Rook en Brandontwikkeling

• newEditor
• Techniek
• MBO
• Studiejaar 1

Rook en Brandontwikkeling

Learning objective

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kan de deelnemer:

• Uitleggen hoe een brand ontstaat en zich ontwikkelt

• Benoemen waarom rook gevaarlijker is dan vuur

• Herkennen hoe snel een situatie levensgevaarlijk wordt

• Uitleggen waarom branddeuren en compartimenten essentieel zijn

Hoe ontstaat brand?

Een brand ontstaat door de branddriehoek:

• 🔥 Brandstof (hout, papier, meubels)

• 🔥 Zuurstof (lucht)

• 🔥 Ontstekingsbron (vlam, vonk, hitte)

Als één van deze drie ontbreekt, kan er geen brand zijn.

Branddriehoek

Slide tekst

Zuurstof

Slide tekst

Kenmerken brand

Slide tekst

Brandfase

Een brand ontwikkelt zich in fases:

1. Beginfase

• Kleine brand

• Weinig rook

• Goed te blussen

Groeifase

• Meer rook en hitte

• Brand verspreidt zich

• Zicht wordt minder

Flashover (zeer gevaarlijk!)

1. Alles in de ruimte vat vlam

2. Temperatuur tot ±600°C

3. Overleven vrijwel onmogelijk

Volledig ontwikkelde brand

1. Hele ruimte in brand

2. Veel rook en hitte

Wat is rook?

Slide tekst

Rook fases

Slide tekst

Rook

Rook is een mengsel van:

• Giftige gassen

• Fijne deeltjes

• Onverbrande stoffen

👉 Rook verspreidt zich sneller dan vuur en vult ruimtes razendsnel.

Waarom is rook zo gevaarlijk?

Grootste gevaren:

☠️ Giftigheid

• Koolmonoxide (CO) → bewusteloosheid

• Andere giftige stoffen

👁️ Zichtverlies

• Je ziet geen vluchtroutes meer

Gevaren van rook

🔥 Hitte

• Rook kan honderden graden heet zijn

😵 Verstikking

• Binnen enkele ademhalingen al gevaarlijk

👉 In de praktijk overlijden de meeste slachtoffers door rook, niet door vuur.

Hoe verspreidt rook zich?

Slide tekst

Rook

• Stijgt omhoog (warme lucht)

• Verspreidt zich via gangen en openingen

• Gaat door kieren en naden

👉 Open deuren = snelle rookverspreiding
👉 Gesloten deuren = rook wordt vertraagd

Hoe verspreidt rook

Slide tekst

Belang van branddeuren

Branddeuren:

• Houden rook en vuur tegen

• Geven extra tijd om te vluchten

• Beschermen vluchtroutes

❗ Belangrijk:

• Een open branddeur = rook verspreidt zich direct

• Een gesloten branddeur = levensreddend

Rol van de BHV’er

Een BHV’er moet:

Tijdens controle:

• Letten op rookontwikkeling

• Controleren of branddeuren gesloten zijn

• Vluchtroutes vrij houden

Bij brand:

• Alarm slaan

• Mensen waarschuwen en begeleiden

• Zelf laag blijven bij rook

• Geen risico nemen

Praktijktips bij rook

Praktijktips bij rook

👉 Blijf laag bij de grond (daar is minder rook)
👉 Gebruik kortste vluchtroute
👉 Open deuren voorzichtig (voelen op warmte)
👉 Sluit deuren achter je

Praktijkoefening

Laat deelnemers:

1. Nadenken over:

   • Hoe snel vult rook een ruimte?

2. Bespreken:

   • Wat doe je als je niets meer ziet?

3. Eventueel:

   • Oefenen met laag bewegen (kruipen)

Samenvatting

1. Brand ontwikkelt zich in fases

2. Flashover = extreem gevaarlijk moment

3. Rook is giftig, heet en beperkt zicht

4. Rook verspreidt zich sneller dan vuur

5. Gesloten deuren redden levens

6. BHV’er zorgt voor snelle en veilige evacuatie

"Rook is de grootste killer bij brand — niet het vuur."