CHNV: BLOED EN LYMFE

BLOED EN LYMFE


1 / 46
volgende
Slide 1: Slide
newEditoranatomie en fysiologieMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 46 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 160 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

BLOED EN LYMFE


Leerdoelen

  • Student kent de verschillen tussen het bloed- en lymfestelsel

  • Student kan de functies van de stelsels  benoemen 

INHOUD VAN DE LES

  • Samenstelling bloed

  • Bloedvatenstelsel

  • Bloeddruk

  • Lymfestelsel

BLOED

  • Het is vloeibaar weefsel

  • Vervoert belangrijke stoffen in het lichaam

  • Stimuleren d.m.v. massages

  • Het lichaam heeft ongeveer 5 liter bloed



SAMENSTELLING BLOED

  • Ongeveer +/- 45% bloedcellen


  • Ongeveer + /-55% bloedplasma 

55% van het bloed is ...

A

bloedplasma

B

bloedplaatjes

C

rode bloedcellen

D

witte bloedcellen

TRANSPORT

  • Voedingsstoffen door bloedplasma

  • Afvalstoffen door bloedplasma

  • Overige stoffen door bloedplasma

  • Zuurstofgas door de rode bloedcellen

  • Koolzuurgas (koolstofdioxide) door rode bloedcellen en bloedplasma

WARMTEVERDELING

De Arteriën = slagaders spelen een grote rol bij de verdeling van warmte

BLOEDCELLEN 

  • Rode bloedcellen = Erytrocyten


  • Witte bloedcellen = Leukocyten


  • Bloedplaatjes = Trombocyten

RODE BLOEDCELLEN

  • Ze hebben geen kern

  • Aanmaak in het rode beenmerg en tijdens de jeugd ook in de milt

  • In het bloed zitten er van de rode bloedcellen de meeste

Waar worden rode bloedcellen aangemaakt?

A

Rode beenmerg

B

Bindweefsel

C


D


PLAATSEN RODE BEENMERG

  • Platte beenderen

  • Uiteinden pijpbeenderen = Epifysen

  • Onregelmatige beenderen

FUNCTIE RODE BLOEDCELLEN

  • Gastransport

  • In de rode bloedcellen zit Hemoglobine = ijzerhoudend eiwit


  • Zuurstofgas gaat van de longen naar de cellen

  • Koolzuurgas (koolstofdioxide) gaat van de cellen naar de longen


  • Oxyhemoglobine = hemoglobine dat zuurstofgas vervoert

AFBRAAK DODE RODE BLOEDCELLEN

  • Milt


  • Lever


  • Rode beenmerg 

VRIJKOMEN VAN HEMOGLOBINE

Bij de afbraak van de rode bloedcellen komt hemoglobine vrij en wordt het ijzer afgesplitst


Dat ijzer wordt opgeslagen in:

  • De lever

  • De milt

  • Het rode beenmerg

BLOEDARMOEDE = ANEMIE

Door een tekort aan hemoglobine (Hb)

LEUKOCYTEN = WITTE BLOEDCELLEN

  • Op verschillende manieren beschermen witte bloedcellen ons lichaam


  • Maken antistoffen aan


  • Bij infectie vermeerderd het aantal witte bloedcellen



Wat is de verzamelnaam voor witte bloedcellen?

A

Erytrocyten

B

Leukocyten

C

Trombocyten

D


SOORTEN WITTE BLOEDCELLEN

  • Granulocyten


  • Lymfocyten 

GRANULOCYTEN

  • Witte bloedcellen met korrel

  • Aanmaak in het rode beenmerg

  • Treden buiten de bloedbaan bij binnendringen ziektekiemen

  • Ontstaan van pus (witte bloedcellen,ziekteverwekkers, weefselvocht en weefsel)

LYMFOCYTEN

  • Ze maken antitoxinen = antistoffen


  •  Aanmaak in het rode beenmerg en in de lymfeknopen

SOORTEN IMMUNITEIT

  • Natuurlijke immuniteit


  • Kunstmatige immuniteit 

NATUURLIJKE IMMUNITEIT


  • Actief: ziek zijn


  • Passief: via de placenta = moederkoek en via moedermelk

KUNSTMATIGE IMMUNITEIT


  • Actief: door inenting met verzwakte/dode ziektekiemen


  • Passief: door inenting met antistoffen

TROMBOCYTEN = BLOEDPLAATJES

  • Het zijn de kleinste bloedcellen


  • Stolling (eiwitten voor nodig vit.K)


  • Aanmaak in het rode beenmerg

Waarvoor dienen de bloedplaatjes?

A

Voor bescherming

B

Voor bloedstolling

C

Voor gastransport

D


Welke bloedcellen hebben geen celkern?


