herhalen cellen & onderzoek
herhalen cellen & onderzoek
Planten
plastiden:
- chloroplasten
- chromoplasten
-Amyloplasten
Bacteriecellen
Plasmide:
klein cirkelvormig DNA molecuul, kan uitgewisseld worden met andere bacterie
Bacteriedeling
Verschil bacterie virus
Bacterie is een cel en een virus niet (leeft niet)
Bacterie kan zichzelf delen en een virus niet
Bacterie is veel groter dan een virus
DNA vs RNA
Vier verschillende stikstofbasen: Adenine (A), Thymine (T), Cytosine (C), Guanine (G)
Combinaties A=T en C≡G (baseparing)
De ene streng is complementair aan de andere
DNA
eiwitproductie
van de template/matrijsstreng moet RNA gemaakt worden
de RNA streng lijkt dan op de coderende streng.
Eiwitproductie
1. Eiwitproductie begint in de celkern. Een stukje DNA bevat de bouwinstructie voor een eiwit.
2. Dit stukje wordt gekopieerd in de vorm van een RNA molecuul (transcriptie)
3. Via de kern poriën reist het RNA molecuul vervolgens naar het cytoplasma
4. Een ribosoom “leest” het RNA- molecuul en koppelt dan aminozuren aan elkaar volgens de bouwinstructie (translatie)
Transcriptie: DNA naar RNA
- RNA is enkelstrengs
- RNA heeft Uracil (U) ipv Thymine (T) als stikstofbase
Tegenover de A wordt een U ingebouwd en tegenover T een A
Bij C een G en bij G een C.
Translatie: RNA naar eiwit
Het RNA verlaat de kern (via een kernporie) naar het cytoplasma en bindt aan een ribosoom.
Het ribosoom leest het mRNA in steeds 3 basen tegelijk (triplet/ codon).
Celdeling nodig voor
Groei (nieuwe cellen)
Herstel (vervanging dode/ beschadigde cellen)
Instandhouding
Voor de mitose zijn de chromatiden (tijdens de S-fase) verdubbeld (zuster chromatiden)
Levenscyclus van een cel
BINAS 76A
Mitose
BINAS 76B1
Controle van de celdeling
Een tumor is goedaardig als hij netjes omsloten is en langzaam groeit. Als hij snel groeit en omliggende weefsels binnendringt is een tumor kwaadaardig = kanker.
Als kankercellen losraken en via bloed/ lymfe in andere organen terecht komen en daar een tumor veroorzaken is dit een uitzaaiing.
Soms gaat de regeling van de celdeling mis:
Celmembraan
Diffusie
Actief en passief transport
Osmose
Onthoud:
Wat je weet: x-as
Wat je meet: y-as
Wat je weet = onafhankelijke variabele
Wat je meet = afhankelijke variabele