Tussenletters samenstellingen

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo k, g, tLeerjaar 3,4

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Samenstellingen

  • Je kunt samenstellingen maken door 'soms' gebruik te maken van tussenletter(s)

  • Je kent de regels als het gaat om de tussenletter(s)

Wat zijn de verschillen?


Uitleg

Samenstelling zijn twee woorden die SAMEN één woord worden





vb. bureau + blad = bureaublad

boeken + plank = boekenplank

Tussenletter -en-

Het eerste woord heeft alleen een meervoud op -en.

Krant  = kranten  -> krantenbezorger

Kip      =  kippen   -> kippensoep

Tussenletter -e-

  • Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

vb. Zon = zonnestelsel, Koningin = Koninginnedag



  • Het eerste woord is versterkend

vb. Apetrots = heel trots, beresterk = heel sterk



  • Het eerste woord heeft een mv op -en en op -s

vb. Groente = groentes & groenten -> groentesoep

Tussenletter -e-

  • Het eerste woord is een werkwoord
    vb. huilebalk = iemand die huilt.



  • Het eerste woord is een bijvoeglijk naamwoord

vb. rodekool =>rood is een bnw



  • Het eerste woord heeft geen meervoud
    vb. rijstepap => rijst kent geen mv

Tussenletter -s-

Deze kun je vaak horen.

vb. Meningsverschil, jongensbroek



Bij twijfel gebruik je een ander woord:

station + straat -> station + plein = stationsplein 

station + straat = stationsstraat

wandel + stok -> wandel + route = wandelroute

wandel + stok = wandelstok





Tussenletter -eren-

Heel soms zet je er "eren" tussen.



Volk + moord = volkerenmoord







Tussenletter -s? kaas...schaaf

A

Ja

B

Nee

C


D


Tussenletter -s? elektriciteit...centrale

A

Ja

B

Nee

C


D


Als je weet dat het voorjaarsmoeheid is; welk antwoord is dan correct?

A

voorjaarsstorm

B

voorjaarstorm

C


D


Tussenletter -s? staat...schuld

A

Ja

B

Nee

C


D


Welk woord is juist

A

Spruitjestamppot

B

Spruitjesstamppot

C


D


Als een deel van de samenstelling uniek is, dan .......

A

Is de tussenletter altijd een -n

B

Is de tussenletter altijd een -s

C

Wordt er geen tussenletter gebruikt

D


Welk trucje gebruik je om te bepalen of je een extra 's' moet plaatsen als tussenletter?

Waar of niet waar? Je schrijft een tussenletter -e- in een samenstelling als het eerste deel alleen een meervoud op -en heeft.

A

waar

B

niet waar

C


D


De tussenletter -s- kun je eigenlijk nooit horen.

A

waar

B

niet waar

C


D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? zonnebril

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? hoogtemeter

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? bendeleden

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? beresterk

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? weidevogel

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? maneschijn

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? reuzegroot

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling een tussenletter -e-? ladekast

A

Het eerste woord gaat over iets waar er maar één van is

B

Het eerste woord heeft een versterkende betekenis

C

Het eerste woord heeft een meervoud op -en én op -s

D


Waarom heeft de samenstelling geen tussenletter -en? keuzevrijheid

A

Het eerste deel gaat over iets waarvan er echt maar één is

B

Het eerste deel heeft behalve een meervoud op -en ook een meervoud op -s

C

Het eerste deel heeft een versterkende betekenis

D

Het eerste deel is geen zelfstandig naamwoord

Waarom heeft de samenstelling geen tussenletter -en? huilebalk

A

Het eerste deel gaat over iets waarvan er echt maar één is

B

Het eerste deel heeft behalve een meervoud op -en ook een meervoud op -s

C

Het eerste deel heeft een versterkende betekenis

D

Het eerste deel is geen zelfstandig naamwoord

Waarom heeft de samenstelling geen tussenletter -en? lindebloesem

A

Het eerste deel gaat over iets waarvan er echt maar één is

B

Het eerste deel heeft behalve een meervoud op -en ook een meervoud op -s

C

Het eerste deel heeft een versterkende betekenis

D

Het eerste deel is geen zelfstandig naamwoord

Waar of niet waar? Je schrijft een tussenletter -e- in een samenstelling als het eerste deel een meervoud op -en én op -s heeft.

A

waar

B

niet waar

C


D


erwt+soep

A

erwtesoep

B

erwtensoep

C


D


liefde+brief

A

liefdebrief

B

liefdenbrief

C

liefdesbrief

D


maan+schijn

A

manenschijn

B

maneschijn

C


D


meisje+schoen

A

meisjesschoen

B

meisjeschoen

C


D


dier+winkel

A

dierenwinkel

B

dierwinkel

C


D


kip+vel

A

kippevel

B

kippenvel

C


D


zon+straal

A

zonnestraal

B

zonnenstraal

C


D