Biologie examentraining - onderdeel D

Biologie examentraining 

Onderdeel D - Reageren op prikkels

1 / 97
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 4

In deze les zitten 97 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Biologie examentraining 

Onderdeel D - Reageren op prikkels

Deze slide heeft geen instructies

D. Reageren op prikkels

  • D1. Het zenuwstelsel

  • D2. De huid

  • D3. Hormonen

Deze slide heeft geen instructies

Prikkels en impulsen

Gedrag = alle waarneembare activiteit van een mens of dier

Prikkel = iets dat je kunt waarnemen, waarop je kan reageren

Zintuig = orgaan dat prikkels opvangt en als reactie hierop impulsen maakt

  • Impuls: elektrisch signaal dat door de zenuwen wordt geleid

  • Zintuigen: ogen, gehoor, reukorgaan, smaakzin, tastzin

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer een impuls?

Elk type zintuigcel is gevoelig voor één bepaalde prikkel dit noem je adequate prikkel. 

Deze slide heeft geen instructies

Prikkels en impulsen


Deze slide heeft geen instructies

Prikkels en impulsen

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer een impuls?

Er ontstaan alleen impulsen als de prikkel sterk genoeg is. 


De zwakste prikkel die een impuls geeft noem je de drempelwaarde.


Gewenning = als je gewend bent aan een prikkel is er een hogere prikkeldrempel nodig

Deze slide heeft geen instructies

Drempelwaarde & adequate prikkel


Drempelwaarde = Minimale prikkelsterkte die een impuls veroorzaakt



Deze slide heeft geen instructies

Het zenuwstelsel

Zenuwstelsel = hele systeem van zenuwen in het lichaam


Taken:

  • Coördineren van handelingen

  • Aansturen spieren

  • Verwerken prikkels

Deze slide heeft geen instructies

Het zenuwstelsel

Centraal zenuwstelsel = hersenen en ruggenmerg

Perifeer zenuwstelsel = zenuwen



Deze slide heeft geen instructies

Het zenuwstelsel

Onderdelen centraal zenuwstelsel

  • Grote hersenen: bewust gedrag

  • Kleine hersenen: coördineren beweging, spraak, evenwicht

  • Hersenstam: regelen bloeddruk, hartslag, ademhaling, reflexen (hoofd- en hals)

  • Ruggenmerg: verbinding organen en spieren met hersenen, reflexen van spieren



Deze slide heeft geen instructies

Het zenuwstelsel


Deze slide heeft geen instructies

Zenuwcellen

Zenuwcel = cel die impulsen opvangt en doorgeeft (informatie- en signaalverwerkers)

Bestaat uit:

  • Cellichaam (kern)

  • Uitlopers



Deze slide heeft geen instructies

Zenuwcellen

Drie typen zenuwcellen:

  1. Gevoelszenuwcellen

  2. Bewegingszenuwcellen

  3. Schakelcellen



Deze slide heeft geen instructies

Zenuwcellen


Deze slide heeft geen instructies

Soorten zenuwcellen 


Deze slide heeft geen instructies

Reflexen

Reflex = snelle, vaste, onbewuste reactie met als doel het lichaam beschermen tegen gevaar

  • Impuls gaat van het zintuig meteen naar het ruggenmerg en de spier (niet langs de hersenen)

  • Eerst reageren, dan pas pijn voelen

Deze slide heeft geen instructies

Reflexen

Voorbeelden:

  • Terugtrekreflex (hete pan)  

  • Strekreflex (kniepeesreflex)
                  = Spier trekt samen

  • Pupilreflex (iris)
                  = Regelen licht (kleine pupil) en donker (grote pupil) 


Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oor


Deze slide heeft geen instructies

De bouw van het oor

Deze slide heeft geen instructies

Van trilling naar impuls​

  • De trillingen worden doorgegeven aan de gehoorbeentjes​.

  • De gehoorbeentjes geven de trillingen door aan het slakkenhuis.​

  • In het slakkenhuis liggen zintuigcellen die de trillingen waarnemen.​

  • De zintuigcellen maken een impuls die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan.​

  • Nu wordt het geluid waargenomen​.





Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oor

  • Trommelholte: holte met de gehoorbeentjes

  • Deze staat door de buis van Eustachius in verbinding met de neus- en keelholte

  • Buis van Eustachius zorgt voor een gelijke luchtdruk

  • In je oor zit ook het evenwichtsorgaan

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

Werking en 
onderdelen 

kennen

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

  • Belangrijk zintuig waarmee we licht en kleur waarnemen

  • Licht komt binnen via de pupil en wordt verwerkt op het netvlies

  • De oogzenuw stuurt signalen naar de hersenen, waar een beeld wordt gevormd 

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

  • Hoornvlies: doorzichtig deel, breekt licht

  • Iris: gekleurd deel, regelt hoeveelheid lichtinval

  • Pupil: opening in iris, past zich aan, aan het licht

  • Glasachtig lichaam: doorzichtige deel

  • Ooglens: zorgt voor scherpstelling van het beeld

  • Netvlies: bevat lichtgevoelige cellen (staafjes en kegeltjes)

  • Oogzenuw: stuurt signalen naar de hersenen 

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

  • Blinde vlek: begin van oogzenuw, bevat geen lichtgevoelige cellen

  • Harde oogvlies: witte, stevige buitenste laag die bescherming biedt

  • Vaatvlies: bloedvaten en zorgt voor voeding en zuurstof

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

Netvlies: miljoenen zintuigcellen, twee soorten:

  1. Staafjes: licht/donker en grijs waarnemen

  2. Kegeltjes: kleuren en details waarnemen

Deze slide heeft geen instructies

Gele vlek:

Licht op het netvlies

Alleen maar kegeltjes


Blinde vlek:

Op het netvlies

Geen staafjes en kegeltjes:

Oogzenuw gaat hier het oog uit!


Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

Ooglens: vervormbaar 

  • Accommoderen: boller en platter worden

  • Bol: dichtbij zien

  • Plat: veraf kijken

Deze slide heeft geen instructies

Het menselijk oog

Omliggende structuren met invloed op het oog:

  • Oogspieren: draaien van de ogen

  • Traanklier: produceert traanvocht (voorkomen uitdroging, vuil uit het oog spoelen)

  • Ooglid: beschermt de ogen, verdeelt traanvocht

  • Wenkbrauwen: voorkomen dat zweet in je ogen komt

Deze slide heeft geen instructies

Welk deel van de hersenen regelt de coördinatie van bewegingen?

A

Grote hersenen

B

Kleine hersenen

C

Hersenstam

D


Deze slide heeft geen instructies

Hoe het het orgaanstelsel waarbij het ruggenmerg hoort?

Deze slide heeft geen instructies

De gehoorzenuw geleidt impulsen naar het centraal zenuwstelsel. Door welke uitlopers gaan deze impulsen?

A

Van bewegingscellen

B

Van gevoelscellen

C

Van schakelcellen

D


Deze slide heeft geen instructies

Om goed te kunnen zien moet er voldoende licht het oog binnenvallen. In de iris bevinden zich spieren die de pupil groter maken als er weinig licht is. De verandering van de grootte van de pupil is onbewust. Hoe wordt zo'n snelle, onbewuste reactie genoemd?

Deze slide heeft geen instructies

De gehoorzenuw geleidt impulsen naar het CZS, daar worden de impulsen verwerkt, zodat je geluid hoort. In welk deel van het CZS vindt deze verwerking plaats?

A

Grote hersenen

B

Hersenstam

C

Kleine hersenen

D


Deze slide heeft geen instructies

Welke letter geeft het deel aan waarin zich spieren bevinden die de pupil groter of kleiner kunnen maken?

A

P

B

Q

C

R

D

S

Deze slide heeft geen instructies

Goudplevieren zijn vogels die 's avonds op regenwormen jagen. Ze vinden hun prooi door een tijdje stil te staan en voorover te buigen. Hierna pikken ze een worm uit de grond. De ogen van goudplevieren bevatten veel meer staafjes dan kegeltjes. Leg uit wat hiervan het voordeel is.

Deze slide heeft geen instructies

Welke letter geeft het glasachtig lichaam aan?

A

Q

B

R

C

S

D


Deze slide heeft geen instructies

Welke letter in de afbeelding geeft het vaatvlies aan?

A

Q

B

R

C

S

D

T

Deze slide heeft geen instructies

D. Reageren op prikkels

  • D1. Het zenuwstelsel

  • D2. De huid

  • D3. Hormonen

Deze slide heeft geen instructies

De huid

Huid = buitenste, zichtbare laag van je lichaam (grootste orgaan!) 

Deze slide heeft geen instructies

De huid

Huid = buitenste, zichtbare laag van je lichaam (grootste orgaan!) 

