Welkom A3B!
Wat gaan we doen? Hoofdstuk 4 samenvatten
Wat heb je nodig? Alleen je boek
Welkom A3B!
Wat gaan we doen? Hoofdstuk 4 samenvatten
Wat heb je nodig? Alleen je boek
Planning voor deze les
Kort bespreken: practicum van gisteren (5 min)
Uitleg: samenvatting hoofdstuk 4 (15-20 min)
Aan het werk: opdrachten met whiteboards in groepjes (15-20 min)
Practicum bespreken
Molverhouding bakpoeder : natriumcarbonaat
Wat waren jullie resultaten?
4.1. Energie
Je kunt uitleggen wat de wet van behoud van energie is
Je kunt benoemen welke energieomzetting plaatsvindt
je kunt het verschil uitleggen tussen exotherm en endotherme reacties
je kunt de begrippen reactiewarmte en activeringsenergie uitleggen en toepassen
je kunt de reactiewarmte en de activeringsenergie in een energiediagram weergeven
Wet van behoud van energie
Vormen van energie:
warmte, licht, mechanische energie, elektrische energie, stralingsenergie en chemische energie
Exotherme reacties
Exotherm: Er komt energie vrij
De beginstoffen staan energie
af aan de omgeving
Energieniveau producten lager
dan chemische energie beginstoffen
Endotherme reacties
Endotherm: Er is energie nodig.
Er is constant energie vanuit de
omgeving nodig om de chemische
reactie te laten plaatsvinden.
Energieniveau producten hoger
dan chemische energie beginstoffen
Exotherme en endotherme reacties
Voor beide soort reacties is
altijd energie nodig om te beginnen!
Dat is de activeringsenergie
Bij exotherme reacties is er genoeg
energie om daarna zelf te verlopen
Energiediagram
x-as : geen eenheid
y-as : energie
Beginstoffen
Geactiveerde toestand
Reactieproducten
Faseovergangen
Smelten en verdampen zijn endotherme processen
Stollen en condenseren zijn exotherme processen
4.2. Reactiesnelheid
Je kunt uitleggen wat de reactiesnelheid van een chemische reactie inhoudt
Je kunt met behulp van het botsende-deeltjesmodel uitleggen welke invloed de factoren temperatuur, concentratie en verdelingsgraad hebben op de reactiesnelheid
Je kunt uitleggen hoe een katalysator de reactiesnelheid beïnvloedt
Reactiesnelheid
De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd.
Aantal mol dat per liter gevormd wordt in een seconde in mol/(L*s)
Botsende-deeltjesmodel
Effectieve botsing: leidt tot een chemische reactie
Reactiesnelheid
De reactiesnelheid wordt beïnvloed door:
De soort stof
Temperatuur
Concentratie
Verdelingsgraad
Katalysator
Temperatuur
Concentratie (hoeveelheid deeltjes)
Grotere verdelingsgraad
Katalysator
Een stof die ervoor zorgt dat een bepaalde reactie sneller verloopt
Hij wordt zelf niet verbruikt tijdens een reactie en is na afloop van de reactie nog aanwezig!
4.3 Massa
Je kunt op microniveau uitleggen waarom de wet van massabehoud altijd geldt
Je kunt molverhoudingen gebruiken om massaberekeningen uit te voeren aan reacties
Je kunt uitleggen wat de begrippen overmaat en ondermaat inhouden
Je kunt uitleggen welke stof in overmaat/ondermaat aanwezig is
Wet van behoud van massa
Tijdens een chemische reactie gaat geen massa verloren
Wet van behoud van massa op microniveau
Molverhouding
Reactievergelijking: C3H8O3 + 3 HNO3 -> C3H5N3O9 + 3 H2O
Rekenen aan een reactie: Stappenplan
1) Stel een kloppende reactievergelijking op.
2) Zoek de molaire massa's van de stoffen.
3) Vermenigvuldig de molaire massa's met de cijfers voor de stoffen.
4) Reken met een verhoudingstabel de gevraagde massa in gram uit.
Overmaat en ondermaat
De beginstof die als eerste op is, is in ondermaat
De beginstof waarvan na afloop van de reactie nog iets over is, is in overmaat aanwezig
4.4 Productieprocessen
Je kunt een eenvoudig productieproces weergeven in een blokschema
Je kunt aan de hand van een blokschema een industrieel proces beschrijven
Je kunt de concentratie van een stof uitrekenen in mol per liter
Blokschema
In de blokjes staan de processen
Op de pijlen staan de stoffen
Productietypen
Batchproces
Continuproces
Molariteit
[A] in mol per liter (mol/L)
[A] = n/V
mol/L wordt ook wel vervangen door de eenheid Molair (M)
Molariteit
Aan de slag
Verdelen in groepjes van 3 volgens Magister
Elk groepje krijgt een whiteboard
Opdrachten maken op de whiteboards