Les 4 Trauma schedel en aangezicht, Trauma buik

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

KT1 praktijk module zintuigen, allergie en luchtwegen Les 4

Trauma schedel

Trauma aangezicht

Trauma buik

                                                                       A. Buitenhuis

Wat gaan we doen? 

Trauma schedel

Trauma aangezicht

Trauma buik

Oefenen in tweetallen

Huiswerk 

Wanneer gebruik je welke ingangsklacht ?

Hoe kan een trauma van de schedel of aangezicht ontstaan ?

Trauma schedel

Hoofdletsel kan variëren van levensbedreigende bloeding tot een schrammetje.

Door een bloeding loopt de druk in de schedel op en kunnen delen van de hersenen ingeklemd raken in de natuurlijke openingen van de schedel. Dit leidt meestal tot uitval van vitale functies en is dus ernstig. De druk kan ook toenemen door een zwelling in de schedel.

Subduraal hematoom, ophoping van vocht of bloeduitstorting

Schedelfractuur

De schedel is sterk en breekt of scheurt niet snel. 

Bij groot, direct geweld kan de schedel geperforeerd raken of een deel van de wand kan naar binnen worden gedrukt. 

Daardoor kunnen bloedvaten scheuren. 

Als de hersenvliezen scheuren, kunnen bloed en liquor naar buiten lekken of bacteriën binnendringen. 

Bij een schedelbasisfractuur zit de fractuur in het aangezichts- en ondergedeelte van de schedel. 

Een fractuur gaat niet altijd gepaard met bewustzijnsverlies.

Vertel maar... wat houdt deze afkorting in?

Hoog-energetisch trauma (HET)

Hiermee wordt bedoeld dat er sprake is van een letsel waarbij groot geweld (veel energie) op het lichaam is ingewerkt. De context bepaalt of een HET acuut is of niet.

Een HET kan voorkomen in verschillende omstandigheden. 

- Onder andere val van grote hoogte (2-3 maal lichaamslengte), 

- ongeval met snelheid > 45 km/u (met autogordel om), 

- auto contra voetganger > 10 km/u,

-ongeval fietser/ motorrijder > 30 km/uur, ster in de voorruit (door hoofd), 

ongeval met beknelling.

triagecriterium bij trauma schedel is retrograde amnesie, wat wordt hiermee bedoeld?

retrograde amnesie is geheugenverlies, iemand heeft geen toegang meer tot herinneringen van voor het trauma. Duurt dit korter dan 30 min dan geldt dit als U3, langer dan 30 min. wordt een U2

Anterograde amnesie heeft ook met je geheugen te maken, hoe dan?

Bij anterograde amnesie kun je geen nieuwe dingen onthouden. 

Geheugenverlies

Bij U2:  ​Retrograde amnesie > 30 min

               ​

Bij U3:

​Retrograde amnesie < 30 min

​Anterograde amnesie 

• Waarom stellen we deze vragen? 
• Hoe stellen we deze vragen?

Retrograde amnesie > 30 minuten retrograde amnesie verlies je je geheugen van voordat je het trauma kreeg die het geheugenverlies veroorzaakt heeft.

Anterograde amnesie  Anterograde amnesie betekent dat je vanaf het moment van trauma je niks meer in je geheugen kunt opslaan.

Wat is ook alweer een subduraal hematoom? Leg eens uit

Bloeduitstorting n.a.v. een schedeltrauma. Kan soms pas na dagen tot weken na een schedeltrauma optreden. Kans op subduraal hematoom is groter bij gebruik van bloedverdunners. 

Mw. Jing (12-09-1963) gevallen op hoofd, is alert, geen shockverschijnselen, niet kortademig, geen hoofdpijn, braakt niet, gebruikt medicijnen voor het bloed (Plavix). VG: beroerte eind vorig jaar
Welke urgentie en waarom?

U2 : stolling afwijkend ->  bij trauma (aanwezig of onbekend)

Man is met hoofd op beton gevallen.
Met welke ABCD-vraag begin je?

D: is de patiënt bij kennis?

Trauma schedel, urgent

Laat de patiënt niet opstaan; patiënt laten liggen in de aangetroffen houding. Probeer het hoofd zoveel mogelijk in een vaste positie ten opzichte van de romp te houden. Bij een hoorbare ademhaling het hoofd bovenaan fixeren en een tweede helper voorzichtig de onderkaak naar voren laten trekken. Ga bij een schedelletsel ook uit van nekletsel tot het tegendeel is bewezen.

We bekijken samen de adviezen voor beller volgens triagewijzer

Trauma aangezicht

Casus:

Joep Snel (12-09-2000) belt nadat hij tijdens een voetbal een elleboog tegen zijn re-jukbeen heeft gekregen. Pijn bij bewegen, iets scheefstand te zien, er is een zwelling zichtbaar, mond kan goed geopend worden. Geen wond of bloeding, niet dubbelzien. Niet buiten bewustzijn geweest, wel misselijk, niet gebraakt, praten lukt en ademen gaat goed. 

VG: geen     Medicatie: geen

Wat wordt je beleid? Waarom? Wat is je advies hier evt. bij?

u3 ivm zwelling aangezicht. 

Adviezen bij de verschillende urgenties: 

Trauma buik

Triagewijzer Trauma Buik

Toelichting U1

Hoog Energetisch Trauma = letsel ontstaat als een menselijk lichaam veel kracht absorbeert bij een ongeluk. Acuut - niet acuut. 

Shockverschijnselen: 

Dreigt flauw te vallen, koude en bleke of gemarmerde huid, een klamme/zweterige huid. Verminderd bewustzijn, pat. is onrustig en angstig.

Penetrerend letsel:

verwonding die tot in een lichaamsholte doordringt of doorboord.

val van grote hoogte (2-3 maal lichaamslengte),

ongeval met snelheid > 45 km/uur (met autogordel om),

auto contra fietser/voetganger > 10 km/uur,

aanrijden van een (brom-/snor-)fietser of motorrijder door een ander voertuig bij een snelheidsverschil groter dan 30 km/u.

Ongeval met beknelling

Toelichting U2

Niercontusie (nierkneuzing):   een verwonding aan één of beide nieren veroorzaakt door stompe verwonding zonder direct weefsel in het orgaan te vernietigen.

Stomp buiktrauma: zonder de buikwand zichtbaar te beschadigen, kunnen buikorganen zoals lever en milt scheuren door een (sport) ongeval of mishandeling. Kan grote interne en levensbedreigende bloedingen geven. 

Niercontusie --> Hematurie

Stomp buiktrauma icm vegetatieve verschijnselen U1

Adviezen

Noem voorbeelden van shock verschijnselen

Wat is hematurie?

Een voorbeeld van penetrerend letsel is

1. stinkende infectiewond
2. steekwond met mes in de buik
3. gebroken vliezen
4. blindedarmontsteking

Vragen ?

Dit waren de onderwerpen van deze periode.

Over 2 weken is de toets over alle onderwerpen van afgelopen periode.