BS 5 Variatie in genotypen
Lesplanning
Korte herhaling van vorige les
Uitleg over variatie in genotypen
Zelf aan de slag
Onderdelen in deze les
Lesplanning
Korte herhaling van vorige les
Uitleg over variatie in genotypen
Zelf aan de slag
BS 5 en 7 Variatie in genotypen
en DNA-technieken
leerdoel 1: Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting in genotypen ontstaat
Leerdoel 2: Je kunt omschrijven wat een mutatie is
Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting
Geslachtelijke voortplanting
altijd een vader en een moeder
er zijn zaadcellen / stuifmeel en eicellen
er vindt bevruchting plaats
veel variatie mogelijk door mixen van genen
dit geeft verschillende genotypen en fenotypen
Ongeslachtelijke voortplanting
kopie van de 'moeder'
exact hetzelfde genotype als de moeder, dus geen variatie!
fenotype kan anders zijn door omstandigheden
bijvoorbeeld bij het stekken van planten of celdeling van bacteriën
Mutatie
Mutatie = een plotselinge verandering in het DNA in 1 cel.
Andere cellen veranderen niet!
Er ontstaat een ander genotype in de cel.
Als gemuteerde cel een zaadcel of eicel is, dan heeft het kind wél de mutatie in alle cellen. Dan ontstaat ook een ander fenotype.
Oorzaak: spontaan of door mutagene stoffen (zoals roken / vapen)
Door een mutatie kan het albino-stinkdier geen zwarte vacht maken.
Recombinant-DNA-technieken
Recombinant-DNA-technieken = Stukjes DNA overbrengen van de ene soort naar een ander soort.
Genetische modificatie = Het aanpassen van erfelijke eigenschappen bij organismen door de mens.
Hier is een stukje DNA (een gen) van de mens ingebracht in het DNA van een bacterie.
Dit heet een transgene bacterie
De bacterie kan nu insuline maken. Insuline is een medicijn voor mensen met suikerziekte.
Samenvatting
Geslachtelijke voortplanting: voortplanting door bevruchting. Hierdoor veel variatie in genen mogelijk
Ongeslachtelijke voortplanting: een kopie van de 'moeder'. Hierdoor geen variatie in genen
Mutatie: plotseling verandering in het DNA.
Genetische modificatie: veranderen van DNA (=erfelijke eigenschappen) van een organisme door de mens
Recombinant-DNA-techniek : stukje DNA van de ene soort naar de andere soort. Een voorbeeld hiervan is genetische modificatie
Oefenen met opgaven thema 3.5 en 3.7
Basisstof 3.5:
1, 2a t/m 2c, 3 en 5 op bladzijde 201 en 202
opgave 7 mag je maken als je dit interessant vind. Het is in ieder geval goed om te weten.
Basisstof 3.7:
1, 4 en 6 op bladzijde 212 en 213
