3.2 Gevolgen voor de herkomstgebieden

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Welke titel hoort bij deze kaart? 

3.2 Gevolgen voor de herkomstgebieden

Wat je gaat leren:

• Je weet hoe welvaartsgroei in herkomstgebieden kan leiden tot migratie.
  
• Je begrijpt hoe migratienetwerken tot volgmigratie kunnen leiden.
  
• Je kunt de demografische, economische en sociaal-culturele gevolgen van migratie voor herkomstgebieden benoemen.

Migratie en het Migratiemodel van Lee

Toepassen op verhalen van migranten

Push- en pullmodel

Migratieparadox

Waarom migreren mensen?

Wanneer gaan mensen (niet) migreren?

Dit heeft te maken met aspiraties en mogelijkheden.

Fase 1 : Mensen hebben weinig aspiraties en weinig mogelijkheden om te migreren.

Geen migratie

• Gebied in armoede.
  
• Slechte scholing.
  
• Niet bewust van betere mogelijkheden.

Fase 2: Mensen hebben weinig mogelijkheden om te migreren, maar de aspiraties nemen toe.

Beperkte migratie 

• Stijging welvaart
• Stijging opleidingsniveau
• Aspiraties stijgen
• Mogelijkheden beperkt door onvoldoende geld.

Fase 3: De mogelijkheden om te migreren nemen toe, evenals de aspiraties.

Migratiepiek 

Voldoende welvaart, toch migreren.

• Genoeg mogelijkheden
• Toegang informatie door onderwijs.
• Voldoende geld.

Fase 4: Er zijn voldoende mogelijkheden om te migreren, maar de aspiraties nemen af.

 Afnemende migratie

• Goede welvaart dus mensen willen niet meer weg.
• Migranten komen terug naar het herkomstland:  retourmigratie

Migratie, ontwikkeling, retourmigratie

retourmigratie – Mensen verhuizen terug naar het land waar ze vroeger uit vertrokken zijn.

In een gebied met armoede:

• niet veel scholing
• niet bewust van betere mogelijkheden
  

Er komt beperkte migratie op gang doordat aspiraties stijgen, maar er is nog niet altijd voldoende geld. Wat is er in deze fase veranderd?

•  stijging van welvaart en opleidingsniveau

Waarom migreren mensen als er voldoende welvaart is?

• genoeg mogelijkheden 
  
• toegang tot informatie door onderwijs 
  
• voldoende geld om te migreren 

Sleep de juiste fases naar de juiste plek in het model. 

Men wil wel, maar kan niet

Men wil wel en kan ook

Men kan nog wel, maar wil niet meer

Beperkte migratie

Migratiepiek

Afnemende migratie en retourmigratie

Nabespreking

Waarom een verhaal achter de migrant? 

Nabespreking

Gevolgen voor het herkomstgebied

1. Demografisch: Jongeren vertrekken, ouderen blijven achter → Onevenwichtige bevolkingsopbouw.
2. Economisch: Geldzendingen van migranten helpen familie, maar braindrain kan problemen veroorzaken.
3. Sociaal-cultureel: Migratie leidt tot modernisering, maar kan sociale ongelijkheid vergroten.

Gevolgen voor het bestemmingsgebied

1. Demografisch: Migranten maken steden diverser en verjongen de bevolking.
2. Economisch: Arbeidsmigranten nemen vaak ongeschoold werk aan, expats brengen expertise (kennis).
3. Sociaal-cultureel: Kan leiden tot integratie en acculturatie, maar ook tot spanningen en segregatie.

Lees paragraaf 5.2. 

Vraag 1: Wat is het verschil tussen aspiraties en mogelijkheden bij migratie?

Vraag 2: Noem twee demografische gevolgen van emigratie voor het herkomstgebied.

Vraag 3: In een arm dorp in Marokko stijgt de welvaart en het opleidingsniveau. Steeds meer jongeren gaan naar school en vinden daarna werk. Verwacht je dat de migratie uit dit dorp toeneemt of afneemt? Leg je antwoord uit met informatie uit de tekst.

