Begeleiden in de zorg
Les 6, palliatieve en terminale zorg
Begeleiden in de zorg
Les 6, palliatieve en terminale zorg
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik
Hebben ouderen nog behoefte aan intimiteit?
En aan seksualiteit?
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit:
Piramide van Maslow
1. Zelfontplooing
2. Respect en waardering
3. Sociale behoeften
4. Behoefte aan veiligheid
5. Fysieke, lichamelijke behoeften
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve Zorg
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is palliatieve zorg?
Definitie WHO:
‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.’
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve en terminale zorg
Stadia van palliatieve terminale zorg:
Ziektegerichte palliatie
Symptoomgerichte palliatie
Palliatie in de stervensfase
Nazorg
1. ziektegerichte palliatie: ziekte wordt nog behandeld zonder dat genezing mogelijk is
2. Symptoomgerichte palliatie: verlichten en onder controle houden van symptomen
3. Stervensfase: kwaliteit van sterven
4. Nazorg voor naasten
DA en huisarts zorgen ervoor dat een patiënt gemarkeerd wordt als zijnde palliatief/terminaal. Bij triage kan er dan gelijk worden verwezen naar betreffende arts
Deze slide heeft geen instructies
Palliatief en terminaal. Is er een verschil? Zo ja, wat is het verschil?
Deze slide heeft geen instructies
Palliatie (Voor het overlijden)
Ziektegerichte palliatie
Symptoomgerichte palliatie
Doelen:
Verlichting en controle
Kwaliteit van leven
Voorkomen klachten verergeren
Beslissingen
Deze slide heeft geen instructies
Palliatie (stervensfase)
Terminale zorg
Doelen:
Kwaliteit van sterven
Fase duurt een aantal dagen
Symptoommanagement
Waardig sterven
Deze slide heeft geen instructies
Nazorg
Zorg voor het lichaam (wassen, omkleden)
Coördineren van zorg (arts laten komen schouwen, contact familie etc.)
Nazorg voor naasten = Palliatieve zorg
Ondersteuning (bv. gesprekken) nabestaanden
Deze slide heeft geen instructies
Beeldvorming overlijden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4 dimensies palliatieve zorg
In de palliatieve zorg wordt totale zorg gegeven. Alle aspecten van het mens-zijn worden in de zorg voor de zorgvrager en zijn naasten betrokken.
1) lichamelijk
2) sociaal
3) spiritueel
4) psychisch
Deze slide heeft geen instructies
Vier dimensies van palliatieve zorg
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De vijf fasen van rouw:
model van psychiater Elisabeth Kübler-Ross
1) Ontkenning en shock
2) Boosheid en woede
3) Marchanderen, onderhandelen
4) Verdriet, somberheid of depressie
5) Acceptatie en aanvaarding
Deze slide heeft geen instructies
Wat kan de VPK doen in de fasen van rouw?
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve zorg verlenen
1) Ontkenning en shock
VPK: er te zijn voor de zorgvrager; ondersteunen in zijn dagelijkse bezigheden .
2) Boosheid en woede
VPK: rustige, respectvolle benadering. Bevestig hem in zijn recht om boos te zijn.
3) Marchanderen, onderhandelen
VPK: goed luisteren, authentiek en eerlijk zijn. Geen valse hoop geven.
4) Verdriet, somberheid of depressie
VPK: niet aan zijn lot over laten ondanks dat hij hier zelf om vraagt.
5) Acceptatie en aanvaarding
VPK: ondersteunen en te begeleiden. Eerlijkheid, luisteren en openheid.
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen in de palliatieve fase
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel klachten of symptomen heeft een cliënt in de palliatieve fase vaak tegelijkertijd?
3
4
5
6
Deze slide heeft geen instructies
De surprise question is?
