Verkeerskunde

Hoekstra Opleidingen


-


Verkeerskunde

30-03-2020

1

© Hoekstra

1 / 83
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 83 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoekstra Opleidingen


-


Verkeerskunde

30-03-2020

1

© Hoekstra

Verkeerskunde
“Taal en tekens van de weg”

dia 1/73

Februari 2010

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

2

DOEL: beschrijven / verklaren:


  • ”Taal en tekens van de weg”

  • Gebiedsinrichtingen ”Duurzaam Veilig”

  • Hoe potentieel gevaar te herkennen is

  • Kenmerken stroomweg / gebiedsontsluitingsweg / erftoegangsweg

  • Kenmerken rotondes

  • Implementatie verworven kennis in rij-instructie t.b.v. overdracht naar leerlingen.

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

3

Onderwerpen

  • Verkeerskunde

  • ”Durzaam Veilig”

  • ”Taal en tekens van de weg”

  • Gevaarherkenning

  • Typen wegen (soort – doel – gebruikers – voorzieningen)

  • Verkeersruimten

  • Rotondes

  • Wegstructuur

  • Bebakening en markering

  • Verkeersborden

  • Herkenbaarheid bij duisternis

  • Praktijksimulatie

© Hoekstra

4

  • 30-30-03-2020

  • 03-2020

Praktijkrelevantie

Aan de weginrichting kunnen herkennen:

  • Geldende max. snelheid

    • Vereist verkeersgedrag

    • Soorten weggebruikers

    • Mogelijke gevaren

    • ”Taal van de weg” (leren lezen / begrijpen)

    • Evaluatie

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

5

Wat is ’Verkeerskunde’

Een van de eerste verkeersregels in Nederland




Amsterdam bepaalde in 1608 dat er bij elke stadspoort een parkeerterrein diende te komen. Bekende Amsterdamse pleinen als het Leidseplein waren van oorsprong dus parkeerplaatsen!

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

6

Wat is ’Verkeerskunde’

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

7

Wat is ’Verkeerskunde’?

  • Men kent elkaar. Maar kent men ook de verkeersregels?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

8

Gevaarherkenning

  • Wat betekent ’gevaarherkenning’?

  • Welke taken spelen hierbij een rol?

  • Voortdurend afvragen:


  • Welk mogelijk gevaar zie ik?

    • Wat kan ik verwachten bij deze snelheid?

    • Wat ga ik nu doen?


  • remmen

    • gas loslaten

      • niets

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

9

Gevaarherkenning: Scannen

  • Scannen

  • Waarnemen

  • Afstand inschatten

  • Kleuronderscheidingsvermogen

  • Adaptievermogen

  • Nachtblindheid

  • Anticiperen

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

10

Scannen / waarnemen

V O O R S P E L L E N

E V A L U E R E N

B E S L I S S E N

H A N D E L E N

W A A R N E M E N

12-12-2019

© Hoekstra

11

Reactietijd

  • Dit is de tijd die verstrijkt tussen het moment van ’zien’ en het moment van ’handelen’.


  • Is gemiddeld 1 seconde

(bij goede conditie)

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

12

Verkeersruimten

  • Wat zijn ’verkeersruimten’?

  • Wat zijn de functies van ’verkeersruimten’?


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

13

Verblijfsruimten verblijfsgebieden

  • Wat zijn ’verblijfsruimten’?

  • Wat is het doel ervan?

  • Wat is de functie ervan?

  • Welke verblijfsgebieden kennen we?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

14

Verblijfsruimten erven

  • Hoe herken je een erf?

  • Wat zijn de kenmerken deze verblijfsruimte?

  • Hoe wordt deze ruimte hoofdzakelijk gebruikt?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

15

Door voetgangers

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

16

Verblijfsruimten 30 km zônes

  • Hoe herken je een 30 km zône?

  • Wat is de functie van deze zône?

  • Zijn er afwijkende verkeersregels?

  • Hoe ziet de specifieke inrichting eruit?

  • Welke gevaren zijn specifiek in deze verblijfsruimte?


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

17

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

18

Verblijfsruimten 60 km zônes

  • Waarom 60 km zônes buiten bebouwde kom?

  • Wat zijn de kenmerken van zo’n 60 km zône?

  • Hoe zijn deze gebieden ingericht (taal – tekens)?

  • Wie zijn doorgaans de ’gebruikers’?

