten.
30-03-2020
© Hoekstra
79
Duurzaam Veilig of gewoon verkeersveiligheid
Duurzaam Veilig is dat niet alleen infrastructuur?
In Duurzaam Veilig wordt alles toch self-explaining, self-enforcing and forgiving?
Maar meer dan 90% van de ongevallen wordt toch veroorzaakt door een menselijke fout: educatie dus!
Duurzaam Veilig is duur, mensen willen het niet.
30-03-2020
© Hoekstra
80
Uitnodiging om Door met Duurzaam Veilig als uitgangspunt te kiezen voor toekomstig beleid
Gezamenlijke uitwerking te geven aan de voorstellen, met accenten op beleidsinnovatie, kwaliteitszorg en flankerend beleid
Doorgaan met Duurzaam Veilig maken van de infrastructuur, maar daarnaast meer aandacht voor educatie, handhaving, technologie
DE BAL LIGT NU BIJ U
30-03-2020
© Hoekstra
81
Evaluatie - afronding
zijn leerdoelen bereikt?
evaluatie
afsluiting
DE BAL LIGT NU BIJ U
De bal ligt nu bij U
30-03-2020
© Hoekstra
82
Voor jullie inzet en aandacht
30-03-2020
© Hoekstra
83