5H 8.1 Chemie in cellen

Mevrouw Beckmann

BCM

Examen

Donderdag 20 mei 2027

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 19 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Mevrouw Beckmann

BCM

Examen

Donderdag 20 mei 2027

Deze slide heeft geen instructies

PTA's biologie

PTA 3: Thema 8 Stofwisseling 25% November

Thema 9 DNA


PTA 4: Thema 4 Evolutie 25% Januari

Thema 7 Ecologie en milieu

Thema 10 Voeding en vertering


PTA 5: Thema 11 Transport 25% Maart

Thema 12 Gaswisseling en uitscheiding

Thema 13 Afweer

Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht 

Maak de vragen hiernaast

Gebruik BiNaS


7

minute

00

second

Thema 8 Stofwisseling

Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht 

antwoorden

Deze slide heeft geen instructies

Stofwisseling in de cel

8.1 Chemie in cellen
8.2 Enzymen
8.3 Fotosynthese
8.4 Voortgezette assimilatie
8.5 Dissimilatie
8.6 Intensiteit van de  stofwisseling

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

  • Je kunt de begrippen stofwisseling, dissimilatie en assimilatie beschrijven.

  • Je kunt omschrijven wat er bij deze reacties met de energie in een cel gebeurt.

Deze slide heeft geen instructies

Laptop pakken =

Ga naar de digitale leeromgeving van Biologie voor jou

Koppelcode: 528689

Maak de orientatie: dus bekijk de leerdoelen, bekijk de voorkennisfilmpjes en maak de voorkennis vragen

10

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Organisatieniveaus

Deze slide heeft geen instructies

Cellen


Cellen zijn opgebouwd uit

organische &

anorganische stoffen




Organische stoffen --> afkomstig van organismen of producten daarvan. C- en H- atomen. Grotere moleculen, energie. 


Anorganische stoffen --> kleine moleculen, weinig energie. Bevatten niet de elementen koolstof (C) en waterstof (H) bevatten.  




Organische stoffen zijn afkomstig van organismen of van producten van organismen. In het molecuul moet minimaal een H-atoom en een C-atoom zitten om de stof organisch te noemen. Veel organische stoffen bevatten ook een O-atoom. Elke stof die geen C of H bevat is zeker een anorganische stof te noemen.

Water en koolstofdioxide zijn anorganische stoffen. Glucose en methaan zijn organische stoffen.

Chemie in cellen

Stofwisseling (metabolisme) omvat alle chemische omzettingsprocessen in de cel.

  • Assimilatie: Opbouwstofwisseling --> de opbouw van grote organische moleculen uit kleine moleculen (kost energie (ATP): binding tussen C-H gemaakt)

  • Dissimilatie: de afbraak van grote organische moleculen tot kleine moleculen (levert energie: binding tussen C-H verbroken). (Aeroob/anaeroob)

Hydroxide is een diatomisch anion met chemische formule OH⁻. Het bestaat uit een zuurstof- en waterstofatoom dat bij elkaar wordt gehouden door een enkele covalente binding en heeft een negatieve elektrische lading. Het is een belangrijk maar meestal ondergeschikt bestanddeel van water.

- Anaerobe dissimilatie is afbraak van glucose in de mitochondriën zonder zuurstof. Bij anaerobe dissimilatie wordt glucose omgezet in twee organische moleculen melkzuur. Melkzuur zorgt voor beschadiging van de spiervezels. Dissimilatie van koolhydraten zonder zuurstof wordt gisting genoemd.

- Aerobe dissimilatie is de verbranding van kleine, biologische organische verbindingen, de dissimilatie van stoffen onder toetreding van zuurstof.


Assimilatie

  • Alleen autotrofe organismen doen aan koolstofassimilatie (glucose vormen uit CO2 en H2O).

  • Bij voortgezette assimilatie wordt glucose gebruikt voor de vorming van andere stoffen (dit kost energie).



De plant produceert in de koolstofassimilatie (fotosynthese) glucose. In de voortgezette assimilatie wordt door de plant glucose omgezet in eiwitten, vetten en koolhydraten (grote organische moleculen met veel energierijke bindingen). 

Organismen die zelf de organische stoffen produceren die ze nodig hebben uit anorganische stoffen. Dit doen ze met energie afkomstig van zonlicht (foto-autotroof) en/of anorganische stoffen (chemo-autotroof). Groene planten zijn voorbeelden van foto-autotrofe organismen. Ze nemen koolstofdioxide en water op uit het milieu en zetten dit in de bladgroenkorrels met behulp van zonne-energie om in glucose.

Heterotrofe organismen

  • Kunnen zelf geen organische stoffen uit anorganische stoffen maken en zijn voor hun voedingsstoffen dus afhankelijk van andere organismen. 

  • Heterotrofe organismen verkrijgen energie door het eten van andere organismen.  

  • In heterotrofe organismen vindt geen koolstofassimilatie plaats. Wel voortgezette assimilatie en dissimilatie.  

Deze slide heeft geen instructies

Energie

Cellen hebben energie nodig. Ze komen aan deze energie door dissimilatie van glucose --> in de mitochondriën vorming van ATP.  

  • ATP bevat 3 fosfaatgroepen met veel chemische energie.

  • Als 1 fosfaatgroep wordt afgesplitst ontstaat ADP en energie --> gebruikt voor stofwisseling en celprocessen. 

ATP wordt gevormd bij fotosynthese (chloroplasten) en bij dissimilatie (verbranding) (mitochondriën).

Cellen hebben energie nodig voor groeien, beweging, eiwitsynthese, actieftransport van stoffen, uitscheiden van stoffen enz. 


ATP is een organische verbinding bestaande uit de nucleobase adenine, de monosacharide ribose en drie fosfaatgroepen. In de bindingen tussen de fosfaatgroepen zit veel energie opgeslagen, en deze energie zal vrijkomen wanneer een fosfaatgroep wordt afgesplitst.

ATP-cyclus

Meest gebruikte energiedrager in organismen


Energie nodig? --> Fosfaatgroep afscheiden

Energie opslaan?-->  Fosfaatgroep binden

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

  • Je kunt de begrippen stofwisseling, dissimilatie en assimilatie beschrijven.

  • Je kunt omschrijven wat er bij deze reacties met de energie in een cel gebeurt.

Deze slide heeft geen instructies

Anorganische stoffen

Organische stoffen

Andere organische stoffen

Dissimilatie

Assimilatie

Voortgezette assimilatie

Deze slide heeft geen instructies

glucose + zuurstof                   water + koolstofdioxide

koolstofdioxide + water                  zuurstof + glucose

Dissimilatie

Assimilatie

Autotroof organisme

Autotroof en heterotroof organisme

ATP nodig

Levert ATP

Bladgroenkorrels

Alleen overdag

Hele dag door

Deze slide heeft geen instructies

ANORGANISCH

ORGANISCH

Energierijk

Gebruikt door reducenten

Energie arm

Grote moleculen

Kleine moleculen

DNA

Voortgezette assimilatie

Ontstaan door koolstofassimilatie

Ontstaan door dissimilatie

ATP (C10H16N5O13P3)

Fosfaat (PO4)

Enzymen

C4H10 = Butaan

Butanen zijn licht ontvlambare, kleurloze, gemakkelijk vloeibaar te maken gassen die bij kamertemperatuur snel verdampen.

Examenvraag: Energie kan worden opgeslagen in de vorm van een koolhydraat. In de vorm van welk koolhydraat wordt energie in het lichaam van de mens uiteindelijk opgeslagen?

Deze slide heeft geen instructies