  • Bestaat uit meerdere
    lagen en heeft 
    verschillende functies

Deze slide heeft geen instructies

De huid

  • Opperhuid: bovenste laag, bestaande uit kiemlaag en hoornlaag

  • Kiemlaag: maakt nieuwe huidcellen

  • Hoornlaag: bovenste laag, slijt af en vernieuwt continue

  • Lederhuid: bevat bloedvaten, haarzakjes, zweetklieren en zenuwen

  • Onderhuids bindweefsel: bevat vetcellen, houdt warmte vast

Deze slide heeft geen instructies

De huid

Functies van de huid:

  • Bescherming tegen bacteriën en virussen

  • Voorkomt uitdroging, onderkoeling, oververhitting

  • Pigment beschermt tegen Uv-straling

  • Zorgt voor vitamine D-productie

  • Bevat zintuigen voor tast, pijn en temperatuur

Deze slide heeft geen instructies

Zenuwuiteinden die gevoelig zijn voor pijnprikkels bevinden zich voornamelijk in de buitenste laag van de huid. Hoe heet deze laag?

A

Lederhuid

B

Opperhuid

C

Onderhuids bindweefsel

D


Deze slide heeft geen instructies

Veel patiënten met ernstige brandwonden voelen geen pijn. Verklaar dit

Deze slide heeft geen instructies

D. Reageren op prikkels

  • D1. Het zenuwstelsel

  • D2. De huid

  • D3. Hormonen

Deze slide heeft geen instructies

Hormonen

Wat zijn hormonen?

  • Stoffen die processen in je lichaam regelen

  • Worden door hormoonklieren geproduceerd en via het bloed verspreid

  • Beïnvloeden groei, stofwisseling en gedrag


Doelwitorgaan = orgaan waarop een hormoon invloed heeft

Deze slide heeft geen instructies

Hormonen

Hormoonklieren (die je moet kennen):

  • Hypofyse: onder de hersenen, regelt andere klieren en produceert groeihormoon

  • Eilandjes van Langerhans: in de alvleesklier, regelen bloedsuikerspiegel (insuline en glucagon)

  • Schildklier: stimuleert verbranding in cellen

Deze slide heeft geen instructies

Hormonen

Hormoonklieren (die je moet kennen):

  • Bijnieren: produceren adrenaline, verhoogt alertheid bij stress

  • Eierstokken/teelballen: produceren geslachtshormonen

Deze slide heeft geen instructies

Bij mensen met taaislijmziekte werkt de alvleesklier niet goed. Dit kan een vorm van suikerziekte tot gevolg hebben. Hij maakt niet voldoende hormonen voor het regelen van het glucosegehalte. Hoe heten deze hormonen?

A

Adrenaline en glucagon

B

Adrenaline en insuline

C

Glucagon en insuline

D


Deze slide heeft geen instructies

D. Reageren op prikkels

  • D1. Het zenuwstelsel

  • D2. De huid

  • D3. Hormonen


Nog wat vragen over alle onderdelen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een oor?

A

een cel

B

een weefsel

C

een orgaan

D

een orgaanstelsel

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een drempelwaarde?

A

De hoogste prikkel waarbij een zintuig reageert

B

De laagste prikkel waarbij een zintuig reageert

C

De hoogste prikkel waarbij de hersenen reageren

D

De laagste prikkel waarbij de hersenen reageren

Deze slide heeft geen instructies

Zien alle zenuwcellen er hetzelfde uit?

A

Ja

B

Nee

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Een adequate prikkel is .... 

A

een invloed van buitenaf voor een bepaald zintuig

B

hetzelfde als een impuls

C

een signaal van het zintuig naar de hersenen

D

een verzameling van meerdere prikkels bij elkaar

Deze slide heeft geen instructies

Gedrag ontstaat door prikkels. Wat is een prikkel?

A

iets waar een zintuig op reageert

B

alles wat een mens doet

C

een handeling

D

een verandering van gedrag

Deze slide heeft geen instructies

In het bloedplasma komen hormonen voor.

A

juist

B

onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Welke soorten zenuwcellen zijn er?

A

Gevoelszenuwcellen, bewegingszenuwcellen en schakelcellen

B

Schakelcellen, hersencellen en bewegingszenuwcellen

C

Gevoelszenuwcellen en bewegingszenuwcellen

D


Deze slide heeft geen instructies

Het oor heeft als taak prikkels op te vangen. Wat is de adequate prikkel voor het oor?

