Organen en gaswisseling (Biologie vwo), les 3: Terugblik quiz
ORGAAN · GASWISSELING
Quiz
Terugblik: Organen en gaswisseling
Lesduur is: 30 minIntroductie
Onderdelen in deze les
ORGAAN · GASWISSELING
Quiz
Terugblik: Organen en gaswisseling
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Wagner Souza e Silva / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Waarom krijgt een vis op het droge te weinig zuurstof?
De kieuwbladen klappen samen, dus het oppervlak daalt
De zuurstofdruk in lucht is te laag voor diffusie
Het bloed van een vis bindt geen zuurstof uit lucht
De kieuwen gaan open en dat kost te veel energie
Kieuwbladen worden in water uit elkaar gehouden; in lucht klitten ze samen en blijft er weinig wisseloppervlak over. Verwachte fout: denken dat lucht te weinig zuurstof bevat. Lucht bevat juist meer zuurstof dan water.
Zet op volgorde, de weg van ingeademde lucht
Keelholte, luchtpijp, bronchie, longblaasje. Verwachte fout: de bronchie voor de luchtpijp zetten.
Vul in
Overdag neemt een blad via de huidmondjes koolstofdioxide op voor de fotosynthese. De dissimilatie gaat ook in het donker door.
Huidmondjes zorgen voor gaswisseling, fotosynthese gebruikt overdag koolstofdioxide, dissimilatie gaat altijd door. Verwachte fout: houtvaten kiezen, die vervoeren water maar wisselen geen gassen.
Een wond laat lucht in de interpleurale ruimte. Wat gebeurt er met die long?
De long zet uit, want er is meer lucht rondom
De long werkt gewoon door met het middenrif
De long vult zich extra met bloed
De long klapt in elkaar, want de onderdruk verdwijnt
De onderdruk in de interpleurale ruimte houdt de long uitgerekt tegen de borstwand. Verdwijnt die, dan trekt de elastische long samen. Verwachte fout: denken dat extra lucht rond de long de long vergroot.
Hoe neemt een bacterie zuurstof op?
Via huidmondjes in de celwand
Door diffusie door het celmembraan
Via kleine tracheeën in de cel
Met hemoglobine uit rode bloedcellen
Prokaryoten hebben geen gaswisselingsorgaan; gassen diffunderen door het celmembraan. Verwachte fout: een orgaan of eiwit van planten of dieren kiezen.
Wat bindt zuurstof in rode bloedcellen?
Antwoord: hemoglobine. Verwachte fout: myoglobine noemen, dat zit in spiercellen.
Welke bewering over transport in organismen klopt?
Planten vervoeren stoffen door houtvaten en bastvaten
Prokaryoten hebben een bloedsomloop met hemoglobine
Planten gebruiken een hart om water omhoog te pompen
Bij prokaryoten verloopt transport door houtvaten
Planten hebben houtvaten en bastvaten, prokaryoten gebruiken diffusie en dieren een bloedsomloop. Verwachte fout: dierlijke kenmerken (hart, bloed) bij planten of prokaryoten plaatsen.
Iemand ademt door een lange buis. Wat gebeurt er met de verse lucht per teug?
Die wordt groter, want er is meer lucht beschikbaar
Die blijft gelijk, want het ademvolume verandert niet
Die wordt kleiner, want de dode ruimte neemt toe
Die wordt groter, want de lucht wordt verwarmd
De buis vergroot de dode ruimte: een deel van elke teug blijft in de buis en de luchtwegen en bereikt de longblaasjes niet. Verwachte fout: alleen naar het totale ademvolume kijken.
In welke vorm wordt het meeste koolstofdioxide vervoerd?
Gebonden aan myoglobine in de spieren
Als waterstofcarbonaat in het bloedplasma
Opgelost als gas in het plasma
Gebonden aan hemoglobine in rode bloedcellen
Het meeste CO2 wordt omgezet in waterstofcarbonaat en met het plasma vervoerd. Verwachte fout: hemoglobine kiezen; daaraan is een kleiner deel gebonden.
Waarom hebben insecten geen bloed nodig voor zuurstoftransport?
De kieuwen van insecten nemen zuurstof uit water op
Insecten hebben geen zuurstof nodig bij dissimilatie
Het celmembraan van insecten maakt zelf zuurstof
Tracheeën brengen lucht tot bij de weefsels
De buisjes reiken tot bij de cellen, zodat diffusie in lucht volstaat. Verwachte fout: denken dat insecten geen zuurstof gebruiken.
Welke spieren werken mee bij geforceerd uitademen?
Het middenrif en de uitwendige tussenribspieren
Alleen het middenrif
De spieren in de wand van de luchtpijp
Buikspieren en inwendige tussenribspieren
Rustig uitademen is passief; bij geforceerd uitademen trekken buikspieren en inwendige tussenribspieren samen. Verwachte fout: de inademingsspieren (middenrif en uitwendige tussenribspieren) kiezen.
Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
ORGAAN · GASWISSELING
Goed gedaan!
Je kent nu de bouw en samenwerking van organen en de weg van zuurstof van lucht tot spiercel. Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderwerp op in les 1.
Deze slide heeft geen instructies