A

rode bloedcellen

B

witte bloedcellen

C

rode bloedcellen en bloedplaatjes

D

witte bloedcellen en bloedplaatjes

Voorkomen van bloedverlies

  • Wond

  • Bloedplaatjes plakken aan de randen van de wond

  • Sollingseiwitten: protombine en fibrinogeen worden gevormd 

  • Fibrine wordt gevormd

  • Dit vormt draden op de wond

  • Korstje

Bloedserum

  • Bloed zonder bloedcellen

  • Zonder stollingseiwit 

BLOEDVATENSTELSEL

  • Arteriën = slagaders

  • Arteriolen = kleine slagaders

  • Venen =aders

  • Venolen = kleine aders

  • Capillairen = haarvaten = kleinste bloedvaatjes

  • Hart 

VENEN = ADERS

  • Gaan naar het hart toe

  •  Vervoeren zuurstofarm bloed behalve de longaders (zuurstofrijk)

  • Hebben kleppen in de ledematen

Hoe stroomt het bloed in je slagaders

A

Naar je hart toe

B

Van je hart af

C


D


Door welke bloedvaten stroomt het bloed vanuit je lichaam terug naar het hart?

A

Aders

B

Haarvaten

C

Slagaders

D

de aorta

KLEPPEN

  • Functie: zorgen dat het bloed richting hart stroomt


  • Als de kleppen niet goed werken dan ontstaan spataders = varices = abnormale verwijding van een ader

SLAGADERS


  • Voeren bloed VAN het hart AF

  • vervoeren ZUURSTOFRIJK bloed (behalve de longslagaders)

  • Hebben alleen kleppen aan begin aorta

  • Wanden zijn heel stevig

  • Het hart werkt als perspomp

ADERS


  • Voeren bloed NAAR het hart TOE

  • Vervoeren ZUURSTOFARM bloed (behalve de longaders)

  • Hebben kleppen in de ledematen

  • Wanden zijn dun en slap

  • Het hart werkt als een zuigpomp

BOEZEMS EN KAMERS

  • Het hart wordt verdeeld in 2 helften

  • Iedere helft heeft een boezem en een kamer

  • De linkerkant is zuurstofrijk  

  • De rechterkant is zuurstofarm

BOEZEMS


  • Nemen bloed op van de aders


  • De linker boezem van de 4 longaders


  • De rechter boezem van:

- bovenste holle ader

- onderste holle ader

- kransaders

KAMERS


  • Pompen bloed het lichaam in via de slagaders


  • De linker kamer via de aorta = lichaamsslagader


  • De rechter kamer via de longslagaders

BLOEDDRUK = TENSIE

  • Bovendruk 

  • Onderdruk 

  • Normale bloeddruk is 120 (bovendruk) / 80 (onderdruk)

  • Hoge bloeddruk: bovendruk hoger dan 140

  • Te lage bloeddruk: 100/60 (duizelig of flauwvallen)

HYPERTENSIE = TE HOGE BLOEDDRUK


Door:

  • Teveel zout

  • Overbelasting

  • Genotmiddelen

  • Ouderdom

  • Slechte werking nieren

  • Temperament

  • Te weinig actief

  • Overgewicht

  • Stress

  • Psychisch

HYPOTENSIE = TE LAGE BLOEDDRUK


Door:

  • Hevig bloedverlies

  • Onbekende oorzaak

KLEINE BLOEDSOMLOOP


Van de rechter kamer naar de linker boezem

GROTE BLOEDSOMLOOP


Van de linker kamer naar de rechter boezem

BLOED EN LYMFE


 LYMFE


FUNCTIES LYMFECIRCULATIE

  • Afvoerend = bloedplasma wat buiten de bloedvaten is getreden komt terug in de bloedvaten, weefselvocht gaat weg via de kleine lymfevaten. ( De naam is dan lymfevocht of lymfe)


  • Filteren: afvalstoffen en ziekteverwekkers (bacteriën en virussen) 


  • Afweer door lymfeknopen: bestrijden van infecties (keel- en neusamandelen)

Opbouw

  • Loopt naast de bloedsomloop

  • Open systeem

  • Zeer wijd en vertakt

  • Begint in het bindweefsel van de organen (weefselspleten/lymfehaarvaten)


Bestaat uit:

  • Lymfevaten

  • Lymfevocht

  • Lymfoide  weefsels


Lymfevaten

Lymfevaten in de wand van de dunne darm:

  • Nemen vetten op uit voedsel

  • Deze vaten hebben een melkachtig uiterlijk door de grote hoeveelheden vetbolletjes

Opdracht


Maak van beide onderwerpen een uitgebreide  mindmap!