ICT (Media, vormgeving en ict vmbo), les 1: Uitleg

Een router met antennes en een glasvezelkabel

ICT · DEVICES EN HELPDESK

ICT

Examenstof media, vormgeving en ict vmbo · CSPE

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMedia, vormgeving en ictMiddelbare schoolvmbo b, k, g

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Introductie

Uitleg van module ICT (CSPE media, vormgeving en ict): een device kiezen, klaarmaken en verbinden, gebruikers en beveiliging, code en stroomdiagram, offertes in een spreadsheet en meldingen in een helpdesksysteem. BB, KB en GL doen de les samen; KB-stof staat op de dia en in de notities.

Onderdelen in deze les

Een router met antennes en een glasvezelkabel

ICT · DEVICES EN HELPDESK

ICT

Examenstof media, vormgeving en ict vmbo · CSPE

Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: P/MVI/3 (3.1 tot en met 3.4). Image credit: Solijon Solayev / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Wat ga je kunnen?

Ik kan een device kiezen, instellen en verbinden, een gebruiker helpen en meldingen verwerken.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet een ICT-medewerker bij een nieuwe laptop of een storing?

Verwachte woorden: uitpakken, installeren, netwerk, wifi, wachtwoord, account, melding, printer, instructie. Groepeer ze: een device kiezen, instellen en verbinden, gebruikers helpen, meldingen verwerken. Dit is module ICT van het CSPE media, vormgeving en ict. BB, KB en GL doen deze les samen; KB-stof staat op een eigen dia of in de notes.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Het doel van de klant

  • Een device is een apparaat dat gegevens verwerkt, zoals een laptop of tablet.

  • Vraag eerst: wat wil de klant doen? Dat is het gebruiksdoel.

  • Vertaal het doel naar een passend device en zet het in.

  • Alleen KB en GL: leg de klant uit waarom dit device past.

Syllabus P/MVI/3.1.3 (BB, KB en GL): het gebruiksdoel van de klant vertalen naar een passend device en dat device inzetten. P/MVI/3.1.2 (alleen KB en GL): het doel van de klant analyseren, een device selecteren; toelichten aan de opdrachtgever (3.1.2.3) is alleen GL, uitleggen waarom een device gekozen is staat voor KB en GL in 3.3.3.2. Veelgemaakte fout: een device kiezen omdat het nieuw is, in plaats van omdat het bij het doel past.

Een singleboard computer op een hand

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Welk device past?

  • Laptop en desktop: werken, ontwerpen, programma's draaien.

  • Singleboard computer: een hele computer op één klein bord.

  • Microcontroller: stuurt sensoren en lampjes aan.

Syllabus P/MVI/3.1.1 (alleen KB en GL): analyseren welk device geschikt is voor welk doel, en P/MVI/3.2.1: laptop, desktop, singleboard computer en microcontroller. Een singleboard computer heeft processor, geheugen en aansluitingen op één printplaat. Een microcontroller voert vaak één vaste taak uit, bijvoorbeeld een lamp aansturen bij beweging. Veelgemaakte fout: een microcontroller zien als een kleine laptop. Image credit: Brandon Stafford / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Eigenschappen en problemen

  • Alleen KB en GL: maak een overzicht van wat een device kan, bijvoorbeeld opslag en aansluitingen.

  • Een proces is een reeks stappen die het device uitvoert: invoer, verwerking, uitvoer.

  • Heeft de klant een probleem? Beschrijf het en zoek de oorzaak.

  • Zet de oplossing in een stappenplan dat logisch en volledig is.

Syllabus P/MVI/3.1.4 (alleen KB en GL): eigenschappen en mogelijkheden van een device overzichtelijk maken en uitschrijven welke processen het uitvoert. P/MVI/3.1.5 en 3.1.6 (alleen KB en GL): een probleem van een gebruiker omschrijven en analyseren, de oplossing vertalen naar taal die de gebruiker begrijpt (e-mail, instructievideo, workshop) en omzetten naar een stappenplan. Veelgemaakte fout: stappen overslaan omdat jij ze vanzelfsprekend vindt.

