Bloedtransfusie

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Bloedtransfusie

PdJ

Hoe zit je er aan het begin van deze les bij?

😒🙁😐🙂😃

Wat weet je nog van de vorige les?

Aan het eind van de les kun je vertellen:

• Wat is de functie en samenstelling van het bloed
• welke bloedgroepen zijn er
• Wat indicaties zijn voor een bloedtransfusie
• Wat de aandachtspunten zijn bij een bloedtransfusie
  
  
• Wat zijn je eigen leervragen over bloedtransfusie?

Wat weet je al van bloedtransfusies?

Samenstelling bloed

.

Volledig bloedbeeld

• Hb: hemoglobine, b Eiwit met ijzer dat zuurstof bindt aan erytrocyten.
• Ht = hematocriet, Verhouding tussen bloedcellen en bloedplasma (normaal ~45%).

00:10

Wat is de functie van de rode bloedcellen?

1. Afweer
2. Bloedstolling
3. Transport voedingsstoffen
4. Zuurstoftransport

00:17

Wat is de functie van de witte bloedcellen?

1. Afweer
2. Bloedstolling
3. Transport voedingsstoffen
4. Zuurstoftransport

00:24

Wat is de functie van de bloedplaatjes?

1. Afweer
2. Bloedstolling
3. Transport voedingsstoffen
4. Zuurstoftransport

00:31

Wat is de functie van het bloedplasma?

1. Afweer
2. Bloedstolling
3. Transport voedingsstoffen
4. Zuurstoftransport

00:54

Rode bloedcellen

Witte bloedcellen

Bloedplaatjes

Leucocyten

Trombocyten

Erytrocyten

02:15

Wat is het grootste percentage witte bloedcellen?

1. Basofiele granulocyten
2. Lymfocyten
3. Neutrofiele granulocyten
4. Monocyten

Wanneer vond de eerste bloedtransfusie plaats van mens op mens?

1. 1665
2. 1827
3. 1930
4. 1995

Geschiedenis

Wat zijn indicaties voor een bloedtransfusie?

Acuut of chronisch bloedverlies

Post-operatief

Beenmergaandoeningen

Verhoogde afbraak, bv sikkelcelanemie

Trombo's bij stollingsstoornissen, bv hemofilie

Indicaties bloedtransfusie 4-5-6 regel

• Hb < 4 mmol/l, eerder gezond < 60 jaar
• Hb < 6 mmol/l, co-morbiditeit
• Hb < 5 mmol/l, overige patiënten

Bloedgroepen

Bloedtransfusie

Rhesusfactor positief 85% van de mensen

De rhesusfactor (Rh) is een eiwit dat op de oppervlakte van de rode bloedcellen kan zitten en daarmee je bloedgroep bepaalt. Als de rhesusfactor op je rode bloedcellen zit, ben je rhesus positief. Dit is het geval bij 85% van de mensen. Als de factor ontbreekt, ben je rhesus negatief. Dit is bij de andere 15% van de mensen het geval.

Als een patiënt met een negatieve rhesusfactor via een transfusie bloed ontvangt van een donor met een positieve rhesusfactor, maakt het immuunsysteem van de patiënt antistoffen aan, omdat het lichaam niet gewend is aan de aanwezigheid van de rhesusfactor. Hierdoor ontstaat een afweerreactie en wordt het nieuwe bloed afgebroken. Deze reactie kan levensbedreigend zijn. Daarom moet een rhesus negatieve patiënt altijd ook rhesus negatief bloed krijgen

02:36

Welke bloedgroep is de universele donor en kan je aan iedereen toedienen?

1. AB+
2. AB-
3. O+
4. O-

03:22

Welke bloedgroep is de universele ontvanger en kan alle bloedgroepen krijgen?

1. AB+
2. AB-
3. O+
4. O-

03:22

 Bloedgroepen – hoe werkt het?

Je bloedgroep wordt bepaald door 2 dingen:

1. ABO-systeem

Dit gaat over stofjes (antigenen)op je rode bloedcellen:

A→ heeft A-antigenen

B→ heeft B-antigenen

AB → heeft A en B

O→ heeft geen antigenen

In je bloed zitten ook antistoffen (afweer):

 A → tegen B

B → tegen A

 O → tegen A én B

AB → geen antistoffen

 je lichaam valt aan wat het niet herkent.

