Krachten herkennen
Krachten zijn onzichtbaar .....
... we zien enkel de gevolgen ervan
Krachten herkennen
Krachten zijn onzichtbaar .....
... we zien enkel de gevolgen ervan
Soorten krachten
Welke kracht werkt op afstand?
spankracht
zwaartekracht
veerkracht
windkracht
Waarbij is wrijvingskracht nodig?
fietsen
remmen
een bocht nemen
A, B en C
Op de maan is:
geen zwaartekracht
de zwaartekracht kleiner dan op aarde
de zwaartekracht groter dan op aarde
de zwaartekracht even groot als op aarde
Wat is de eenheid van kracht?
paardekracht
Newton
Einstein
kilogram
Eenheid van kracht
De eenheid van kracht is de Newton (N)
De kracht waarmee de aarde aan een massa van 1 kilogram trekt is 10 Newton (9,81)
Als je iemand vraagt: "Wat weeg jij?"
Kun je als antwoord krijgen: "120 kilo"
Fout!!!!
De massa is dan 120 kilogram
Het gewicht: 120 x 10 = 1200 Newton
Op de maan zou deze man nog steeds 120 kilogram zijn maar slechts 200 Newton
De maan trekt 6x minder hard aan een voorwerp dan de aarde
Krachten meten
Krachten meet je door te kijken hoe ver een veer wordt uitgetrokken (of ingedrukt)
Ieder veer rekt anders uit maar ........
.... voor ieder veer geldt:
Twee keer zo ver uitrekken betekent ook
een twee keer zo grote kracht
Massa en zwaartekracht zijn hetzelfde
waar
niet waar
zwaartekracht en gewicht zijn hetzelfde
waar
niet waar
De massa van een voorwerp is op aarde even groot als op de maan
waar
niet waar
Het gewicht van een voorwerp is op de maan even groot als op aarde
waar
niet waar
Op aarde geldt dat op een massa van 1 kilogram een zwaartekracht werkt van 9,81 Newton
waar
niet waar
Een balans werkt op de maan even goed als op de aarde
waar
niet waar
Massa meet je met een balans, zwaartekracht met een veerunster
waar
niet waar
Meerdere krachten
Als je met z'n tweeën bent ben je sterker ....
... lever je meer kracht!
Is dat altijd zo
Krachten mag je alleen optellen als ze precies dezelfde kant op werken
Als krachten tegengesteld werken moet je de kleinste kracht aftrekken van de grootste.
Dan blijft er een nettokracht over
In dit geval is Krachthonksmurf de winnaar.
Maar wat nu
De twee sleepboten werken samen, maar ......
... trekken ze allebei in precies dezelfde richting?
Mogen we de krachten gewoon optellen?
Nee, bij een kracht is niet alleen de grootte maar ook de richting van belang.
Net als bijvoorbeeld bij verplaatsing
Of je 1000 km naar het noorden gaat (brrr) of naar het zuiden (pff) dat scheelt nogal
Zulke grootheden noemen we vectoren
Bij het optellen van krachten moet je niet alleen naar de grootte kijken maar ook naar de richting
waar
niet waar
Jan trekt met een kracht van 100N. Piet met een kracht van 200N.
samen leveren ze dan 300N
samen leveren ze dan 100N
samen leveren ze dan een kracht tussen 100 en 300N
daar kun je helemaal niets over zeggen
Krachten moet je optellen als vectoren
waar
niet waar
Snelheid
Snelheid is een samengestelde grootheid
je moet daarvoor weten ....
.... de afstand die afgelegd wordt en ....
... de tijd die daarvoor nodig was.
Karel rijdt met zij auto van Groesbeek naar Utrecht
dat is 101 kilometer
hij doet er een uur en 20 minuten over
Zijn snelheid is dan
101 kilometer in een 1,33 uur
101 : 1,33 = 76 km/uur
Snelheid (2)
Daphne loopt de 100 meter op de OS
Haar winnende tijd is 10,48 seconden (WR)
Wat is haar snelheid?
