V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Introductieles
planning van deze module
intro recht & strafrecht
V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Introductieles
planning van deze module
intro recht & strafrecht
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk je aan bij het woord 'recht'?
Deze slide heeft geen instructies
"een toestand die door sommige menselijke handelingen verstoord of aangetast,
en door andere gehandhaafd, tot stand gebracht of hersteld kan worden."
Wikipedia
"what is considered to be morally good or acceptable"
Cambridge Dictionary
"your opportunity to act and to be treated in particular ways that the law promises to protect for the benefit of society" Cambridge Dictionary
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
RECHT
het geheel van (on)geschreven wetten en regels die gelden binnen een bepaald gebied of land
STRAFRECHT
het stelsel van rechtsregels dat bepaalt wat strafbaar is en welke straf daarvoor gegeven kan worden
Deze slide heeft geen instructies
Griekenland/Athene
woede
ziekte van alle betrokkenen
te genezen middels straf
collectief
Deze slide heeft geen instructies
Griekenland/Athene: miasma
Mythe van het Huis (= de familie) van Atreus: de stamvader (níet Atreus, maar zijn opa Tantalus) begaat een vreselijke fout/misdaag (tegen de goden) >> zijn hele familie, alle generaties, wordt daarvoor gestraft = miasma.
Rome
gewoonterecht = regels gebaseerd op gewoontes en bestaande praktijken
Deze slide heeft geen instructies
Rome: Twaalftafelenwet & ius commune
Twaalftafelenwet
einde standenstrijd (volk vs. elite)
ca. 450 v.Chr.: decemviri legibus scribundis
studiereis naar Athene >> 10 tafelen (+ later 2)
5e eeuw n.Chr.: ius commune
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Nederland
handhaven & voorkomen
humanistisch
rehabilitatie
Deze slide heeft geen instructies
Planning van deze module (7 lessen)
13/1/2026: introductieles
27/1/2026: vervallen
3/2/2026: wetten rondom huwelijk en gezin
10/2/2026: strafrecht in Athene, Rome en modern Nederland
24/2/2026: strafrecht I < Pro Caelio
3/3/2026: strafrecht II < Pro Caelio
10/3/2026: uitloop
week 12: toets
Deze slide heeft geen instructies
Recap les 1: overleg met je buur
Hoe hebben we 'recht' de vorige les gedefinieerd?
Welke drie concepten staan centraal in het Griekse rechtssysteem?
Waar draaide het Romeinse recht vooral om?
Wat zijn de kernpunten van het moderne Nederlandse recht?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Les 2
herziene planning van deze module
wetten rondom huwelijk en gezin
Deze slide heeft geen instructies
Wet 1: Atheens burgerrecht
Stelling: Een wet mag discrimineren, zolang het grootste gedeelte van de samenleving er baat bij heeft.
Wet 2: Huwelijk en kinderen in Rome
Stelling: De overheid mag zich met het privéleven van mensen bemoeien als dat in het landsbelang is.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Les 3
recap les 2
voortzetting opdracht: wetten rondom huwelijk en gezin vergelijken
Deze slide heeft geen instructies
Recap Les 2
welke wetten hebben we behandeld?
wat is (kort) de inhoud van deze wetten?
Deze slide heeft geen instructies
Centrale vragen deze les:
hoe en waarom bemoeit een samenleving zich met huwelijk en gezin?
hoe zien we de kernwaarden van de verschillende rechtssystemen terug in de geldende wetten?
Deze slide heeft geen instructies
Wet 1: Atheens burgerrecht
Perikles: 451 v.Chr.
alleen kinderen van 2 Atheense ouders kregen burgerrecht
Wet 2: Huwelijk en kinderen in Rome
Augustus: 18-17 v.Chr. en 9 n.Chr.
Lex Iulia: overspel is een strafbaar feit
Lex Papia Poppaea: aansporen en belonen van trouwen en kinderen krijgen
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: wetten toen & nu
maak groepjes van 3/4 leerlingen
ene helft onderzoekt Atheense burgerrechtwet + moderne Nederlandse wetsteksten (naar keuze), andere helft onderzoekt Lex Iulia et Papia Poppaea + moderne Nederlandse wetstekst (naar keuze)
moderne Nederlandse wetsteksten: huwelijk + ouderdom en gezag
lees de vertalingen en Nederlandse wetsteksten op het bronnenblad en maak de vragen op het werkblad
let op: antwoorden moeten unaniem zijn en iedereen moet het antwoord van het groepje kunnen uitleggen!
hierna klassikale inventarisatie & discussie
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud + belangrijkste functie van Atheense burgerrechtwet
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud + belangrijkste functie van Lex Iulia et Lex Papia Poppaea
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud + belangrijkste functie van moderne huwelijkswetten
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud + belangrijkste functie van moderne wetten over ouderschap en gezag
Deze slide heeft geen instructies
De wetten vergelijken
wat is een "goed gezin"?
hoeveel invloed heeft de staat op het privéleven?
focus op het individu of de gemeenschap?
Deze slide heeft geen instructies
Oordeel vormen over de wetten
Atheense burgerrechtwet
Lex Iulia et Lex Papia Poppaea
Deze slide heeft geen instructies
Klassikale inventarisatie
Hoe en waarom bemoeit een samenleving zich met huwelijk en gezin?
Deze slide heeft geen instructies
Klassikale inventarisatie
Hoe zien we de kernwaarden van de verschillende rechtssystemen terug in de geldende wetten?
Deze slide heeft geen instructies
Klassikale inventarisatie
Wat is er veranderd: de wetten, of onze definitie van concepten als 'staat', 'gemeenschap' en 'zelfbeschikking'?
Deze slide heeft geen instructies
V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Les 4
ethos, pathos, logos
opdracht voor volgende week
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld ethos
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld pathos
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld logos: wetenschappelijk artikel
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: Retorica in Actie
groepjes maken van 3/4 leerlingen
doornemen opdracht
Gebruik de LessonUp: 'Argumenteren; ethos, pathos en logos' voor uitleg en voorbeelden (link: https://www.bing.com/ck/a?!&&p=dd09095e343594531efa85141ddcc1da71a64fa61c983987808d437463477c86JmltdHM9MTc3MjQ5NjAwMA&ptn=3&ver=2&hsh=4&fclid=36e9b452-7b79-6969-3276-a2057ae368fe&psq=ethos+pathos+logos&u=a1aHR0cHM6Ly93d3cubGVzc29udXAuY29tL25sL2xlc3Nvbi9TUUVOYmRMdGFZZzYyUGh3Nw)
inleveren: uiterlijk zaterdagavond 7 maart!
inleveren: individuele voorbeelden + gezamenlijke speech
Deze slide heeft geen instructies
V4 Cultuurmodule III: (Straf)recht toen en nu
Afsluitende les
je kunt ethos, pathos, logos herkennen in verschillende media
je kunt reflecteren op het gebruik en het effect van ethos, pathos, logos
toetsstof bespreken
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: speeches analyseren
elk tafelgroepje krijgt drie geanonimiseerde blanco speeches
opdracht:
kies twee speeches (niet die van jullie groepje!)
geef aan waar in de tekst welk overtuigingsmiddel wordt gebruikt volgens jullie (markeer, omcirkel, etc.)
geef aan hoe het overtuigingsmiddel te herkennen is (bijvoorbeeld: woordkeus, zinsopbouw/zinslengte, voorbeelden die worden genoemd, etc.)
geef aan welk overtuigingsmiddel het beste past bij het onderwerp van de speech
Deze slide heeft geen instructies