2. Rhesusfactor (Rh)

Rh+ (positief) → heeft extra eiwit

Rh− (negatief)→ heeft dat niet

 Rh− kan niet zomaar Rh+ krijgen**

---Bloedtransfusie – wat mag wel/niet?

Belangrijkste regel:

Je mag geen bloed krijgen waar jouw lichaam antistoffen tegen heeft

03:22

 Overzicht

| Bloedgroep | Mag krijgen van |

| O−| alleen O− |

|O+ | O−, O+ |

| A− | O−, A− |

| A+ | O−, O+, A−, A+ |

| B− | O−, B− |

| B+ | O−, O+, B−, B+ |

| AB−| O−, A−, B−, AB− |

| AB+| iedereen |

Handige ezelsbrug

O− = universele donor (kan aan iedereen geven)

AB+ = universele ontvanger  (kan van iedereen krijgen)

## ⚠️ Waarom is dit belangrijk?

Als je **verkeerd bloed krijgt**:

* je lichaam valt het aan

* rode bloedcellen klonteren samen

* dit kan **levensgevaarlijk** zijn

---

## 🧠 Kort samengevat

* Je bloedgroep = A, B, AB of O + Rh + of −

* Je lichaam accepteert alleen “bekend” bloed

* Verkeerde combinatie = afweerreactie

---

Als je wilt, kan ik dit ook omzetten in een **lesplaat / PowerPoint voor je klas** 👍

**Zekerheid: 99%**

Waarom is dit belangrijk?

Als je verkeerd bloed krijgt:

Je lichaam valt het aan

 rode bloedcellen klonteren samen

dit kan levensgevaarlijk zijn

 Kort samengevat

Je bloedgroep = A, B, AB of O + Rh + of −

Je lichaam accepteert alleen “bekend” bloed

Verkeerde combinatie = afweerreactie

Kruisproef

Laboratoriumtest:

• Bij elkaar voegen van serum van
  patiënt (ontvanger) met rode
  bloedcellen van de donor
  
• Positieve kruisproef (klontering): geen bloedtransfusie.

Soorten bloedtransfusie

• Autoloog: pre-operatief eigen bloed afnemen en post-operatief teruggeven
• Erytrocytenconcentraat, bij anemie
• Trombocytenconcentraat, bij stollingsproblemen
• Plasma: bij brandwonden, shock, bloedgroep niet van belang.

NaCl op driewegkraan dicht = noodlijn, in geval van transfusiereactie; loodrecht op de driewegkraan

Algemene Aandachtspunten bloedtransfusie

• Controle voor toediening
• Bloedproduct koel bewaren tot 6 uur na aanprikken toedienen 
• Infuuscanule moet dik genoeg zijn, of centraal infuus
• 2e infuus met NaCl 0,9%
• Vitale functies troleren, voor, 10 min. na start en na 
• Eerste 10 min. max. 20 ml bloed toedienen
• Observeren op transfusiereacties (shock, koorts, huiduitslag)
• Voor en na transfusie 30 min. spoelen met NaCl 0,9%.

Welk soort bloedtransfusie krijgt iemand met sikkelcelanemie?

1. Autologe transfusie
2. Erytrocyten-concentraat
3. Plasma
4. Trombocyten-concentraat

Welk soort bloedtransfusie krijgt iemand met hemofilie?

1. Autologe transfusie
2. Erytrocyten-concentraat
3. Plasma
4. Trombocyten-concentraat

Welk soort bloedtransfusie krijgt iemand met brandwonden?

1. Autologe transfusie
2. Erytrocyten-concentraat
3. Plasma
4. Trombocyten-concentraat

Welk soort bloedtransfusie krijgt iemand na een geplande operatie?

1. Autologe transfusie
2. Erytrocyten-concentraat
3. Plasma
4. Trombocyten-concentraat

Wat heb je geleerd over bloedtransfusies?

tijd voor wat termen

quizlet

Vertel in eigen woorden:

• Wat is de functie en samenstelling van het bloed
• welke bloedgroepen zijn er
• Wat indicaties zijn voor een bloedtransfusie
• Wat de aandachtspunten zijn bij een
  bloedtransfusie
  
  
• Wat zijn je eigen leervragen over bloedtransfusie?

Welk cijfer geef je deze les?

110