Thema 12: Vertering
BS4: Resorptie
Thema 12: Vertering
BS4: Resorptie
Wat zie je op het plaatje?
Voedingsstoffen
Voedingsmiddelen
Welk van de onderstaande voedingsstoffen is geen brandstof?
Vetten
Nucleinezuren
Koolhydraten
Eiwitten
Wat is vertering?
Energie in voedingsstoffen gebruiken om te bewegen.
Voedingsstoffen gebruiken om cellen te bouwen.
Voedingsstoffen klein maken zodat ze in het bloed kunnen worden opgenomen.
Voedingsstoffen opnemen in het bloed.
Welke voedingsstof wordt door lipase verteerd?
eiwitten
koolhydraten
vetten
vitamines
Welke functie heeft deze voedingsstof in je lichaam vooral?
bouwstof en transportmiddel
reservestof en beschermende stof
bouwstof en brandstof
brandstof en reservestof
Welke voedingsstof heeft niet de functie reservestof?
vetten
koolhydraten
vezels
eiwitten
Wat is de belangrijkste functie van deze voedingsstof in je lichaam?
bouwstof
brandstof
reservestof
beschermende stof
Een voedingsvezel is een voedingsstof
juist
onjuist
Voedingsvezels zijn...
koolhydraten afkomstig uit de celwand van plantaardige cellen
eiwitten afkomstig uit de celwand van plantaardige cellen
koolhydraten afkomstig uit het celmembraan van dierlijke cellen
eiwitten afkomstig uit het celmembraan van dierlijke cellen
Wat is de functie van voedingsvezels?
bouwstoffen
brandstoffen
geen van bovenstaande antwoorden
brandstoffen en beschermende stoffen
Wat is de functie van peristaltiek?
Het verkneden van verteringssappen en de voedselbrij
Het voortduwen van de voedselbrij
Beide
Geen van beide
Welke spieren zijn betrokken bij de peristaltiek?
Lengtespieren
Kringspieren
Beide
Geen van beide
In de afbeelding is de peristaltiek in een deel van het darmkanaal schematisch getekend. Zijn op plaats 1 de kringspieren in de wand van het darmkanaal ontspannen of samengetrokken? En hoe zit het op die plaats met de lengtespieren?
De kringspieren en de lengtespieren zijn allebei ontspannen.
De kringspieren zijn ontspannen en de lengtespieren zijn samengetrokken.
De kringspieren zijn samengetrokken en de lengtespieren zijn ontspannen.
De kringspieren en de lengtespieren zijn allebei samengetrokken.
Welk orgaan doet NIET aan peristaltiek?
maag
slokdarm
dunne darm
lever
Thema 1: Vertering
BS4: Resorptie
Leerdoelen
Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden opgenomen in het darmkanaal en welke factoren daarop van invloed zijn
Dunne darm
Resorptie van voedingsstoffen
monosachariden (koolhydraten)
vetzuren en glycerol
aminozuren
Groot oppervlak = meer resorptie
Darmplooien
Darmvlokken
Microvili
Resorptie in de darmwand
Passief transport: transport van stoffen van hoge concentratie (in darm) naar lage concentratie (in darmcel)
Kost geen energie!
Actief transport: transport van stoffen tegen de gradiënt in (van lage naar hoge concentratie).
Kost energie in de vorm van ATP!
Door actief transport wordt de osmotische waarde in de cellen van het darmepitheel hoger dan in de dunne darm
Het belangrijkste verschil tussen uniport, symport en antiport is dat uniport moleculen onafhankelijk van andere moleculen over het membraan beweegt, en symport twee soorten moleculen in dezelfde richting beweegt, maar antiport twee soorten moleculen in tegengestelde richtingen beweegt.
Symport glucose
terugvorming tot triglyceriden in darmepitheel
transport in waterige omgeving -> eiwitmantel (lipoproteïnen)
weg: darmepitheel -> intercellulaire ruimte -> lymfe -> borstbuis (ader)
Aan de slag!
BS3 afmaken t/m opdr. 46
BS4 lezen
Maken opdr. 47 t/m 50
Opname glucose
1. Concentratieverschil Na+ wordt gebruikt om glucose mee te transporteren: symport.
2. Glucoseconcentratie is daardoor hoog in de cel en door gefaciliteerde diffusie gaat glucose naar het bloed (via weefselvloeistof). Uniport.