Een klant wil een lamp laten aangaan bij beweging. Wat kies je?

A

Een desktop met scherm

B

Een microcontroller met sensor

C

Een router met wifi

D

Een tablet met hoes

Syllabus P/MVI/3.1.3 en 3.2.2. Een microcontroller stuurt een sensor en een lamp aan. Verwachte fout: een desktop kiezen omdat die krachtiger is; het doel vraagt om een klein aanstuurbord.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Device gebruiksklaar maken

  • Pak uit, sluit stroom en randapparatuur aan, zoals een muis of printer.

  • Controleer de systeeminstellingen: taal, datum, tijd en wensen van de klant.

  • Installeer de software die de klant nodig heeft en werk het systeem bij.

  • Alleen KB en GL: test alles met de testmethode die je krijgt.

Syllabus P/MVI/3.2.1 (BB, KB en GL): een device klaarmaken voor eerste en herhaald gebruik, systeeminstellingen controleren en software installeren. Alleen KB en GL: systemen en applicaties testen volgens aangeleverde testmethodes en bepalen welke software nodig is. Bij herhaald gebruik controleer je de instellingen opnieuw en werk je bij. Veelgemaakte fout: de software installeren zonder de systeemeisen te bekijken.

Switches en patchpanelen in een netwerkkast

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Aansluiten en instellen

  • Lees de tekening van het netwerk: wat sluit je waar aan?

  • BB leest de tekening, KB vult hem aan, GL maakt hem.

  • Een sensor meet iets. Een actuator doet iets, zoals een lamp.

Syllabus P/MVI/3.2.2: tekeningen van een eenvoudige ICT-infrastructuur gebruiken (BB), gebruiken en aanvullen (KB), gebruiken en maken (GL); devices met randapparatuur aansluiten en instellen (BB, KB en GL); sensoren, regelaars en actuatoren aansluiten en gebruiken. Een regelaar bepaalt wat de actuator doet op basis van wat de sensor meet. Veelgemaakte fout: een sensor en een actuator verwisselen. Image credit: Dsimic / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Een router met antennes en een glasvezelkabel

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Netwerk en verbindingen

  • Router: verbindt je netwerk met internet.

  • Switch: verdeelt kabels. Access point: geeft wifi.

  • SSID: de naam van het wifi-netwerk. Kabels: UTP of glasvezel.

Syllabus P/MVI/3.2.3 (BB, KB en GL): verbindingsmogelijkheden (wifi, bluetooth, UTP-kabel, glasvezel, 3G/4G/5G) en onderdelen van een bedraad en draadloos netwerk (router, switch, access point, SSID, UTP-kabels, glasvezel). Veelgemaakte fout: de router en de switch door elkaar halen; de router praat met internet, de switch verdeelt de kabels binnen. Image credit: Solijon Solayev / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Een UTP-kabel met RJ45-stekker

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Netwerk installeren

  • Bedraad: UTP-kabel naar de switch of router, daarna testen.

  • Draadloos: kies de SSID, vul het wachtwoord in en test internet.

  • Verbindingen die je kent: wifi, bluetooth, 4G en 5G.

Syllabus P/MVI/3.2.3 (BB, KB en GL): een bedraad en een draadloos netwerk installeren, configureren en testen. Een UTP-kabel heeft een RJ45-stekker. Veelgemaakte fout: niet testen of er echt internet is, alleen kijken of de kabel erin zit. Image credit: Raysonho @ Open Grid Scheduler / Wikimedia Commons, CC0

Wat is een SSID?

A

Het wachtwoord van het netwerk

B

Een soort netwerkkabel

C

De snelheid van het internet

D

De naam van een wifi-netwerk

Syllabus P/MVI/3.2.3. De SSID zie je in de lijst met wifi-netwerken. Verwachte fout: het wachtwoord kiezen.

