workshop oogaandoeningen en bijbehorende behandelingen

workshop oogaandoeningen en bijbehorende behandelingen
1 / 49
volgende
Slide 1: Tekstslide
VerzorgendeMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 49 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 9 videos.

time-iconLesduur is: 60 min

Onderdelen in deze les

workshop oogaandoeningen en bijbehorende behandelingen

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

onderwerpen
  • anatomie oog
  • bindvliesontsteking
  • hoornvliesontsteking
  • vaatvliesontsteking
  • glaucoom
  • staar
  • maculadegeneratie
  • retinopathie
  • netvliesloslating
  • bijziend
  • oogdruppels toedienen
  • druppelbril
  • benadering cliënten met een oogaandoening 

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 3 - Video

Accomoderende werking
Als je een voorwerp wilt bekijken dat dichter bij je ogen ligt, moet de ooglens boller worden gemaakt.
Omdat de ooglens elastisch is, kan hij door het aanspannen of ontspannen van de spiertjes in het straallichaam boller of minder bol worden gemaakt.

Slide 4 - Tekstslide

1. hoornvlies
Helder en doorzichtig
2. pupil
Zwart gat in regenboogvlies (iris) Kan vernauwen en verder openen
3. lens
Kan platter en boller worden
(accomoderen)
4. glasachtig lichaam
Moet helder zijn 
Bepaalt het scherp zien
5. netvlies (retina)
Lichtgevoelige sensoren (staafjes en kegeltjes)
6. oogzenuw
Geeft beeld door aan de hersenen 
 7. blinde vlek
Plaats van de oogzenuw
8. gele vlek (macula) Plaats van scherp zien (veel staafjes en kegeltjes)

Hulporganen van het oog:
 wenkbrauwen, 
oogleden, 
wimpers,
traanvocht, 
oogspieren 

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

De oogbol (bulbus oculi) bestaat uit drie lagen: 3 vliezen
1. Een buitenste laag: de harde oogrok (sclera) en het hoornvlies (cornea);
2. Een middelste laag: het vaatvlies (choroidea) en het regenboogvlies (iris);
3. Een binnenste laag: het netvlies (retina).

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Gezichtszintuig
Het gezichtszintuig bevindt zich in het netvlies aan de binnenzijde van de oogbollen
De oogbollen liggen elk in een holte van het schedel; de oogkas. Ze zijn omgeven door spiertjes die de oogbewegingen tot stand brengen, en vetweefsel.

t

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Netvlies
Het netvlies vormt de binnenste bekleding van de oogbollen. Hierin vertakt de oogzenuw zich in de receptoren tot fijne draadjes die de lichtprikkels opvangen. Deze receptoren noemen we staafjes en kegeltjes
Staafjes gebruik je in schemerlicht, de kegeltjes bij daglicht.

Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 9 - Tekstslide

 Meest voorkomende oorzaak van rood oog
- Meest voorkomende oogontsteking
- Ontsteking van bindvlies over harde oogrok (sclera)
Viraal: verkoudheid, adenovirus (besmettelijk!)
Bacterieel: stafylokokken, SOA
Allergisch: pollen, contactallergenen

Waterige afscheiding
Geen pijn, tenzij hoornvlies is aangetast
Zichtproblemen door tranen en irritatie
Oogdruppels:
- Reiniging
- Bloedvatvernauwing
- Antibiotica
- Antihistaminicum

Rode, branderige, tranende ogen
- Geen pijn Allergie: Jeuk
- Soms zichtproblemen Bacterieel: Pusvorming
- Enkele dagen tot 2 weken
Behandeling:
- Oogdruppels en eventuele contactlenzen uit!
Soms doet hoornvlies/cornea mee
contactallergenen zijn: oogdruppels of -zalf, makeup en contactlensvloeistof

Slide 10 - Tekstslide

Ontsteking van de cornea (hoornvlies)
- Door Herpes Simplexvirus of UV-licht (skieën, lassen)
Symptomen:
- Zeer pijnlijk
- Afname gezichtsvermogen
- Lichtschuwheid
- Tranende, rode ogen

evt. littekenvorming
verminderde gevoeligheid en daardoor grotere kwetsbaarheid
Keratitis
Wanneer naar oogarts?
- Als klachten niet minder worden na enkele dagen
- Zeer veel pijn
- Verdere afname gezichtsvermogen



Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Keratitis wordt vaak veroorzaakt door...
A
Zwemmen
B
Bowlen
C
Hardlopen
D
Skieën

Slide 12 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Welk deel van het oog is ontstoken bij een keratitis?
A
Hoornvlies
B
Netvlies
C
Vaatvlies
D
Bindvlies

Slide 13 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies


Wat is een uveitis?

Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Uveitis
Ontsteking van het vaatvlies (uvea)
- Verzamelnaam voor inwendige ooginfecties:  o.a. iritis

Symptomen:
- Diepe pijn in het oog, rood oog
- Vermindering gezichtsvermogen
/wazig zien 
- Zwarte vlekjes of slierten in het beeld
- (soms) Licht niet goed verdragen

Slide 15 - Tekstslide

Oorzaak is onbekend, soms onderdeel van infectieziekten en auto-immuunziekten (reuma)

Één oog of beide ogen tegelijkertijd

Onder andere gebruik van corticosteroiden als behandeling

Slide 16 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Glaucoom
Acuut: plotselinge blokkade afvoer van
kamervocht (Spoedgeval!)
- Acuut hevige pijn
- Rood/hard oog
- Misselijkheid/braken
- Risico op blindheid

Behandeling: oogdrukverlagende druppels

Slide 18 - Tekstslide

Verwijzing naar oogarts
Chronisch glaucoom

Slide 19 - Tekstslide

Afvoer van kamervocht slibt langzaam dicht
- Oogdruk neemt heel langzaam toe
- Oogzenuw raakt langzaam beschadigd
- Patiënt ziet langzaam steeds minder
Schade aan oogzenuw herstelt niet: oogdruppels/drain/operatie kan verdere schade voorkomen
Glaucoom
Acuut: plotselinge blokkade afvoer van
kamervocht

Slide 20 - Tekstslide

Waar werd het kamervocht ook weer gemaakt?

Slide 21 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 22 - Tekstslide

(Grijze) staar: vertroebeling van de lens
- Aangeboren/erfelijk
- Ziekte, zoals diabetes
- Meestal door ouderdom

Slide 23 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 24 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Cataract
Na de operatie:
- Na 1 week is gezichtsvermogen volledig hersteld
- Accommoderen is niet meer mogelijk: lens blijft plat

Slide 25 - Tekstslide

wel een keuze voor bolle lens als mensen graag willen blijven lezen

Multifocale lens is duur en wordt niet vergoed. Ook is het zicht minder scherp
Wat is cataract?
A
het netvlies laat los
B
de oogboldruk is verhoogd
C
de lens is troebel
D
de gele vlek gaat achteruit

Slide 26 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Slide 27 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 28 - Tekstslide

Groen = bloeding

Blauw = lekkage uit bloedvaten

Wit = tekort aan zuurstof en bloed
Maculadegeneratie
Macula bevat alleen kegeltjes

Oorzaken: Diabetes, Ouderdom, Trauma, 
Erfelijke ziekte en/of Roken

Symptomen: Wegvallen centrale gezichtsveld
- Minder scherp zien
- Vervormingen zien

Slide 29 - Tekstslide

Waar waren de kegeltjes voor?
- Scherp zien en kleuren zien
Patient ziet bijvoorbeeld dit...

Slide 30 - Tekstslide

Hoe werkt het? (Amslertest)
- men kijkt op kaart met vierkanten naar middelpunt (andere oog afgedekt)
Wanneer iets mis, als je geen mooie vierkanten ziet?
- als je iets ‘niet’ ziet
- iets wazigs ziet
- iets onregelmatigs ziet

Of dit...

Slide 31 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Twee vormen
1. Droge maculadegeneratie: cellen in de gele vlek sterven af
    - Meest voorkomende vorm (±85% )
    - Langzaam proces
    - Geen behandeling mogelijk

2. Natte maculadegeneratie: groei abnormale bloedvaatjes in macula
    - Bloedvaatjes kunnen bloed of vocht lekken 
    - Laseren en/of injectie in oog kan achteruitgang verminderen

Slide 32 - Tekstslide

Bloedvaatjes kunnen tot littekenvorming leiden of permanente schade aan het netvlies

Aandoening ontwikkelt zich snel en er is sprake van een snelle achteruitgang (ernstig verlies van gezichtsveld als niet wordt ingegrepen)
Meest voorkomende vorm van maculadegeneratie
A
Nat
B
Droog

Slide 33 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Retinopathie
Beschadiging van netvlies
- Verschillende oorzaken
- Oorzaak van blindheid 

Slide 34 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 35 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Diabetische Retinopathie
Beschadiging van netvlies bij diabetes
- Lekken van vocht/vet (exsudaat)
- Uitgezette bloedvaatjes
- Kleine bloedingen
- Bloedvaatjes gaan dichtzitten
- Ontstaan nieuwe bloedvaatjes

Slide 36 - Tekstslide

Mensen met diabetes hebben te veel glucose (suiker) in hun bloed. Dit beschadigt de bloedvaten in het lichaam, waaronder de kleine bloedvaatjes in het netvlies.
Bij de meeste mensen met diabetes ontstaat diabetische retinopathie. Dit geldt zowel voor mensen met diabetes type I als diabetes type II. Twintig jaar na de diagnose diabetes zijn de kleine bloedvaatjes in het netvlies bij 80% van de mensen beschadigd.