Vraag 4: Bekijk bron 14 en 15. Leg uit hoe geldzendingen zowel het dagelijks leven als de economie van het herkomstgebied kunnen veranderen.

Vraag 5: Een land heeft te maken met braindrain doordat veel hoogopgeleide artsen naar het buitenland vertrekken. Later komen sommige artsen terug met nieuwe kennis.

Welk economisch nadeel en welk economisch voordeel voor het herkomstgebied worden hier beschreven? Gebruik de juiste begrippen uit de tekst.

Vraag 6: Stel je voor: in een Pools dorp zijn veel jonge mannen vertrokken om in Nederland te werken. Bedenk voor elk van de drie aspecten (demografisch, economisch en sociaal-cultureel) één concreet gevolg dat dit kan hebben voor het Poolse dorp.

Leerdoelen

• Je weet wat de gevolgen van migratie in herkomstgebieden zijn.
  
• Je begrijpt waarom migratie afhangt van aspiraties en mogelijkheden.
  
• Je kunt uitleggen aan de hand van kaarten en statistieken waarom welvaartsgroei in de herkomstgebieden eerst leidt tot meer migratie, daarna tot minder migratie en uiteindelijk soms tot retourmigratie en immigratie.

Demografische gevolgen

De omvang en samenstelling van herkomstgebieden verandert door migratie 

Jonge mensen vertrekken en oudere mensen blijven achter.

Zo ontstaat:

een onevenwichtige bevolkings-opbouw

herkomstgebied – Gebied waar migranten vandaan komen

Selectieve migratie 

Economische gevolgen

geldzending – Geld dat arbeidsmigranten naar het herkomstgebied sturen.

Thuisblijvers investeren dit vaak in bedrijfjes, landbouw, scholen, gezondheidszorg en nieuwe huizen. Zo leiden deze zendingen tot een enorme verbetering van de families in herkomstgebieden.

Landen die het meest afhankelijk zijn van geldzendingen (in percentage van het BBP)

Welke titel hoort bij deze kaart? 

Nadelen geldzendingen

1. inkomensverschillen kunnen groter worden omdat de meer kansrijke migreren
   
2. meest ondernemende krachten gaan weg
   
3. lokale productie loopt terug
   

Sociaal-culturele gevolgen

1. mensen krijgen nieuwe ideeën, versnelling moderniseringsproces
   
2. verandering van sociale stratificatie na terugkeer van migranten
   
3. braindrain (hoger opgeleiden verlaten het land) 
   
4. braingain (overdracht van kennis naar herkomstlanden van migranten).
   

sociale stratificatie – Indeling van de samenleving in groepen van hoog naar laag, op basis van inkomen, status en macht.

braindrain – Hoger opgeleiden en getalenteerde mensen verlaten een land om zich elders te vestigen.

braingain – Nieuwe kennis, ideeën en innovaties komen een herkomstland binnen door informatie en geldzendingen van migranten.

Sociaal-culturele gevolgen

1.  Arbeidsmigranten hebben succes waardoor thuisblijvers sneller aspiraties 

krijgen.

Sociaal-culturele gevolgen

2.  Door migratie krijgen mensen nieuwe ideeën, normen en waarden.

Gevolg?

Moderniseringsprocessen 

versnellen.

Sociaal-culturele gevolgen

3. Sociale stratificatie verandert.

De indeling van de samenleving 

in groepen van hoog naar laag.

Aanzien families gebaseerd op 

geldzendingen.

Sociaal-culturele gevolgen

4. Braindrain

Hoger opgeleiden verlaten een land om elders 

een hoger salaris en beter werk te kunnen vinden.

Sociaal-culturele gevolgen

5. Braingain

Nieuwe kennis, ideeën 

en innovaties komen het 

herkomstland binnen. 

Hoe?

Informatie en 

geldzendingen migranten.

Migratiestromen Nigeria

Selectieve Migratie                Braindrain                         Remittances

Maak verkorte leerroute 3.2

Klaar? Maak boxopdracht 3.2. in BNL online

vluchtelingen.eo.nl