Zet het klaarmaken van een nieuwe laptop op volgorde.

1

Pak de laptop uit en sluit hem aan

2

Installeer de benodigde software

3

Test of alles werkt

4

Controleer de systeeminstellingen

Syllabus P/MVI/3.2.1. Eerst uitpakken en aansluiten, dan instellingen, dan software, dan testen. Het testen is alleen KB en GL; BB eindigt na de software. Verwachte fout: de software installeren voordat de instellingen kloppen.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Gebruikers en rechten

  • Maak voor elke gebruiker een eigen account aan.

  • Stel rechten in: wat mag iemand lezen, wijzigen of verwijderen?

  • Geef alleen de rechten die iemand echt nodig heeft.

  • Alleen KB en GL: verwijder accounts van mensen die weg zijn.

Syllabus P/MVI/3.2.4: gebruikers aanmaken en gebruikersrechten instellen of wijzigen (BB, KB en GL); gebruikers verwijderen (alleen KB en GL). Veelgemaakte fout: iedereen alle rechten geven omdat dat sneller gaat; dan kan iemand per ongeluk bestanden wijzigen of wissen.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Cybersecurity

  • Een sterk wachtwoord is lang en moeilijk te raden.

  • Multi-factor-authenticatie: inloggen met meer dan één bewijs, zoals wachtwoord en code.

  • Een firewall filtert het verkeer van en naar het netwerk.

  • Encryptie maakt gegevens onleesbaar. De beveiligingssleutel is de code van je wifi.

Syllabus P/MVI/3.2.5: begrippen beschrijven en toepassen: wachtwoorden, beveiligingssleutel, firewall, encryptie, multi-factor-authenticatie (BB, KB en GL); controleren of de beveiliging is ingesteld zoals de gebruiker wil (BB, KB en GL); alleen KB en GL: onderzoek doen naar de mogelijkheden. Beveiligingssleutel volgens de begrippenlijst: de sleutel die op de router of het access point is ingesteld en die elk draadloos apparaat moet invoeren om op het netwerk te mogen. Veelgemaakte fout: denken dat een firewall virussen op het device zelf opruimt.

Een microcontrollerbord met een schakeling

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Code lezen en wijzigen

  • Je voert gegeven code in een programmeeromgeving in.

  • Je laat de code uitvoeren en kijkt wat er gebeurt.

  • Je wijzigt een waarde, kleur of positie en test opnieuw.

Syllabus P/MVI/3.2.6 (alleen BB): een gegeven code invoeren, uitvoeren en wijzigen in een programmeeromgeving, zoals een waarde, kleur en positie. Veelgemaakte fout: de hele regel overtypen terwijl alleen de waarde moet veranderen. Image credit: Felipe Sanches / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Van stappen naar code (KB, GL)

  • Alleen KB en GL: een variabele bewaart een waarde, zoals een getal of tekst.

  • Een beslissing kiest een weg: als het donker is, gaat de lamp aan.

  • Een lus herhaalt stappen, bijvoorbeeld drie keer.

  • In een stroomdiagram is een ovaal begin of eind en een ruit een beslissing.

Syllabus P/MVI/3.2.7 (alleen KB en GL; 3.2.7.1 informatie logisch ordenen alleen GL): patronen vinden, variabelen, datatypes, beslissingen en lussen herkennen en toepassen, een stroomdiagram lezen en maken, een programma uitvoeren op een geschikt device en testen of het resultaat klopt. Datatypes zijn bijvoorbeeld getal en tekst. Veelgemaakte fout: de ruit in een stroomdiagram als een gewone handeling lezen.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Software configureren

  • Standaardsoftware is bijvoorbeeld een tekstverwerker, spreadsheet of browser.

  • Configureer de software zo dat hij past bij de gebruiker.

  • Denk aan taal, lettergrootte, opslagplek en startpagina.

  • Alleen KB en GL: test of de instellingen bij de wensen passen.