Door tekort aan bloed en zuurstof (ischemie) vormt het oog nieuwe bloedvaatjes -> ernstige retinopathie
Diabetische Retinopathie
Symptomen:
- Wazig/vervormd/dubbel zien
- Vlekken/slierten zien
- Nachtblindheid
- Pijnklachten

Behandeling: Regelmatige controle!
- Laserbehandeling

Slide 37 - Tekstslide

Diabetische retinopathie heeft meerdere symptomen. Welke klachten iemand heeft, hangt af van de ernst van de schade en vooral ook van de vraag welk deel van het netvlies is aangetast. Vaak ontstaan klachten pas in een laat stadium als het netvlies al flink is beschadigd.

Een belangrijk symptoom van diabetische retinopathie is minder scherp zien.

Bloedsuiker onder controle houden, regelmatige controle bij oogarts. Laser kan bloedvaatjes dichtmaken 
Andere vormen Retinopathie
  1. Hypertensieve retinopathie: door hoge bloeddruk
  2. Atherosclerotische retinopathie: door aderverkalking en ouderdom

    - Beschadiging van netvlies (4 gradaties)
    - Gezichtsvermogen gaat langzaam achteruit
    - Preventieve behandeling risicofactoren

Slide 38 - Tekstslide

Patient merkt vaak niet dat gezichtsvermogen achteruit gaat -> bij klachten is het vaak te laat

Gradaties van gering tot zeer ernstig
Bij diabetes kunnen veel complicaties optreden. Wat is diabetische retinopathie?
A
een diabetische voet: door slechte doorbloeding wordt de genezing van wonden op de voet belemmerd.
B
Een oogaandoening: diabetes beschadigt de haarvaten in het netvlies van de ogen, waardoor bloedinkjes of littekenweefsel ontstaan.
C
Nierschade: wanneer bloedsuikerwaarden structureel te hoog zijn raken de haarvaten in de nieren beschadigd, waardoor de nierfunctie vermindert.

Slide 39 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Slide 40 - Tekstslide

Ablatio retinae: netvlies laat los van vaatvlies
- Patiënt ziet lichtflitsen/schaduw
- Afname gezichtsveld
- Spoedgeval -> zo snel mogelijk
   naar OK!

Slide 41 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Als je kleurenblind bent, kan je bepaalde kleuren niet zien.
Wat werkt er dan minder goed?
A
Kegeltjes
B
Staafjes

Slide 42 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Slide 43 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 44 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Slide 45 - Video

Deze slide heeft geen instructies

benadering
  • Voorkom ongelukken en letsel 
  • Onderwijs nieuwe vaardigheden
  • Pas de taak of de omgeving aan
  • Promoot een gezonde en bevredigende levensstijl

Slide 46 - Tekstslide

Voorkom ongelukken en letsel – Het meest effectieve licht voor een bepaalde ruimte en activiteit aanbevelen, wijzen op mogelijke gevaren en het aanbieden van oplossingen, en het laten zien van manieren om iets op een andere manier te doen waardoor de veiligheid toeneemt.
Onderwijs nieuwe vaardigheden – Technieken zoals excentrisch kijken, visueel volgen en visueel scannen kunnen mensen helpen om te leren hun resterende zicht efficiënter en effectiever te gebruiken.
Pas de taak of de omgeving aan – persoonlijke wijzigingen om functionaliteit te verbeteren, zoals het aanbevelen van aangepaste apparatuur op maat gemaakt voor iemands behoeftes, en het aanbieden van training in hulpmiddelen bij slechtziendheid, zoals vergrootglazen.
Promoot een gezonde en bevredigende levensstijl – een holistische benadering helpt om te verzekeren dat cliënten in staat zijn om zich met de dingen bezig te houden, die ze willen en moeten doen, van basale dagelijkse taken tot recreatie en vrijetijdsbesteding.
in en om de woning

Slide 47 - Tekstslide

  • Veilig en met gemak in uw huis functioneren
  • Haal rommel, snoeren en losse kleden van de vloer om vallen te voorkomen.
  • Zet meubilair en apparaten op volgorden die voor u comfortabel zijn.
  • Zorg ervoor dat de kleur van beugels of andere apparatuur contrasteert met muur erachter.
  • Zorg voor goede verlichting in de gang, hal, trappenhuis, etc.
  • Gebruik gelabelde la-indelers voor dingen als cosmetica en kleine apparaten.
  • Hang kleding op kleur in de kast (hang gelijkende kleuren, zoals zwart en donkerblauw aan verschillende kanten) en gebruik verschillende wasmanden voor verschillende kleuren om ze uit elkaar te houden.
nog vragen of feedback?

Slide 48 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Slide 49 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies