PO_Kleuters_Week_Tegen_Pesten_2026

• Burgerschap
• Mentorles
• +3
• Basisschool
• Groep 1,2

Introductie

De samenleving is groot en iedereen draagt hieraan bij, of je dat nou wil of niet. Hoe groot is de bijdrage die jij doet, en is dat belangrijk? Ben jij echt een groepsdier, verdwijn jij in de groep zoals een inktvis in zijn omgeving, of ben je misschien een zeeslang die erg mooi is, maar helemaal niet van groepen houdt? In deze les gaan jullie ontdekken wat voor zeedier jij bent in de zee.

Instructies

Voorbereidingen:

Gouden weken & Week tegen pesten

Deze Week tegen Pesten-les is de afsluiter van de Gouden Weken-periode. Doe voorafgaand aan deze les onze drie Gouden Weken-lessen die zich bezighouden met de eerste drie fases van groepsdynamica (forming, norming en storming), zodat de Week tegen Pesten-les in fase vier, performing, mooi aansluit. Lees hier meer over groepsdynamica: hoe de mechanismes werken, hoe je groepsdynamica kunt sturen en de groepsvorming een positieve wending geeft.

Deze les bestaat uit drie onderdelen van ieder ongeveer 20 minuten. Bij de les is een klik-klare presentatie voor op het digibord beschikbaar die jou en je leerlingen door de les begeleidt. Lees de begeleidende docententeksten en tips bij alle slides.

Je kan de drie onderdelen achter elkaar gebruiken of de drie lesdelen spreiden.

Nodig:

• Voor iedere leerling een werkblad, kleurblad en knutselspullen, je kan zelf bedenken waarmee je wilt knutselen
• Scharen voor het werkblad, je kan ook kiezen om zelf de vormen van tevoren te knippen

Werkvormen

zelfonderzoek, samenwerken, individueel nadenken, uitwisselen, groepsgesprek, klassikale evaluatie

 

Leerdoelen:

In deze les...

... maken de leerlingen kennis met verschillende perspectieven

... analyseren en reflecteren de leerlingen op zichzelf.

(BU kerndoel 19B)

... delen de leerlingen wat ze denken en vinden van zichzelf en een ander. (BU kerndoel 19B)

... oefenen ze gesprekstechnieken. (BU kerndoel 18 en 19A)

... oefenen ze actief luisteren.(BU kerndoel 18 en 19A)

... oefenen ze met keuzes maken en hun keuze beargumenteren (BU kerndoel 19A)

... oefenen de leerlingen met reflecteren.

Kennis:

De leerlingen leren over het verschil tussen deel uitmaken van een groep en zelfstandig zijn. Ze reflecteren op zichzelf in een groep.

Vaardigheden:

Ze oefenen met reflecteren op zichzelf, de ander en de groep.

Houding:

In deze les werk je aan een nieuwsgierige, geïnteresseerde houding. Ook oefenen de leerlingen een open houding te hebben naar zichzelf, in dialoog met een ander of de groep.

Burgerschap

Deze les geeft invulling aan:

Kerndoel 18: De school geeft vorm aan de democratische oefenplaats.

Kerndoel 19A: De leerling toont inzicht in het belang van basiswaarden van de democratische rechtsstaat.

Kerndoel 19B De leerling verkent en reflecteert op hoe die kan omgaan met diversiteit in de samenleving.

 

Werkbladen

Kleurblad zeeslang.pdf

Kleurblad rog.pdf

Kleurblad vis.pdf

knipblad zeeslang.pdf

knipblad vis.pdf

Knipblad rog.pdf

1+ 1 = Wij

Wat maakt onze groep zo speciaal?
In ieder geval dat wij er allemaal bij horen en dat we allemaal anders zijn! Dat maakt onze groep van ONS!

Ook in de wereld...

We zijn met veel mensen op de wereld. Iedereen is net weer anders. 

Zelf ben jij het midden van jouw leven, maar je ontmoet ook veel andere kinderen, die weer anders zijn dan jij. Soms zijn ze alleen, soms zijn anderen samen een groepje. En jij? 

In deze les gaan we ontdekken hoe groepen werken en hoe jij bent in een groep. Je ontdekt welke bouwsteen jij bent en hoe jij met een groep een kunstwerk maakt.

In een groep of liever alleen?

Soms is het fijner om in een groep te zijn en soms is het fijner om alleen te zijn. Sommige kinderen zijn het liefst altijd samen, terwijl anderen liever wat meer alleen zijn.  

En allebei kan natuurlijk ook: soms ben je liever even alleen om later weer samen te spelen.  

Allebei mag! Soms ben je liever alleen, maar moet je naar school. Daar zijn bepaalde regels waar je aan moet houden. 

Maar het kan ook veranderen... soms kom je in een nieuwe groep waar je moet wennen... dan vind je het NOG niet fijn. Wat doe je dan?  

Hoe zit het nu precies met groepen?  

Samen...
[klassengesprekje]

Vraag eerst aan de groep wat ze op de foto zien.

Hier zie je vissen in het koraal.

Het koraal is het huis van de vissen. Koraal is niet alleen een steen: het leeft echt.

Kijk eens goed: je ziet niet één vis, maar een aantal vissen bij elkaar.