  • Wat zijn hier de gevaren?


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

19

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

20

Verkeersruimten

  • In ons land zijn de volgende 3 soorten ’verkeersruimten’ gecategoriseerd:


  1. Stroomwegen

  2. Gebiedsontsluitingswegen

  3. Erftoegangswegen

12-12-2019

© Hoekstra

21

Verkeersruimten

Stromen = hoge snelheid

Scheiding van verschillen in massa + snelheid

Uitwisselen = mix van snel en kwetsbaar

Lage snelheid!

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

22

Herkenbaarheidsprincipe

Herkenbare vormgeving

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

23

De basis van de strepen op de weg

  • Verkeersveiligheidsvisie: ’Duurzaam Veilig’


  • De mens de maat der dingen: fysieke en psychologische eigenschappen.

  • Vijf principes: functionaliteit, homogeniteit, herkenbaarheid, vergevingsgezindheid, statusonderkenning.

  • Inspanningsniveaus handhaven, hogere kwaliteit leveren.


  • Voorkomen van ernstige ongevallen.

    • Integrale systeemaanpak van mens, voertuig en weg.

    • Aantal veiligheidsprincipes.



  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

24

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

25

Teuny Slotboom, verloor haar man en haar zoon in een ongeval:

We komen er allemaal mee in aanraking. Bijna dagelijks. Via de krant, de televisie en onze omgeving. Maar toch, als je het niet zelf hebt meegemaakt, zul je nooit meemaken wat er werkelijk gebeurt als je leven van het ene moment op het andere drastisch verandert door een verkeersongeluk



"I do not have words to express the sorrow or loss I felt. It left a hole in my heart that can never be filled."

Nelson Mandela na het verlies van zijn oudste zoon in een verkeersongeluk

Ongevallen: een persoonlijk drama

  • 30-03-2020

26

  • © Hoekstra

  • Duurzaam Veilig-principe

  • Functionaliteit van wegen

  • Homogeniteit van massa’s en/of snelheid en richting

  • Herkenbaarheid van de vormgeving van de weg en voorspelbaarheid van wegverloop en van gedrag van weggebruikers

  • Statusonderkenning door de verkeersdeelnemer

  • Vergevingsgezindheid van de omgeving en van weggebruikers onderling


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

27

”Duurzaam Veilig”

  • 1990: nieuw RVV

  • 1991: 1.281 dodelijke verkeersslachtoffers

  • 1991: introductie term ’Duurzaam Veilig’

  • Vanaf:1997 start uitvoeringsprogramma pakket maatregelen m.b.t.

    • aanleg infrastructuur

      • educatie

      • flankerend beleid

  • 2009: minder dan 700 verkeersdoden



  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

28

De basis van de strepen op de weg

  • Verkeersveiligheidsvisie: ’Duurzaam Veilig’


  • Voorkomen van ernstige ongevallen

    • Mens als ’maat der dingen’

    • Integrale systeemaanpak van mens, voertuig en weg

    • Aantal veiligheidsprincipes


1992

2005

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

29

Herkent u dit?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

30

  • 30-03-2020

31

  • © Hoekstra

Stroomwegen

  • Wat zijn ’stroomwegen’?

  • Wat is precies de functie van deze wegen?

  • Hoe herken je stroomwegen?

  • Wie zijn de gebruikers?

  • Welke gevaren herken je?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

32

Stroomwegen herkenning

  • Doorgetrokken kantstrepen

  • Tussen de rijstroken bevinden zich altijd strepen

  • Scheiding d.m.v. vangrail, middenberm of groen vullingsvlak

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

33

Stroomwegen Taal en tekens

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

34

Stroomwegen gebruikers en gevaarherkenning

  • Autosnelweg: bestuurders mvtg. waarmee min. 60 km/u kan en mag worden gereden

  • Autoweg: bestuurders mvtg. waarmee min. 50 km/u kan en mag worden gereden


  • Snelheid?

    • Kruisend verkeer?

      • Ruimtekussen?

        • Uitwijkmogelijkheden?

Gebruikers:

Gevaren:

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

35

Gebiedsontsluitingswegen

  • Wat zijn ’gebiedsontsluitingswegen’?

  • Wat is precies de functie van deze wegen?

  • Waar vinden we deze wegen?

  • Hoe herken je gebiedsontsluitingswegen?

  • Wie zijn de gebruikers?

