Cornell herhaling toets
Klaar voor de Cornell-toets?
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Klaar voor de Cornell-toets?
Open als laatste herhaling: leerlingen kennen de methode al, dus benadruk dat deze les bedoeld is om te checken wat al lukt en wat nog geoefend moet worden voor de toets.
Lesdoel
Ik kan op een Cornell-blad de betekenis van kernwoorden noteren en daarvan een lopende samenvatting maken in hele zinnen met minstens één signaalwoord.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij Cornell?
Gebruik deze woordwolk om voorkennis te activeren. Vraag kort door bij woorden als samenvatting, kernwoord, links, rechts of signaalwoord.
Opbouw van het Cornell-blad
Linkerkolom: kernwoorden
Rechterkolom: uitleg of notities
Onderaan: korte samenvatting in hele zinnen
Houd dit echt kort. De toets vraagt niet om nieuwe theorie, maar om de juiste plek en functie van elk deel van het blad te herkennen en te gebruiken.
Wat schrijf je in de rechterkolom van een Cornell-blad?
uitleg of notities
alleen kernwoorden
de titel van de tekst
de samenvatting
Controleert de opbouw van het blad. Veelgemaakte fout: leerlingen verwarren de rechterkolom met de samenvatting of zetten daar alleen losse kernwoorden neer.
Waar staat de samenvatting op het Cornell-blad?
in de linkerkolom
midden op het blad
onderaan het blad
in de rechterkolom
Deze slide heeft geen instructies
Kernwoorden herkennen
Een kernwoord is kort: vaak 1–2 woorden
Het past bij waar de zin of alinea over gaat
Het is geen hele zin
Sluit aan bij de toetscontext: daar zijn de kernwoorden vetgedrukt, maar leerlingen moeten nog wel herkennen of zo'n woord echt het onderwerp van het stukje tekst dekt.
Goed kernwoord of niet?
Tekstfragment: In de woestijn zijn overdag hoge temperaturen en valt weinig regen.
woestijn is een goed kernwoord, omdat dit woord het onderwerp van de zin samenvat.
Gebruik dit als modelvoorbeeld: kort woord, duidelijk onderwerp, niet te breed en niet te klein detail.
Geen goed kernwoord
Tekstfragment: In de woestijn zijn overdag hoge temperaturen en valt weinig regen.
hoge temperaturen en valt weinig regen is géén goed kernwoord, want dit is te lang en bijna een hele zin.
Benadruk dat een kernwoord kort moet blijven. Een leerling mag dus niet zomaar een complete zinshelft overnemen.
'Op social media plaatsen mensen foto's, filmpjes en berichten. Ook kunnen ze reageren op berichten van anderen.'
Welk kernwoord past het best bij dit tekstfragment?
foto's, berichten en filmpjes
reageren
berichten van anderen
social media
Sluit aan bij het voorbeeld op de vorige slides: een goed kernwoord is kort en vat het onderwerp van de zin samen.
'Op school werken leerlingen soms samen aan een opdracht. Ze kunnen elkaar helpen en samen ideeën bedenken.'
Welk kernwoord past het best bij dit tekstfragment?
school
leerlingen
samenwerken
elkaar helpen en samen ideeën bedenken
Deze slide heeft geen instructies
Uitleg in eigen woorden
Schrijf kort op wat het kernwoord betekent
Gebruik je eigen woorden
Kopieer de tekst niet letterlijk
Hier draait het om begrijpen in plaats van overschrijven. Leg uit dat een goede uitleg vaak korter is dan de brontekst, maar wel de betekenis bewaart.
Van tekst naar uitleg
Kernwoord: droogte
Brontekst: Door lange tijd zonder regen droogt de grond uit en groeien planten slecht.
Goede uitleg: Lange tijd zonder regen, waardoor de grond uitdroogt.
Wijs erop waarom dit sterk is: korter dan de bron, eigen formulering, en toch de belangrijkste betekenis aanwezig.
Wat is minder sterk?
Kernwoord: droogte
Brontekst: Door lange tijd zonder regen droogt de grond uit en groeien planten slecht.
Minder sterke uitleg:
Door lange tijd zonder regen droogt de grond uit en groeien planten slecht.
Dit is minder goed, omdat de tekst bijna letterlijk is overgenomen.
Noem ook dat een té korte uitleg, zoals alleen 'geen regen', vaak te mager is. De uitleg moet kort zijn, maar wel genoeg betekenis geven.
Brontekst:
'Veel jongeren gebruiken hun smartphone om berichten te sturen, filmpjes te bekijken en muziek te luisteren.'
Kernwoord: smartphone
Welke uitleg past het best bij het kernwoord smartphone?
Een telefoon waarmee je muziek kunt luisteren.
Een telefoon, meestal van Samsung of Apple.
Een telefoon die jongeren gebruiken voor verschillende dingen, zoals berichten sturen, filmpjes kijken en muziek luisteren.
Een telefoon die door jongeren vooral wordt gebruikt om contact te hebben en filmpjes te bekijken.
Correct is de korte uitleg in eigen woorden. Afleider 3 is bijna letterlijk overgenomen; 1 en 4 zijn te mager en missen belangrijke betekenis.
Brontekst:
'Na een flinke regenbui kunnen straten onder water komen te staan. Het water kan niet altijd snel genoeg worden afgevoerd.'
Kernwoord: wateroverlast
Wat betekent wateroverlast volgens de tekst?
Als het een tijdje hard regent.
