5.3 De sociale kwestie

5.3 De sociale kwestie


1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

5.3 De sociale kwestie


Zet de begrippen bij de juiste periode (vóór de industriële revolutie of industriële revolutie)?

Industriële revolutie

vóór de industriële revolutie

fabrieken

huisnijverheid

landbouw

stoommachine

slechte werkomstandigheden

stad

platteland

oorzaken industriële revolutie

gevolgen industriële Revolutie

Leerdoel

Aan het einde van de les kan je:

  • Uitleggen wat de sociale kwestie inhoud

  • Hoe de omstandigheden voor arbeiders verbeterd werden

  • Wat veranderde door sociale wetten

Het gedicht van de Vlaamse politicus en dichter Julius P. Vuylsteke (1836-1903)

De jongen is op zijn tiende jaar:
Noch lezen, noch schrijven kan gij, voorwaar;
Maar vader wint weinig, en moeder is ziek;
Het kind moet dus mede, naar de fabriek.
Als draadjesmaker wordt het geplaatst;
Te midden van t’werktuig, dat ronkt en dat raast;
‘Ach vader, t’is hier zo benauwd…’ Let op!
of anders grijpen de riemen uw kop!
‘Mijn oog is zo moede, mijn hoofd is zo zwaar…’
Let op, of de tanden grijpen uw haar!
‘Ach vader, ik voel mijn armen verlammen’
Let op, of ze geraken tussen de krammen!
De vader gebiedt, het kind zwijgt stil;
Welhaast wee klinkt een snerpende gil.
Bloed verft riemen en draden rood.
Het kind heeft geleden, het kind is… dood.

Omstandigheden arbeiders (o.a.)

  • (min.) 12-urige werkdag

  • niet veel loon => armoede

  • werk vaak gevaarlijk
     

  • kleine arbeiderswoningen

  • niet veel hygiëne (mogelijk)

  • ziekte-uitbraken

  • geen schoon drinkwater   

Sociale Kwestie

  • Discussie over arbeidsomstandigheden 

  • Overheid moet ingrijpen, ja of nee? En zo ja, hoe?

Vakbonden

Arbeiders verenigde zich per fabriek (en later per vakgebied) => vakbonden.


  • willen betere werkomstandigheden

  • willen eerlijke lonen



=> hieruit ontstaat nieuwe politieke stroming: socialisme

Vakbonden

stakingen, demonstraties en gesprekken met werkgevers -> doelen zo bereiken 


  • eerste succesvolle vakbond in NL: Diamantslijpers in A'dam.

Socialisme

Ideologie dat streeft naar gelijkheid (gelijkwaardigeheid) in de samenleving en vooral opkomt voor de armen.

  • sociaaldemocraten: via politiek doelen bereiken

  • communisten/ Marxistisch socialisme: via geweld doelen bereiken

Communisme

  • stroming binnen socialisme

  • geen klassen, geen privébezit

  • alles in handen van de staat - staat moet zorgen voor gelijkheid

  • doelen bereiken door gewelddadige opstand arbeiders  

Sociale wetten

  • Ook een aantal liberalen zagen dat er iets nodig was voor de arbeiders.

  • De eerste sociale wetten komen om arbeiders te beschermen.

  • Het Kinderwetje van Van Houten is de eerste sociale wet. 

Sociale wetten zijn ...

A

Wetten die de leef- en werkomstandigheden van arbeiders verbeteren.

B

Wetten die er voor zorgen dat arbeiders beter samenwerken.

C

Wetten die zorgen dat fabriekseigenaren meer rechten krijgen.

D

Wetten die de relatie tussen overheid en arbeiders vastleggen.

De Sociale kwestie ging over:

A

De omgangsvormen tussen de mensen uit de verschillende zuilen.

B

Het verbod van de regering om te staken.

C

De strijd om algemeen kiesrecht.

D

Het verbeteren van de levensomstandigheden van de arbeiders.

Wat hoort bij socialisme?

A

Gelijkheid, algemeen kiesrecht, verdeling rijkdom

B

Gelijkheid, geloof, ieder voor zich, algemeen kiesrecht

C

Arbeiders, geloof, armoede, sociale kwestie

D

Arbeiders, vereniging, schoolstrijd, overheid

Welke twee soorten van socialisme ontstonden uit het socialisme?

A

communisme en socialisme

B

sociaal-democratie en communisme

C

sociaal-democratie en socialsime

D

sociaal-democratie en socialisme