Een vraag stellen aan een cliënt die heel schokkend is
De vraag of het de zorgverlener zou verbazen of de cliënt binnen 6 maanden komt te overlijden
De vraag of het de zorgverlener zou verbazen of de cliënt binnen 12 maanden komt te overlijden
De vraag of de cliënt zich in de stervensfase bevindt en de palliatieve fase voorbij is.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Advanced Care Planning/ Pro-actieve Zorgplanning:
Wat is belangrijk om besproken te hebben in de palliatieve fase?
individuele levensdoelen en doelen van zorg;
levensbeschouwing en culturele achtergrond;
mogelijkheden van palliatieve zorg;
(niet)-behandelafspraken;
ziekenhuisopnames / ic-opnames;
plaats van zorg en sterven;
crisissituaties (acute verstikking, refractaire symptomen);
wilsverklaring;
wettelijke vertegenwoordiging in de situatie van (acute) verslechtering en wilsonbekwaamheid;
levenseindebeslissingen (vochttoediening, voeding, antibiotica, reanimatie, morfine voor symptoomverlichting, dialyse, palliatieve sedatie, euthanasie, weefseldonatie, bewust stoppen met eten en drinken);
draaglast en draagkracht naasten en mantelzorgers;
wensen met betrekking tot de uitvaart;
nazorg.
Deze slide heeft geen instructies
Zorg in de stervensfase
Lichamelijke signalen
Multidisciplinaire Zorg
Stervensbegeleiding cliënt en naasten
Palliatieve sedatie
Zorg voor de zorgverlener
Deze slide heeft geen instructies
wat zijn signalen van een naderende dood?
Deze slide heeft geen instructies
Stervensfase - lichamelijk
Signalen van de naderende dood (bron: pallialine)
- niet of nauwelijks meer eten en drinken
- ernstige vermoeidheid en verzwakking leidend tot volledige bedlegerigheid
- verminderde urineproductie
- snelle, zwakke pols
- koud aanvoelende, soms cyanotische extremiteiten, lijkvlekken
- spitse neus (de huid over neus en jukbeenderen verstrakt)
- verminderd bewustzijn, vaak tot volledig verlies bewustzijn enkele uren voor het overlijden
- toenemende desoriëntatie, soms met hallucinaties en terminale onrust (‘terminal restlessness' = terminaal delier)
- hoorbare, reutelende ademhaling
- onregelmatige ademhaling kort voor overlijden (Cheyne-Stokes-ademhaling)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat kan de VPK doen om lichamelijk lijden te verichten?
Deze slide heeft geen instructies
Continue sedatie versus euthanasie
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Vorm 5 groepen.
Ga bij 1 flapover staan en beantwoord de vraag.
Na 5 min doorschuiven.
Klassikaal nabespreken.
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
1 mindmap palliatieve zorg
2 wat is het verschil tussen palliatieve- en terminale zorg?
3 wat zijn de 4 stadia van palliatieve terminale zorg?
4 wat zijn de 4 doelen van palliatieve zorg?
5 wat zijn de 4 doelen van terminale zorg?
6 welke drie onderdelen heeft nazorg?
7 wat kan de vpk doen bij de 5 fases rouw: 1) Ontkenning en shock
2) Boosheid en woede 3) Onderhandelen 4) Verdriet/ somberheid.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden
1 mindmap palliatieve zorg
2 verschil tussen palliatieve- en terminale zorg?
3 4 stadia van palliatieve terminale zorg? 1.Ziektegerichte palliatie 2.Symptoomgerichte palliatie 3.stervensfase 4.Nazorg
4 4 doelen van palliatieve zorg? 1.Verlichting en controle 2.Kwaliteit van leven 3.Voorkomen klachten verergeren 4.Beslissingen
5 3 doelen van terminale zorg? 1.Kwaliteit van sterven 2.Symptoommanagement 3.Waardig sterven
6 3 onderdelen heeft nazorg? 1.Zorg lichaam (wassen, omkleden) 2.Coördineren (arts schouwen, contact fam) 3.Nazorg naasten
7 wat kan de vpk doen bij de 5 fases rouw:
1) Ontkenning en shock, VPK: er te zijn voor de zorgvrager; ondersteunen in zijn dagelijkse bezigheden .
2) Boosheid en woede, VPK: rustige, respectvolle benadering. Bevestig hem in zijn recht om boos te zijn.
3) Onderhandelen, VPK: goed luisteren, authentiek en eerlijk zijn. Geen valse hoop geven.
4) Verdriet, somberheid, VPK: niet aan zijn lot over laten ondanks dat hij hier zelf om vraagt.
5) Acceptatie en aanvaarding, VPK: ondersteunen en te begeleiden. Eerlijkheid, luisteren en openheid.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Volgende week
Begeleiden van groepen
en week erna eindopdracht
Deze slide heeft geen instructies
Werken aan LearnBeat
Kijk per paragraaf ook na!
Deze slide heeft geen instructies