Als het water op straat blijft liggen na een regenbui.
Als het in Nederland vaak regent.
Als er na veel regen zoveel water is dat het niet snel genoeg weg kan.
Deze slide heeft geen instructies
Brontekst:
'In de herfst vliegen sommige vogels naar een warmer gebied. Daar is vaak meer voedsel te vinden. In het voorjaar vliegen ze weer terug. Vogels die ieder jaar naar een ander gebied reizen, noemen we dieren die migreren.'
Kernwoord: migreren
Wat betekent migreren volgens de tekst?
Ieder jaar naar een ander gebied reizen.
In de herfst naar een warmer gebied vliegen.
Naar een gebied vliegen waar meer voedsel is.
In de winter in een warm gebied blijven.
Deze slide heeft geen instructies
Vul de juiste woorden in
Bij Cornell zet je links het kernwoord. Rechts schrijf je de uitleg in eigen woorden. Onderaan maak je een samenvatting in hele zinnen.
Herhaalt meteen de opbouw én het verschil tussen kernwoord, uitleg en samenvatting.
Hele zinnen maken
Gebruik kernwoord + uitleg als basis
Maak daarvan een volledige zin
Koppel terug aan veelgemaakte fout: leerlingen laten alleen losse notities staan, maar op de toets moet de samenvatting uit echte zinnen bestaan.
Van notitie naar zin
Notitie: Droogte - lange tijd zonder regen
Goede zin: Droogte ontstaat wanneer het lange tijd niet regent.
Laat zien dat de losse notitie wordt omgezet in vloeiend Nederlands. De betekenis blijft hetzelfde, maar de vorm wordt een echte zin.
Losse woorden zijn geen zin
Geen goede zin:
Droogte, lange tijd geen regen.
Dit zijn losse woorden. Er ontbreekt een volledige zin met werkwoord.
Gebruik eventueel de termen onderwerp en persoonsvorm kort, maar houd de focus op herkenning: klinkt het als een complete zin of als een notitie?
Notitie: Zoetermeer: een stad, veel groen, parken
Welke zin past het beste bij deze notitie?
In Zoetermeer zijn veel parken en groene plekken te vinden.
De stad Zoetermeer heeft parken waar veel groen is.
Zoetermeer is een stad met veel groen en verschillende parken.
In de stad Zoetermeer kun je veel groene parken vinden.
De goede optie heeft een volledige zinsvorm met persoonsvorm. De andere opties blijven losse notities.
Notitie:
Beweegonderwijs bewegen op school , gezondheid , plezier
Welke zin past het best bij deze notitie?
Beweegonderwijs zorgt ervoor dat leerlingen op school bewegen en daarbij werken aan hun gezondheid en plezier.
Tijdens beweegonderwijs bewegen leerlingen op school voor hun gezondheid en plezier.
Leerlingen bewegen op school en hebben daarbij plezier.
Beweegonderwijs betekent dat leerlingen op school bezig zijn met bewegen.
Deze slide heeft geen instructies
Signaalwoorden gebruiken
Signaalwoorden verbinden zinnen
Ze laten verband zien
Voorbeelden: ook, omdat, maar, daardoor, eerst
Benadruk dat op de toets minstens één signaalwoord in de samenvatting moet staan. Kies woorden die leerlingen al kennen en vaak kunnen toepassen.
Welk verband laat je zien?
omdat geeft een reden aan.
Voorbeeld: Planten groeien slecht, omdat er weinig regen valt.
Laat leerlingen horen dat het signaalwoord logisch moet passen bij het verband tussen de zinnen of zinsdelen.
Nog een bruikbaar signaalwoord
daardoor geeft een gevolg aan.
Voorbeeld: Er valt weinig regen. Daardoor droogt de grond uit.
Maak het contrast met 'omdat' expliciet: reden en gevolg zijn niet hetzelfde, ook al horen ze bij elkaar.
Alles samen in een samenvatting
Een goede samenvatting:
gebruikt kernwoorden en uitleg
bestaat uit hele zinnen
bevat minstens één signaalwoord
blijft kort en duidelijk
Dit is de samenbrengslide: hier komt de hele toetsopdracht weer bij elkaar voordat je afrondt met begrippen.
Welk signaalwoord past bij een reden?
daardoor
ook
omdat
eerst
Controleert het verschil tussen reden en gevolg.
Welk onderdeel wil jij nog oefenen voor de toets?
Laat leerlingen eerlijk kiezen waar nog oefening nodig is: opbouw, kernwoorden, uitleg in eigen woorden, hele zinnen of signaalwoorden.
Wat neem jij mee uit deze herhaling?
Mogelijke antwoorden: kernwoorden kiezen, uitleg kort opschrijven, zinnen maken, signaalwoorden gebruiken, samenvatting controleren.
Begrippen
Cornell-blad - Blad met linkerkolom, rechterkolom en ruimte onderaan voor een samenvatting.
kernwoord - Kort woord of korte woordgroep die aangeeft waar een zin of alinea over gaat.
uitleg - Korte betekenis van een kernwoord, in eigen woorden.
samenvatting - Kort geheel van de belangrijkste informatie in hele zinnen.
signaalwoord - Woord dat een verband laat zien, zoals reden, gevolg of tegenstelling.
lopende samenvatting - Samenvatting in doorlopende zinnen, niet in losse woorden.
eigen woorden - Zelf formuleren zonder de tekst letterlijk over te nemen.
Deze slide heeft geen instructies