A

geur

B

druk

C

licht

D

geluid

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer werken de staafjes en kegeltjes?

A

Kegeltjes: alleen in het licht Staafjes: alleen in het licht

B

Kegeltjes: alleen in het licht. Staafjes: in het licht en donker

C

Kegeltjes: in het licht en donker Staafjes: alleen in het donker

D

Kegeltjes: in het licht en donker Staafjes: in het licht en donker

Deze slide heeft geen instructies

De onderdelen van het oor van de hond hebben dezelfde naam als de onderdelen van het oor van de mens. Wat is de naam van onderdeel C?

A

Gehoorgang

B

Gehoorbeentjes

C

Oorschelp

D

Trommelvlies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is GEEN functie van het zenuwstelsel

A

Het verwerken van impulsen

B

Het regelen van de werking van spieren

C

Het maken van prikkels

D

Impulsen versturen

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel van het zenuwstelsel is geen onderdeel van het centraal zenuwstelsel

A

Ruggenmerg

B

Grote hersenen

C

Hersenstam

D

Zenuwen

Deze slide heeft geen instructies

Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel en uit zenuwen

A

Juist

B

Onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Een oorontsteking is heel pijnlijk. Door welke zenuwcellen worden deze pijnprikkels naar de hersenen gestuurd?

A

Bewegingszenuwcellen

B

Gevoelszenuwcellen

C

Schakelcellen

D

Gewone zenuwcellen

Deze slide heeft geen instructies

De huid heeft 3 taken. Wat is GEEN taak van de huid?

A

beschermen tegen giftige gassen uit de lucht

B

beschermen tegen vuil en ziekteverwekkers

C

lichaam op temperatuur houden

D

beschermen tegen de zon

Deze slide heeft geen instructies

... geleiden impulsen van zenuwcellen naar zenuwcellen

A

Gevoelszenuwcellen

B

Schakelzenuwcellen

C

Bewegingszenuwcellen

D


Deze slide heeft geen instructies

Welk deel van het oor is zichtbaar?

A

trommelvlies

B

slakkenhuis

C

gehoorbeentjes

D

oorschelp

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de functie van zenuwcellen?

A

Het doorgeven van signalen

B

Het produceren van hormonen

C

Het verteren van voedsel

D

Het reguleren van de bloeddruk

Deze slide heeft geen instructies

Uit welke vier delen bestaat het centrale zenuwstelsel?

Deze slide heeft geen instructies

Hormonen zijn:

A

Regelstoffen

B

Voedingsbestanddelen

C

Geslachtskenmerken

D

hormoonklieren

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet het hormoon adrenaline?

A

Het maakt dat je slaperig wordt

B

Het maakt dat je alert wordt

C

Het maakt dat je vrolijk wordt

D

Het maakt dat je moet lachen

Deze slide heeft geen instructies

Uit welk soort zenuwcellen bestaat het ruggenmerg?

A

Zintuigcellen

B

Gevoels zenuwcellen

C

Bewegings zenuwcellen

D

Schakelcellen

Deze slide heeft geen instructies

In de tekst hiernaast is spraken van uitlopers van zenuwcellen. Hoe heten die zenuwcellen?

A

Bewegingszenuwcellen

B

Gevoelszenuwcellen

C

Schakelcellen

D


Deze slide heeft geen instructies

De reflexboog van je knie reflex gaat via ... .

A

het ruggenmerg

B

de hersenstam

C

de kleine hersenen

D

de grote hersenen

Deze slide heeft geen instructies

een impuls is een :

A

invloed vanuit de omgeving

B

prikkel

C

elektrisch signaaltje

D

zintuig

Deze slide heeft geen instructies

Als zweet verdampt op je huid wordt je huid warm

A

Waar

B

Niet waar

C

geen idee

D


als zweet verdampt koelt de huid af

De impulsen geven de hersenen informatie. Je hersenen verwerken de informatie en reageren hier weer op. Wat doen je hersenen.

A

Ze doen niks. Hier wordt alleen de informatie opgeslagen.

B

De hersenen zijn een orgaan.

C

Ze verwerken impulsen en maken impulsen om je spieren aan te sturen.

D

Ze ontvangen impulsen vanuit je zenuwen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen de kleine hersenen?