  • Welke gevaren herken je?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

36

Gebiedsontsluitingswegen
bubeko 80 km/u

  • Onderbroken kantstreep

  • Gescheiden rijbanen

  • Doorgetrokken asstreep

  • Onderbroken asstreep

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

37

Gebiedsontsluitingswegen
bibeko 70 km/u en 50 km/u

Kenmerken:

  • Beiden v.v. rijstroken en asstrepen

  • Beiden gescheiden rijbanen door middenberm of dubbele asstreep

  • Nagenoeg altijd voorrangsweg

  • 70 km/u wegen v.v. trottoirbandjes; 50 km wegen meestal niet


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

38

Erftoegangswegen
bibeko 30 km/u

  • Functie?

  • Herkenning?

  • Gebruikers?

  • Gevaren?


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

39

Erftoegangswegen
bubeko 60 km/u

  • zonder kantstrepen

  • met onderbroken kantstrepen


  • Functie?

  • Herkenning?

  • Gebruikers?

  • Gevaren?



  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

40

Rotondes

  • Wat zijn rotondes?

  • Waarom rotondes?

  • Vele soorten en maten

  • Fietsers over, om of onder de rotonde

  • Welke verkeersborden kom je er tegen?

  • Hoe berijd je rotondes (vlot en veilig)?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

41

Wat zijn rotondes?

  • Introductie + 30 jaar geleden

  • Kruispunt met ’rond’ kruisingsvlak

  • Wettelijke kenmerken?

  • Waar te vinden?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

42

Waarom rotondes?

  • Goed voor verkeersveiligheid!

  • Daling aantal ongevallen

  • Lage snelheid

  • Veilige doorstroming

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

43

Vele soorten en maten

Voor vrijwel elke rotonde geldt:

BESTUURDERS OP ROTONDE HEBBEN VOORRANG!


  • Enkelstrooks rotonde

    • Tweestrooks rotonde

      • Turborotonde

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

44

Enkelstrooks rotonde

  • eenvoudig

  • meest veilige variant

  • beperkt aantal manoeuvres mogelijk

  • minder kans op conflicten

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

45

Enkelstrooks rotonde

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

46

Tweestrooks rotonde

  • op plaatsen waar de enkelstrooks rotonde het verkeersaanbod niet meer kan verwerken

  • minder veilig

  • ruimere bochten / hogere snelheid

  • rijstrook wisselen

  • meer kans op ongevallen

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

47

Tweestrooks rotonde

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

48

Turborotonde

  • ontwikkeld ter voorkoming van rijstrook wisselen (als op tweestrooks rotonde)

  • bij nadering rijstrook kiezen

  • op rotonde geen mogelijkheid rijstrook te wisselen

  • ’gedwongen’ rotonde op bepaald punt te verlaten

  • ’rondjes rijden’ niet mogelijk

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

49

Turborotonde

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

50

Fietsers over, om of onder rotonde

VIJF MOGELIJKHEDEN:

  • op rotonde zelf

  • op fietsstroken

  • afzonderlijke fietspaden met voorrang

  • afzonderlijke fietspaden zonder voorrang

  • door een tunneltje

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

51

Op rotonde zelf

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

52

Op fietsstroken

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

53

Afzonderlijke fietspaden
met voorrang

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

54

Afzonderlijke fietspaden
zonder voorrang

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

55

Via een tunneltje

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

56

Via een tunneltje

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

57

Welke verkeerborden kom je er tegen?

D1. Rotonde. Verplichte rijrichting

J9. Nadering rotonde

B6. Verleen voorrang aan bestuurders op kruisende weg

D2. Gebod voor alle bestuurders het bord voorbij te gaan aan de zijde die de pijl aangeeft

G11. Verplicht fietspad

G12a. Fiets-/bromfietspad

L2. Voetgangersoversteekplaats

Onderborden:


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

58

Hoe berijd je rotondes?
(vlot en veilig)

  • …in de auto

  • …op de motor

  • …op de bromfiets

  • …op de fiets

  • …te voet

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

59

Taal van en tekens op de borden

  1. snelheid

  2. voorrang

  3. geslotenverklaring

  4. rijrichting

  5. parkeren en stilstaan

  6. overige geboden en verboden

  7. verkeersregels

  8. bebouwde kom

J. waarschuwing

K. bewegwijzering

L. informatie


Welk bord hoort tot welke categorie?