Ze leven in een groep.

In een groep helpen dieren elkaar.

Ze letten op elkaar, zoeken samen eten en schuilen samen in het koraal.

Als er gevaar komt, zoals een grote roofvis, kunnen ze elkaar waarschuwen.

Door samen te blijven, zijn ze veiliger dan alleen.

De vissen doen dus dingen samen.

Ze werken samen, delen hun plek en passen op elkaar.

Dat noemen we: bij elkaar horen en elkaar helpen.

Alleen....
[klassengesprekje]

Links zie je een rog.

Een rog leeft meestal alleen. Hij heeft niet altijd meer roggen om zich heen nodig, toch vindt de rog het vaak wel fijn om bij andere dieren te zijn.

Rechts zie je een zeeslang.

Een zeeslang kan heel opvallende felle kleuren hebben. Hij is zo uniek dat hij het liefst alleen zwemt.

In een groep sardientjes zou hij er totaal anders uitzien. Dat is niet erg, maar het kan soms lastig zijn als iedereen om je heen hetzelfde doet en jij heel anders bent.

Sommige dieren leven dus alleen, omdat dat beter bij hen past. Ze weten wat ze nodig hebben en zorgen goed voor zichzelf. Maar: alleen leven betekent niet dat je jezelf moet wegcijferen.

Als je juist heel opvallend bent, zoals een zeeslang of een rog, is het belangrijk dat je weet hoe je jezelf kunt zijn, ook als anderen anders zijn dan jij.

Alleen zijn kan dus rustig, veilig en fijn zijn.

En anders zijn mag, net zoals de rog en de zeeslang.

Wat vind jij fijner: Alleen of Groep

Sommige kinderen vinden het fijn om in een groep te zijn. Samen werken, samen spelen, samen praten.

Andere kinderen vinden het fijn om even alleen te zijn. Rust, ruimte, je eigen ding doen.

Beide zijn goed.

Iedereen is anders.

Waar voel jij je het prettigst: in een groep of alleen? Bespreek dit in de kring. 

Op welk zeedier lijk jij?

We gaan met de klas een paar vragen beantwoorden. Bij elke vraag kan je kiezen tussen een vis, een rog en een zeeslang.

Voorbereiding: Maak 3 stapels met uitgeknipte vissenkaartjes, en kopieer van elk zeedier genoeg kleurplaten. 
Zorg dat je van de kaartjes van alle dieren ruim genoeg hebt voor je groep om er straks drie te kiezen. 

Vraag 1:

Ik speel het liefst...

Vis = ... samen!
Rog = ... soms met vrienden, soms alleen

Slang = ... alleen

Vraag 2:
Ik ga op reis en neem mee...

Rog = ... mijn beste vrienden
Vis = ... iedereen mag mee
Slang = ... ik ga zelf op avontuur

Vraag 3:
Ik werk het liefste samen...

Vis = ... met wie mij wil helpen

Slang = ... ik kan het zelf

Rog = ... met één iemand die ik kies

Jouw beurt!

Uit de quiz heeft iedereen eigen zeedieren gekregen. Welke heb jij het meest? Deze past het beste bij jou!

Heb je toevallig drie verschillende, kies dan welke je het beste bij jezelf vindt passen!

Van dit zeedier krijg je een kleurplaat!

Maak jouw dier zo speciaal mogelijk met jouw lievelingskleuren. 

Werk samen met collega's...
Alle dieren doen straks mee in een groot groepskunstwerk! Misschien dat iemand uit groep 8 je daar meer over kan vertellen... maak samen jullie eigen schoolkoraal!

Hoe ziet jouw zeedier eruit?

Bespreek aan het eind van de les de vissen nog na. 
Wat een mooie zee is er in jullie groep ontstaan!

• Herkent iedereen zijn dier nog?
• Herken je ook anderen? 
• Past jouw zeedier goed in de groep of zwem je liever alleen?
• Herken je dat ook bij anderen? 
• etc.

Onze school, ons ecosysteem!
Iedereen hoort daar bij, toch?

Jullie zijn de vissen, roggen en zeeslangen van jullie school. Maar alle groepen kunnen deze opdracht doen!

De middenbouw is aan de slag met zeeplanten en schelpen. Hoe zien zij eruit? Wat hebben zij voor groep?

En natuurlijk de bovenbouw, zij maken iet heel speciaals... het koraal. 
Koraal is de leefomgeving van alle dieren in de zee. De dieren in het koraalrif leven echt samen, net als in onze school. 

Leerlingen van de bovenbouw komen komen  jullie zeehelden ophalen en maken er één grote zee van!! 
Zo is jullie school een prachtig vissen-systeem met verschillen en overeenkomsten. 

Iedereen hoort daar bij, toch?

1+ 1 = 3 - Ouderbetrokkenheid

Maak van jullie expo een moment om alle ouders uit te nodigen om het grote zeekunstwerk te bewonderen. Kunnen de ouders hun vissenkind, plant of koraal herkennen en terugvinden?

1+1 = 11 - Leerkrachten doen ook mee!
Jullie zijn natuurlijk ook belangrijk in het ecosysteem. Maak als team ook een eigen zeedier en voeg deze stiekem toe aan de zee. Herkennen leerlingen jullie?