Syllabus P/MVI/3.2.8 (BB, KB en GL): functies en toepassingen van standaardsoftware en gebruikelijke configuraties benoemen en de configuratie uitvoeren. P/MVI/3.2.9 (alleen KB en GL): rekening houden met wensen van de gebruiker en de mogelijkheden van de software, software testen volgens aangeleverde testmethodes, bepalen of de instellingen passen en ze aanpassen. Veelgemaakte fout: instellingen kiezen die jij prettig vindt in plaats van de gebruiker.

Een nieuwe collega hoeft een map alleen te bekijken. Welke rechten geef je?

A

Alleen lezen

B

Lezen en wijzigen

C

Alle rechten

D

Geen rechten

Syllabus P/MVI/3.2.4. Geef alleen de rechten die nodig zijn: bekijken is lezen. Verwachte fout: lezen en wijzigen kiezen omdat het veiliger lijkt voor de collega.

Een slimme thermostaat bedienen met een telefoon

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Gebruiker op weg helpen

  • Een instructie kan een handleiding, FAQ of video zijn.

  • Een QRC is een kaartje met de belangrijkste stappen.

  • Internet of things: apparaten die via internet gegevens delen. Domotica: slimme techniek in huis.

Syllabus P/MVI/3.3.1: nieuwe ontwikkelingen in de ICT benoemen, zoals internet of things en domotica (BB: toelichten; KB en GL: toepassen); een korte, eenvoudige instructie maken (handleiding, QRC, FAQ-lijst, instructievideo, demonstratie); in een gesprek uitleggen hoe een device met software in gebruik genomen wordt (BB, KB en GL); alleen KB en GL: in een gesprek adviseren. QRC staat voor quick reference card. Internet of things: apparaten die via internet gegevens uitwisselen. Domotica: slimme apparaten in huis. Veelgemaakte fout: te veel stappen in een instructie stoppen. Image credit: Shixart1985 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Kosten berekenen

  • Een offerte is een prijsaanbod vooraf. Een factuur is de rekening achteraf.

  • In een spreadsheet reken je met een formule, zoals =B2*C2.

  • Een celverwijzing zoals B2 wijst naar een cel. Zo rekent het programma mee.

  • Een kolom optellen: =SOM(D2:D3). Alleen KB en GL: sorteren, filteren en grafieken.

Syllabus P/MVI/3.3.2: met een spreadsheetprogramma een eenvoudige berekening maken, zoals een offerte en factuur (BB, KB en GL); functies benoemen en gebruiken, zoals formules, functies om gegevens automatisch in te vullen en verwijzingen naar cellen en tabbladen (BB), en voor KB en GL ook toelichten, tabellen en cellen opmaken, grafieken, sorteren en filteren; alleen KB en GL: een berekening toelichten aan een gebruiker. Veelgemaakte fout: een getal intypen in plaats van een formule met celverwijzing, waardoor het totaal niet meebeweegt.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Keuze verantwoorden en controleren

  • Alleen KB en GL: leg uit waarom je dit device koos.

  • Noem het doel en de wensen van de klant als reden.

  • Vraag daarna: ben je goed geholpen? Zijn er nog vragen?

  • Past het advies niet? Pas het aan en zeg waarom.

Syllabus P/MVI/3.3.3 (alleen KB en GL): doelen van verschillende devices benoemen en toelichten waarom een device gekozen is. P/MVI/3.3.4: in een gesprek en schriftelijk controleren of de gebruiker goed geholpen is en of er nog vragen zijn (BB, KB en GL); alleen KB en GL: bepalen of het advies op basis van terugkoppeling aangepast moet worden en het advies aanpassen; alleen GL: de wijziging onderbouwen. Veelgemaakte fout: het advies verdedigen in plaats van luisteren naar de klant.

Je maakt vooraf een prijsaanbod voor de klant. Wat is dat?

