Rond 1800: Revoluties!
Snel, onverwachte wendingen, dramatische gebeurtenissen en spannende ideeën
Rond 1800: Revolutie!
Geleidelijk en traag, maar wel enorm ingrijpend
Rond 1800: Revoluties!
Snel, onverwachte wendingen, dramatische gebeurtenissen en spannende ideeën
Rond 1800: Revolutie!
Geleidelijk en traag, maar wel enorm ingrijpend
Leerdoelen
De leerling kan:
uitleggen hoe Engeland ging van landbouw-stedelijke samenleving naar een industriële samenleving
een aantal economische en sociale gevolgen van de industriële revolutie noemen (gebruik begrip arbeidersklasse)
Industriële Revolutie
1750-1900
Door de komst van de machines verandert de manier waarop mensen produceren: van handmatig naar machinaal
De verandering noemen we de Industriële Revolutie
Oorzaken Industriële Revolutie
Veranderingen landbouw
Trek naar de stad
Meer voedsel - bevolkingsgroei
Uitvindingen - schietspoel, Spinning Jenny, waterkracht, stoommachine
van kleinschalige handmatige productie in de huisnijverheid...
... naar grootschalige machinale productie in fabrieken
De industriële revolutie:
Industriële revolutie: van machines naar handwerk ontstond in Frankrijk
Industriële revolutie: van handwerk naar machines ontstond in Groot-Brittanie
Industriële revolutie: van handwerk naar machine ontstond in VS
Industriële revolutie: van handwerk naar machines ontstond in Nederland
De industriële revolutie was in de
18e eeuw.
19e eeuw.
20e eeuw.
21e eeuw.
Geef een aantal oorzaken voor het onstaan van de IR
De klassenmaatschappij
Door Verlichtingsidealen (iedereen is gelijk geboren) is de standensamenleving afgeschaft in de 18e eeuw. Maar deze wordt door de Industriële Revolutie in de 19e eeuw vervangen.
In de 19e-eeuwse klassenmaatschappij waren er 3 klassen:
ondernemersklasse,
de middenklasse,
de arbeidersklasse.
Arbeidersklasse
Grootste klasse, onderaan de samenleving.
Geen bezit.
Konden alleen iets verdienen door te werken.
Wat hoort niet bij de klassensamenleving in de 19e en 20e eeuw?
Grote groepen wonen dicht op elkaar.
Grote armoede onder arbeiders.
Grote (en groeiende) rijkdom onder burgers.
Klasse hing af van geboorte.
Wat was het verschil tussen de standensamenleving en de klassenmaatschappij?
In de standensamenleving kon je opklimmen
In de standensamenleving waren de fabriekanten de baas
In de klassenmaatschappij kon je opklimmen
In de klassensamenleving was de adel de baas
Let op: De weekinkomsten van een mannelijke arbeider
was ongeveer 900 cent (9 gulden)
Werkomstandigheden
Saaaaaaaai (door arbeidsdeling/lopende band)
Lange werkdagen (14 uur per dag)
Gevaarlijk
Geen enkel recht
Lage lonen (bij fouten: loon inhouden)
Woonomstandigheden
Slechte woningen (snel gebouwd dus: haastige spoed...)
Panden die niet als woning zijn bedoeld (zoals kelderwoningen)
Dichtbij fabrieken
Slechte hygiëne, riolering en watervoorzieining
Kinderarbeid
Goedkope arbeidskrachten
Ze zijn nog jong: je hebt er nog lang wat aan
Ze zijn goedkoper
Hun kleine handen kunnen beter op plekken tussen machines
Aan de slag
Lees de tekst 'Van thuiswerkplaats naar fabriek' op bladzijde 129 en 130
Maak opdracht 5 t/m 9 in MEMO
Leerdoelen
Je kunt de denkbeelden van het economisch liberalisme uitleggen.
Je kunt het modern kapitalisme onderscheiden van het eerdere handelskapitalisme.
De overheid deed niets aan de problemen van arbeiders. Zij vond dat ondernemers alle ruimte moesten krijgen om zoveel mogelijk winst te maken. Hierdoor zou de economie groeien -> economisch liberalisme.
MERCANTILISME
- staatsbemoeienis in de economie
- Belasting en invoertarieven
ECONOMISCH LIBERALISME
- zo weinig mogelijk staatsbemoeienis
- Vrijhandel en concurrentie
Economisch Liberalisme
Adam Smith
Overheid moet zich zo min mogelijk bemoeien met de economie.
Kleine overheid, veel vrijheid voor ondernemers.
Geen wetten die de arbeiders beschermden.
Vrije concurrentie --> betere producten en lagere prijzen
De economie als een natuurwet: de economie regelt zichzelf.
MODERN KAPITALISME
- winst werd gemaakt door het produceren van goederen in fabrieken.
Kapitalisme werd dus modern door industrialisering.
HANDELSKAPITALISME
- winst werd gemaakt door handel te drijven.
Aan de slag
Lees paragraaf 5.1 de tekst 'Modern kapitalisme en economisch liberalisme'
Beantwoord de leesvragen
Maak opdracht 10 en 11
Bekijk de video-opdracht in Classroom