3. Om concentratieverschil Na+ in stand te houden: actief transport van Na+. Via antiport uitwisseling Na+ en K+.
Dikke darm
Resorptie van water, mineralen, vitaminen (K)
Veel water in verteringssappen
Diarree? Problemen in de dikke darm!
Poortader
Bloedvaten van de
darmwand naar de lever.
Vervoert voedingsstoffen naar de lever.
Zenuwstelsel en vertering
Het autonome zenuwstelsel is nauw betrokken bij de vertering.
Bij het zien van voedsel wordt speeksel geproduceerd = speekselreflex
Bij het vullen van de maag wordt reflexmatig maagsap geproduceerd
Bij druk op de wanden van de endeldarm komt de drang om te ontlasten (poepen)
Aan de slag!
BS4 afmaken t/m opdr. 63
BS5 lezen
Wat is de minst belangrijke functie van de dunne darm?
Vertering van voedingsstoffen
Resorptie van voedingsstoffen
Resorptie van water
Productie van verteringsenzymen
Wat is de beste uitleg van het woord: 'resorptie'?
de opname van water bij de nieren
opname van stoffen in het bloed
opname van stoffen uit de darmen
de uitscheiding van stoffen
Iemand heeft diarree. Welk orgaan werkt dan niet goed?
Dikke darm
Endeldarm
Slokdarm
In de twaalfvingerige darm
Wat voor soort transport is resorptie?
Actief, het kost energie
Passief, het kost energie
Actief, het kost geen energie
Passief, het kost geen energie
Bij een resorptiestoornis worden te weinig of geen voedingsstoffen uit het voedsel opgenomen in het bloed. De benodigde voedingstoffen moeten dan via een infuus in de bloedbaan worden toegediend. Noteer de letter uit de afbeelding hiernaast die het gedeelte aangeeft dat bij deze patiënt niet goed functioneert. (klik op de afbeelding om te vergroten)
P
Q
R
S
Welke stof zorgt er voor dat bacteriën die via ons voedsel ons lichaam binnenkomen, gedood worden (naam voluit)
Waar in ons lichaam worden spijsverteringssappen geproduceerd die vetten verteren?
maag
twaalfvingerige darm
galblaas
alvleesklier
Waarom moet insuline worden geinjecteerd en kan het niet in pilvorm worden ingenomen?
De opname van alcohol kan in bijna overal in het darmkanaal plaatsvinden. Door welke oorzaak is de opname van alcohol in de dunne darm het grootst?
Welke van de onderstaande stoffen is geen monosacharide?
ribose
galactose
sucrose
maltose
Hoe stroomt het bloed in de poortader?
Van de maag naar de lever
Van de darm naar de lever
Van de lever naar de maag
Van de lever naar de maag
Welk verteringssap heeft geen verteringsenzymen?
Speeksel
Maagsap
Gal
Darmsap
Welk orgaan maakt amylase?
lever
maag
alvleesklier
dunne darm
Wat wordt er door peptidasen verteerd?
eiwitten
peptase
aminozuren
polypeptiden
Examenvraag (HAVO)
De behandeling van clostridiumziekte met antibiotica duurt lang en vaak komen de klachten weer terug. Daarom werd in het AMC in Amsterdam een onderzoek gedaan naar het toepassen van fecale bacterietherapie, ofwel poeptransplantatie, als alternatief voor de antibioticumbehandeling. Internist Max Nieuwdorp legt uit hoe dit in zijn werk gaat: "Gezonde donoren leveren hun ontlasting in. Na menging met een vloeistof en filteren door een zeefje ontstaat een vloeistof die aan patiënten met een clostridium-infectie kan worden toegediend. Op deze manier wordt de darm voorzien van een gezond bacteriebehang."
De vloeistof wordt toegediend via een slangetje door de neus naar het spijsverteringskanaal. Waar in het spijsverteringskanaal zal zich het uiteinde van het slangetje bevinden wanneer wordt gestart met de toediening
Waar in het spijsverteringskanaal zal zich het uiteinde van het slangetje bevinden wanneer wordt gestart met de toediening
slokdarm
twaalfvingerige darm
endeldarm
blinde darm
Heb je de leerdoelen onder de knie?
Waren er lastige onderdelen? Of heb je nog vragen over bepaalde onderdelen?