A

Zorgen ervoor dat je spieren werken en je in evenwicht blijft

B

Zorgen ervoor dat je dingen in je omgeving waarneemt, zoals licht

C

Sturen bliksemsnelle reacties naar je lijf (reflex)

D

Verdelen de impulsen die binnenkomen vanuit je romp en ledematen naar de rest van je hersenen

Deze slide heeft geen instructies

Welk vlies in je oog voert voedingsstoffen naar je oog?

A

Het hoornvlies.

B

Het netvlies.

C

Het vaatvlies.

D


Deze slide heeft geen instructies

De hersenen bestaan uit...

A

Grote hersenen, kleine hersenen en ruggenmerg

B

Grote hersenen, hersenstam en ruggenmerg

C

Kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg

D

Grote hersenen, kleine hersenen en hersenstam

Deze slide heeft geen instructies

Het is koud. Wat gebeurt er met de bloedvaten in je huid en met de haartjes op de huid?

A

Bloedvaten -> Wijder Haartjes -> Rechtop

B

Bloedvaten -> Nauwer Haartjes -> Rechtop

C

Bloedvaten -> Wijder Haartjes -> Plat

D

Bloedvaten -> Nauwer Haartjes -> Plat

Deze slide heeft geen instructies

Jens doet twee uitspraken over hormonen uit de hypofyse: 1 - Hormonen uit de hypofyse beïnvloeden de groei. 2 - Hormonen uit de hypofyse beïnvloeden de menstruatiecyclus.

A

Geen van beide

B

alleen uitspraak 1

C

alleen uitspraak 2

D

uitspraak 1 en uitspraak 2

Deze slide heeft geen instructies

De functie van de schildklier is

A

het reguleren van de stofwisseling

B

het produceren van geslachtshormonen

C

het produceren van groeihormonen

D

het reguleren van de voortplanting

Deze slide heeft geen instructies

In de grote hersenen

A

Worden prikkels vanaf je zintuigen verwerkt

B

Worden impulsen vanaf je zintuigen verwerkt

C

Worden bewegingen op elkaar afgestemd

D

Zetten prikkels om in impulsen

Deze slide heeft geen instructies

Bij een .....graads verbranding zijn de opperhuid en de lederhuid beschadigd.

A

eerste

B

tweede

C

derde

D


Deze slide heeft geen instructies

Wat is een reflex?

A

Een vaste snelle reactie op een bepaald impuls

B

Een vaste snelle reactie op een bepaalde prikkel

C

Een afwisselende snelle reactie op een bepaalde prikkel

D

Een afwisselende trage reactie op een bepaalde impuls

Deze slide heeft geen instructies

Het oor bestaat uit de volgende onderdelen:

A

Buitenoor en binnenoor

B

Uitwendig oor, midden- en binnenoor

C

Middenoor en buitenoor

D


Deze slide heeft geen instructies

In het oor worden trillingen uit de lucht versterkt. In welk onderdeel van het oor gebeurt dit?

A

Het slakkenhuis

B

De oorschelp

C

De gehoorbeentjes

D

Het trommelvlies

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel zorgt ervoor dat de druk buiten je oor en binnen in je oor even groot is?

A

Trommelvlies

B

Slakkenhuis

C

Buis van Eustachius

D

Gehoorgang

Deze slide heeft geen instructies

Welk deel van het oog zorgt voor bescherming van het oog?

A

Glasachtig lichaam

B

Vaatvlies

C

Hoornvlies

D

Harde oogvlies

Deze slide heeft geen instructies

De alvleesklier maakt de hormonen insuline en glucagon aan. Wat is de functie van deze twee hormonen? Deze hormonen regelen de:

A

hoeveelheid gal.

B

bloedsuikerspiegel.

C

dikte van de klieren.

D

productie van maagsap.

Deze slide heeft geen instructies

De opperhuid bestaat uit:

A

Kiemlaag en onderhuids bindweefsel

B

Hoornlaag en onderhuids bindweefsel

C

Hoornlaag en Kiemlaag

D


Deze slide heeft geen instructies

In welke laag van de huid liggen de zintuigen van de huid?

A

Alleen in de opperhuid.

B

Alleen in de lederhuid.

C

In de opperhuid en in de lederhuid.

D

Alleen in het onderhuids bindweefsel.

Deze slide heeft geen instructies

De huid voorkomt uitdroging. De huid blijft soepel door _____

A

Zweet

B

Vocht

C

Talg

D

Slijm

Deze slide heeft geen instructies

Wat wordt er veel opgeslagen in het onderhuidse bindweefsel?

A

Water

B

Vet

C

Mineralen

D


Deze slide heeft geen instructies