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

60

Taal van en tekens op de borden

Markering en bebakening (BB serie)


Bewegwijzering (BW serie)


Overige info-borden


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

61

  • Tijdelijke verkeersmaatregelen

  • Op welke wegen?

  • Bij welke gelegenheid?

  • Betekenis direct zichtbaar?

  • Hoe herken je potentieel gevaar?

Taal van en tekens op de borden

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

62

Taal van en tekens op de borden

  • Betekenis?

  • Waar geplaatst?

  • Doel?


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

63

Taal en tekens van de weg: bewegwijzering

Algemene principes:

  • overeenkomsten met andere informatiebronnen

  • verschillende kleuren – meer duidelijkheid

  • informatiedragers zijn blauw

  • goede leesbaarheid

  • goed opvallen

  • juiste leesafstand

  • juiste zichtbaarheidafstand

  • bewegwijzering volgens systeem van kleuren

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

64

Taal en tekens van de weg: bewegwijzering

  • Het systeem van kleuren is als volgt:

12-12-2019

© Hoekstra

65

Taal en tekens van de weg:
bij duisternis

Kleuren vervagen; overgang naar grijstinten

  • verlichting van lantaarnpalen

  • plaatsing van lantaarnpalen

  • reflectorpaaltjes

  • wildspiegels

  • bochtschilden

  • groene reflectoren

  • reflectoren op het wegdek

  • verlichte bewegwijzeringsborden

  • herkenning kruispunten en bochten


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

66

Taal en tekens van de weg:
bij duisternis

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

67

Taal en tekens van de weg:
bij duisternis

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

68

Taal en tekens van de weg:
bij duisternis

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

69

Taal en tekens van de weg:
bij duisternis

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

70

Praktijkoefening

Praktijkopdracht in groepsverband: 45 min.

  • Routebeschrijving

  • Praktijkopdrachten

  • Hand-outs

  • Herkenning:

    • verkeersruimten (stroomwegen – GOW – ETW)

    • verblijfsruimten (30 km zônes / erven)

    • inrichtingseisen – gebruikers – potentieel gevaar

    • rotondes (soorten)

    • ”Taal en tekens van de weg”: borden – markering – bebakening




  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

71

Implementatie in instructie

  • Hoe integreer je de lesstof in de huidige opleiding?

  • Welke scripts komen bij uitstek in aanmerking voor opname van deze lesstofonderwerpen?



  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

72

Beoordelingsmatrix

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

73

Toetsing leerstof

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

74

Toetsing leerstof

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

75

Toetsing leerstof

Toetsing leerstof

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

76

Toetsing leerstof

Toetsing leerstof

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

77

Toetsing leerstof

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

78

Duurzaam Veilig als visie



  • Redeneert vanuit een goed begrip van oorzaken van ongevallen en inzicht in het ongevalsproces.

  • Zoekt effectieve manieren om ongevallen te voorkomen en ernst te reduceren.

  • Schept zodanige veiligheidswaarborgen dat als een mens een fout/overtreding maakt, deze fouten opgevangen worden.


  • Hierdoor wordt de kans op (ernstig) letsel nagenoeg uitgesloten.

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

79

  • Duurzaam Veilig of gewoon verkeersveiligheid

  • Duurzaam Veilig is dat niet alleen infrastructuur?

  • In Duurzaam Veilig wordt alles toch self-explaining, self-enforcing and forgiving?

  • Maar meer dan 90% van de ongevallen wordt toch veroorzaakt door een menselijke fout: educatie dus!

  • Duurzaam Veilig is duur, mensen willen het niet.


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

80

  • Uitnodiging om Door met Duurzaam Veilig als uitgangspunt te kiezen voor toekomstig beleid

  • Gezamenlijke uitwerking te geven aan de voorstellen, met accenten op beleidsinnovatie, kwaliteitszorg en flankerend beleid

  • Doorgaan met Duurzaam Veilig maken van de infrastructuur, maar daarnaast meer aandacht voor educatie, handhaving, technologie



  • DE BAL LIGT NU BIJ U


  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

81

Evaluatie - afronding

zijn leerdoelen bereikt?

evaluatie

afsluiting

DE BAL LIGT NU BIJ U

De bal ligt nu bij U

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

82

Voor jullie inzet en aandacht

  • 30-03-2020

  • © Hoekstra

83