A

Een factuur

B

Een QRC

C

Een offerte

D

Een FAQ-lijst

Syllabus P/MVI/3.3.2. Een offerte komt voor de opdracht, een factuur erna. Verwachte fout: factuur kiezen omdat er een bedrag op staat.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Melding verwerken

  • Een klacht, storing of vraag maak je tot een melding in het helpdesksysteem.

  • Categoriseer: hardware, software, verbinding of advies?

  • Geef een prioriteit: hoeveel mensen hebben last en hoe snel moet het?

  • Bepaal wie het oplost. Alleen GL: streefdatum bepalen en afmelden.

Syllabus P/MVI/3.4.1 (BB, KB en GL): een klacht, storing of vraag verwerken tot een melding; de functies van een ICT-helpdesksysteem benoemen en gebruiken: categoriseren, prioriteren en bepalen door wie de melding wordt opgelost. Alleen GL: aan de hand van de prioriteit doorlooptijd en streefdatum bepalen, en een melding afmelden (in de pdf staat deze uitgebreide specificatie alleen in de GL-kolom; BB en KB doen categoriseren, prioriteren en bepalen wie oplost). Veelgemaakte fout: de melding van de luidste gebruiker als eerste oppakken in plaats van die met de meeste gevolgen.

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Beantwoorden en FAQ

  • Je beantwoordt meldingen over een printer, beamer, monitor, muis of router.

  • Ook over inloggen, updaten, geen wifi of een kapotte kabel.

  • Een klant mag ook advies vragen over kopen of gebruiken.

  • Een FAQ-lijst bundelt veelgestelde vragen met korte antwoorden.

Syllabus P/MVI/3.4.2 (BB, KB en GL): een eenvoudige FAQ-lijst over veelvoorkomende storingen en gebruikersvragen maken, aanvullen of bijstellen; meldingen en vragen in een helpdesksysteem beantwoorden: apparaten (printer, beamer, monitor, muis, router, switch en access point), softwareproblemen (inloggen, programma's instellen of updaten), verbindingsproblemen (geen bekabeld internet, geen wifi, defecte kabels) en advies over aanschaf en gebruik. Veelgemaakte fout: een vraag over wifi behandelen als een softwareprobleem.

Een gebruiker kan niet inloggen op de laptop. Welke soort melding is dat?

A

Een verbindingsprobleem

B

Advies over aanschaf

C

Een softwareprobleem

D

Een defect apparaat

Syllabus P/MVI/3.4.2: softwareproblemen, zoals inloggen. Verwachte fout: verbindingsprobleem kiezen omdat de laptop op wifi zit.

Welk deel vond je het lastigst?

1

Een device kiezen

2

Netwerk en beveiliging

3

Code en stroomdiagram

4

Offerte en helpdesk

Gebruik de uitkomst om te kiezen welk deel je in de training eerst herhaalt.

Noem een ICT-keuze en geef de reden.

Een goed antwoord noemt een keuze (device, wifi of kabel, rechten, formule) en een reden die bij de klant past, bijvoorbeeld: alleen lezen, want de collega hoeft niets te wijzigen. Zwak: alleen "omdat het handig is".

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Begrippen (1/2)

  • Switch: Verdeelt bekabelde verbindingen in een netwerk.

  • Access point: Zendt wifi uit voor draadloze devices.

  • SSID: De naam van een wifi-netwerk.

  • Firewall: Filtert het verkeer van en naar een netwerk.

  • Multi-factor-authenticatie: Inloggen met meer dan één bewijs.

Deze slide heeft geen instructies

ICT · DEVICES EN HELPDESK

Begrippen (2/2)

  • Variabele: Bewaart een waarde, zoals een getal of tekst.

  • Lus: Herhaalt stappen in een programma.

  • Offerte: Prijsaanbod voor een opdracht, vooraf.

  • FAQ-lijst: Veelgestelde vragen met korte antwoorden.

  • Prioriteit: Hoe snel een melding opgelost moet worden.

Deze slide heeft geen instructies