100 meter in 10,48 seconden is
100 : 10,48 = 9,54 m/s
Is dit haar topsnelheid?
Nee
ze moet in het begin op gang komen
dan gaat ze langzamer
aan het eind moet ze dus harder
haar gemiddelde snelheid is dus ..
9,54 m/s
Snelheden omrekenen
wat is harder?
10 km/uur of 10m/s?
10 km in 1 uur =
10.000 meter in 1 uur =
10.000 m in 3600 seconden =
10.000 : 3600 = 2,77 meter per seconde
10 m/s is dus harder dan 10 km/u
dus
Snelheid in een grafiek
de grafiek hiernaast gaat over een beweging.
We kunnen aan de hand van deze grafiek een aantal vragen beantwoorden.
Hoe lang duurt de beweging?
Wat is de maximale snelheid?
Wat gebeurt er tijdens de eerste 1,5 seconde?
Wat gebeurt er tijdens de laatste 3 seconden?
.. en ook nog een paar moeilijke
Wat is de gemiddelde snelheid in de laatste 3 seconden?
Hoeveel meter is in totaal afgelegd?
Rekenen met snelheid
Afstand
Snelheid
Tijd
Hiernaast zie je een afdekdriehoek
De formule luidt:
Afstand = Snelheid x tijd
Dat past maar op één manier in het driehoekje
Om de snelheid te bepalen moet je weten ....
de afstand en de richting
de richting en de tijd
de afstand en de tijd
de afstand de tijd en de richting
Het verband tussen snelheid (v) , afstand (s) en tijd (t) wordt gegeven door
s = v x t
v = s : t
t = s : v
A, B en C zijn alle drie goed
Het verband tussen snelheid (v) , afstand (s) en tijd (t) wordt gegeven door
s = v : t
s = v x t
v = s x t
t = v:s
Verkeer en veiligheid
In het verkeer worden allerlei maatregelen getroffen om het zo veilig mogelijk te maken.
valhelm
veiligheidsgordels
airbag
kreukelzone
Al deze maatregelen zorgen ervoor dat de botsing langer duurt, waardoor de kracht kleiner wordt.
kooiconstructie
ABS (anti blokkeer systeem)
Hoofdsteunen
Maatregelen die de krachten verkleinen
Andere veiligheidsmaatregelen
reactieafstand, remweg en stopafstand
we maken een snelheid-tijd diagram
Je rijdt met een beginsnelheid.
gedurende de reactietijd rijd je door
met die beginsnelheid.
De afstand die je in die tijd aflegt is
de reactieafstand.
s = vb x t, dus:
reactieafstand = beginsnelheid x reactietijd
Tijdens het remmen neemt de snelheid af.
De afstand die je tijdens de remtijd aflegt
is de remweg.
Tijdens het remmen geldt dat de gemiddelde
snelheid de helft van de beginsnelheid is.
Dus:
s = 1/2vb x t
De stopafstand = reactieafstand + remweg
... nu met getallen .........
We maken weer een snelheid-tijd diagram
je rijdt met een beginsnelheid van 10 m/s
en je reactietijd is 0,6 s
De reactieafstand kun je dan berekenen:
sreactie = vbegin x treactie dus:
reactieafstand = 10m/s x 0,6s = 6m.
Je staat stil na 1,2 s.
De remtijd is dus: 1,2 - 0,6 = 0,6s
De gemiddelde snelheid tijdens remmen:
10m/s : 2 = 5m/s
De remweg kun je dan berekenen:
srem = vgem x trem
Remweg = 5m/s x 0,6s = 3m
de stopafstand = 6m + 3m = 9m
Wat bepaalt je stopafstand?
het weer
het wegdek
je reactietijd
Heeft invloed op de stopafstand
Heeft geen invloed op de stopafstand
je remmen
tijdstip
ouderdom auto
ABS systeem
je snelheid